Με φόντο τη ΔΕΘ και τις εξαγγελίες του Σεπτεμβρίου, το οικονομικό επιτελείο επιταχύνει τις διεργασίες για τη διαμόρφωση ενός νέου πακέτου μόνιμων φοροελαφρύνσεων, επιδιώκοντας να διπλασιάσει τον διαθέσιμο δημοσιονομικό χώρο για το 2027 – από 1 δισ. ευρώ σήμερα, στα 2 δισ. ευρώ.
Η στόχευση αυτή δεν θεωρείται εκτός πραγματικότητας, καθώς ήδη μέσα σε λίγους μήνες ο «κουμπαράς» για τα νέα μέτρα αυξήθηκε σημαντικά, χάρη στην υπεραπόδοση των εσόδων και την καλύτερη πορεία της οικονομίας.
Πού «χτίζεται» ο νέος δημοσιονομικός χώρος
Κομβικό ρόλο στον σχεδιασμό παίζουν οι νέες πηγές εσόδων αλλά και η συγκράτηση των δαπανών. Στην πρώτη κατηγορία, το Υπουργείο Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών δίνει ιδιαίτερη έμφαση στην ενίσχυση των ελεγκτικών μηχανισμών για τον περιορισμό του λαθρεμπορίου σε καύσιμα και καπνικά προϊόντα.
Η αξιοποίηση ψηφιακών εργαλείων και διεθνών πρακτικών εκτιμάται ότι μπορεί να αποφέρει έως και 500 εκατ. ευρώ σε ετήσια βάση, δημιουργώντας σημαντικό περιθώριο για μόνιμες παρεμβάσεις.
Συμπληρωματικά, πρόσθετα έσοδα αναμένονται από την αυξημένη φορολόγηση των διαδικτυακών παιχνιδιών για κέρδη άνω των 500 ευρώ, με το οικονομικό επιτελείο να εκτιμά ότι θα εισρεύσουν τουλάχιστον 100 εκατ. ευρώ ετησίως.
Την ίδια στιγμή, συνεχίζεται η προσπάθεια για μόνιμη περιστολή δαπανών, η οποία ήδη το 2025 απέδωσε εξοικονόμηση περίπου 600 εκατ. ευρώ. Η εμπειρία αυτή λειτουργεί ως οδηγός για την επόμενη περίοδο, καθώς κάθε εξοικονόμηση μεταφράζεται άμεσα σε νέο χώρο για φοροελαφρύνσεις.
Παράλληλα με την αναζήτηση πόρων, το οικονομικό επιτελείο «χτίζει» και το πακέτο των παρεμβάσεων που θα ανακοινωθούν, με αρκετές προτάσεις να έχουν ήδη τεθεί στο τραπέζι των διαπραγματεύσεων με τους ευρωπαϊκούς θεσμούς.
Μεταξύ των βασικών σεναρίων είναι η πλήρης κατάργηση του τέλους επιτηδεύματος και για τις επιχειρήσεις, η μείωση της προκαταβολής φόρου, καθώς και η αύξηση του ακατάσχετου ορίου για επαγγελματικούς λογαριασμούς, ώστε να ενισχυθεί η ρευστότητα στην αγορά.
Στο ίδιο πλαίσιο εξετάζεται ένα πιο ανταγωνιστικό μοντέλο φορολόγησης για ομίλους εταιρειών, αλλά και παρεμβάσεις στη φορολογία των ενοικίων, με στόχο την ενίσχυση των μακροχρόνιων μισθώσεων.
Στο τραπέζι βρίσκεται επίσης η περαιτέρω μείωση των ασφαλιστικών εισφορών, πέρα από το ήδη προγραμματισμένο 0,5% για το 2027, με το σενάριο για διπλάσια μείωση να παραμένει ανοιχτό.
Πέρα φυσικά από τις μόνιμες ελαφρύνσεις, το οικονομικό επιτελείο διατηρεί και εφεδρείες για την αντιμετώπιση πιθανής συνέχισης της ενεργειακής κρίσης. Στο πλαίσιο αυτό, αξιοποιούνται μέτρα με διπλό ρόλο, αφενός ενισχύουν τη ρευστότητα της αγοράς, αφετέρου δημιουργούν άμεσα έσοδα για τα δημόσια ταμεία.
Χαρακτηριστικό παράδειγμα αποτελεί η δυνατότητα άρσης κατασχέσεων τραπεζικών λογαριασμών για οφειλέτες που καταβάλλουν το 25% της οφειλής τους, μέτρο που εκτιμάται ότι μπορεί να φέρει έσοδα 300 έως 400 εκατ. ευρώ.
Αντίστοιχα, η νέα ρύθμιση των 72 δόσεων για παλαιά χρέη προς εφορία και ασφαλιστικά ταμεία αναμένεται να λειτουργήσει ως «ένεση» εσόδων, ιδίως κατά την αρχική φάση εφαρμογής της, καθώς αφορά περισσότερους από 1,3 εκατομμύρια οφειλέτες και οφειλές που προσεγγίζουν τα 93 δισ. ευρώ.
Αξίζει να σημειωθεί οτι, σημαντικός – αν και έμμεσος – παράγοντας ενίσχυσης των δημοσίων εσόδων παραμένει ο πληθωρισμός. Η αναθεώρησή του προς τα πάνω για το 2026, κοντά στο 3,4%, μπορεί να οδηγήσει σε αυξημένες εισπράξεις από έμμεσους φόρους, εφόσον δεν επηρεαστεί δραστικά η κατανάλωση.
Σε κάθε περίπτωση, το τελικό πακέτο της ΔΕΘ θα κριθεί από τον συνδυασμό δημοσιονομικού χώρου, ευρωπαϊκών κανόνων και εξελίξεων στην οικονομία, με την κυβέρνηση να επιδιώκει ισορροπία ανάμεσα σε φοροελαφρύνσεις και διατήρηση της δημοσιονομικής σταθερότητας.
