Σε νέα φάση μπαίνει η επαγγελματική ασφάλιση, καθώς το υπουργείο Εργασίας προωθεί νομοσχέδιο που αλλάζει τον τρόπο λειτουργίας των Ταμείων Επαγγελματικής Ασφάλισης και ανοίγει τον δρόμο για ευρύτερη συμμετοχή εργαζομένων, αυτοαπασχολούμενων και ελεύθερων επαγγελματιών.
Στόχος της παρέμβασης είναι να ενισχυθεί ο δεύτερος πυλώνας ασφάλισης, ώστε περισσότεροι ασφαλισμένοι να μπορούν να δημιουργήσουν συμπληρωματικό εισόδημα για τα χρόνια της συνταξιοδότησης. Με απλά λόγια, η κυβέρνηση επιχειρεί να μετατρέψει τα επαγγελματικά ταμεία από ένα σχετικά περιορισμένο εργαλείο σε μηχανισμό «δεύτερης σύνταξης» για πολύ μεγαλύτερο μέρος της αγοράς εργασίας.
Κεντρική αλλαγή αποτελεί η θεσμοθέτηση των ανοιχτών πολυεργοδοτικών ταμείων. Μέσα από αυτά θα μπορούν να ασφαλίζονται εργαζόμενοι διαφορετικών επιχειρήσεων και κλάδων, καθώς και μη μισθωτοί, χωρίς να απαιτείται κάθε εργοδότης να δημιουργεί ξεχωριστό ταμείο. Η ρύθμιση θεωρείται κρίσιμη για μικρές και μεσαίες επιχειρήσεις, που μέχρι σήμερα δύσκολα μπορούσαν να οργανώσουν αυτόνομα τέτοια σχήματα.
Το νέο πλαίσιο προβλέπει επίσης τη δυνατότητα μεταφοράς ασφαλιστικών δικαιωμάτων από ένα επαγγελματικό ταμείο σε άλλο ή σε αντίστοιχο συνταξιοδοτικό προϊόν. Έτσι, ένας εργαζόμενος που αλλάζει εργοδότη ή επαγγελματική διαδρομή δεν θα χάνει τη συνέχεια της αποταμίευσής του, αλλά θα μπορεί να μεταφέρει τα δικαιώματά του.
Σημαντικό βάρος δίνεται και στα φορολογικά κίνητρα. Στο τραπέζι βρίσκεται η επανεξέταση της έκπτωσης των εισφορών από το φορολογητέο εισόδημα, αλλά και η μείωση της φορολογίας στις εφάπαξ παροχές, ιδίως για όσους παραμένουν ασφαλισμένοι για πολλά χρόνια και αποχωρούν κοντά στο γενικό όριο ηλικίας συνταξιοδότησης.
Με βάση τα σημερινά δεδομένα, μια επαγγελματική σύνταξη θα εξαρτάται από τον χρόνο ασφάλισης, τις εισφορές, την ηλικία του ασφαλισμένου και τις αποδόσεις του ταμείου. Για ασφαλισμένους με 20 έως 25 χρόνια συμμετοχής, οι συμπληρωματικές παροχές θα μπορούσαν να κινηθούν ενδεικτικά στην περιοχή των 200 έως 300 ευρώ τον μήνα.
Ιδιαίτερη σημασία έχει η πρόβλεψη για τους ελεύθερους επαγγελματίες, οι οποίοι συχνά καταλήγουν με χαμηλές κύριες συντάξεις λόγω χαμηλότερων εισφορών. Για αυτή την κατηγορία, τα επαγγελματικά ταμεία μπορούν να λειτουργήσουν ως πρόσθετο εργαλείο αποταμίευσης και ενίσχυσης του μελλοντικού συνταξιοδοτικού εισοδήματος.
Το νομοσχέδιο δίνει ακόμη τη δυνατότητα στα επαγγελματικά ταμεία να προσφέρουν προγράμματα υγείας, υπό την προϋπόθεση ότι ο σχετικός κίνδυνος καλύπτεται από ασφαλιστική ή αντασφαλιστική επιχείρηση ή από πάροχο υπηρεσιών υγείας. Προβλέπεται επίσης δυνατότητα κάλυψης μελών της οικογένειας του ασφαλισμένου.
Μία ακόμη αλλαγή αφορά την παραμονή στο επαγγελματικό ταμείο ακόμη και σε περίπτωση ανεργίας ή απώλειας της επαγγελματικής ιδιότητας. Με τον τρόπο αυτό, η διακοπή της εργασίας δεν θα σημαίνει αυτόματα και διακοπή της ασφαλιστικής συνέχειας στον δεύτερο πυλώνα.
Στο νέο περιβάλλον αναμένεται να αποκτήσουν ρόλο και οι τράπεζες, μέσω επενδυτικών σχημάτων στα οποία θα μπορούν να συμμετέχουν ασφαλισμένοι από διαφορετικούς κλάδους, με ή χωρίς εργοδοτική εισφορά. Παράλληλα, αναμένεται η δημιουργία ψηφιακής πλατφόρμας ενημέρωσης, ώστε οι ασφαλισμένοι να παρακολουθούν τα δικαιώματά τους και να συγκρίνουν επιλογές.
