Αν θέλεις να νιώσεις το απόλυτο ψύχος, το όριο είναι οι -273,15°C: το λεγόμενο Absolute Zero, όπου η ενέργεια και η αταξία ενός συστήματος φτάνουν στο ελάχιστο. Στην πράξη όμως, αυτό το σημείο δεν μπορεί να επιτευχθεί πουθενά στο σύμπαν.
Το ερώτημα λοιπόν είναι: Ποιο είναι το πιο κρύο μέρος που υπάρχει;
Στο διάστημα, θερμότητα προέρχεται μόνο από αστέρια, πλανήτες και σωματίδια. Άρα, το πιο ψυχρό σημείο θα βρισκόταν μακριά από κάθε πηγή ενέργειας, όπου κυριαρχεί μόνο η Cosmic Microwave Background - η ασθενής ακτινοβολία που απέμεινε από τη Big Bang. Η θερμοκρασία της είναι περίπου 2,7 Kelvin (-270°C), μόλις λίγους βαθμούς πάνω από το απόλυτο μηδέν.
Κι όμως, υπάρχει κάτι ακόμη πιο κρύο: το Boomerang Nebula. Πρόκειται για ένα νεαρό πλανητικό νεφέλωμα σε απόσταση περίπου 5.000 ετών φωτός, στον αστερισμό του Κενταύρου. Με θερμοκρασία γύρω στους -272°C, είναι το πιο ψυχρό γνωστό αντικείμενο στο σύμπαν - ακόμη πιο κρύο και από την κοσμική ακτινοβολία υποβάθρου.
Το νεφέλωμα αυτό είναι το απομεινάρι ενός άστρου που πεθαίνει. Όταν ένα άστρο εξαντλεί τα καύσιμά του, ο πυρήνας του καταρρέει και τα εξωτερικά του στρώματα εκτινάσσονται στο διάστημα, σχηματίζοντας ένα «πλανητικό νεφέλωμα» (ονομασία που προέρχεται από το σφαιρικό τους σχήμα).
Το συγκεκριμένο όμως είναι ιδιαίτερο. Η εξαιρετικά χαμηλή του θερμοκρασία οφείλεται στο ότι εκτοξεύει υλικό με τεράστια ταχύτητα, ψυχόμενο δραστικά καθώς διαστέλλεται. Μελέτες έδειξαν ότι αυτή η έντονη εκροή πιθανότατα προέρχεται από ένα διπλό αστρικό σύστημα, όπου δύο άστρα αλληλεπιδρούν βαρυτικά.
Ωστόσο, αυτή η κατάσταση δεν θα διαρκέσει για πάντα. Το Boomerang Nebula εκτοξεύει υλικό εδώ και περίπου 3.500 χρόνια - πολύ μικρό διάστημα σε κοσμική κλίμακα - και ήδη φαίνεται να θερμαίνεται. Οι επιστήμονες εκτιμούν ότι τέτοιες «κοσμικές καταψύξεις» είναι προσωρινές, αλλά ίσως εμφανίζονται αλλού στο σύμπαν.
Με άλλα λόγια, το πιο κρύο μέρος στο σύμπαν δεν είναι σταθερό - αλλά μια σπάνια, σύντομη φάση στην εξέλιξη των άστρων.
