Νέα συμφωνία με γεωστρατηγικό αποτύπωμα που σηματοδοτεί την έναρξη του «Μπλε Διαδρόμου», μιας νέας εμπορικής και εφοδιαστικής διασύνδεσης που εκτείνεται από το Αιγαίο και τη Μεσόγειο έως τη Μαύρη Θάλασσα, υπογράφηκε εχθές, ανάμεσα στην ONEX Elefsis Port & Logistics Center και τον Διεθνή Λιμένα Αμβέρσας – Μπριζ.
Η τελετή πραγματοποιήθηκε στο πλαίσιο των Ποσειδωνίων 2026 στο περίπτερο του Ομίλου ONEX, παρουσία του Υπουργού Ναυτιλίας και Νησιωτικής Πολιτικής Βασίλη Κικίλια, της Πρέσβεως των ΗΠΑ Kimberly Guilfoyle και του Πρέσβη του Βασιλείου του Βελγίου Marc Calcoen.
Η παρουσία αυτών των τριών προσώπων συμπύκνωνε πολιτικά τη λογική της συμφωνίας, η οποία βάζει σε πλαίσιο μια ελληνοβελγική εμπορική συμμαχία, υπό την αιγίδα διατλαντικής συνεργασίας, που φιλοδοξεί να θωρακίσει την ευρωπαϊκή ενεργειακή και εφοδιαστική ασφάλεια.
Αντικείμενο της συνεργασίας είναι η ανάπτυξη κρίσιμων λιμενικών υποδομών και υποδομών Logistics σε περιοχές στρατηγικής σημασίας για την Γηραιά Ήπειρο και τις ΗΠΑ με έμφαση στην ενίσχυση της ενεργειακής και εφοδιαστικής ασφάλειας της Ευρώπης.
Η πρωτοβουλία συνδέεται με τις ευρύτερες προσπάθειες ενίσχυσης των εμπορικών και μεταφορικών διαδρομών μεταξύ Νότιας και Βόρειας Ευρώπης, ενώ αποσκοπεί και στην ενδυνάμωση των διατλαντικών οικονομικών σχέσεων.
Με κεντρικό εργαλείο τον «Μπλε Διάδρομο», δημιουργείται μια θαλάσσια αρτηρία που εκτείνεται από το Αιγαίο και τη Μεσόγειο έως τη Μαύρη Θάλασσα, με στόχο να δημιουργήσει τις προϋποθέσεις για ασφαλείς θαλάσσιες διαδρομές ακόμα και σε περιόδους γεωπολιτικών κρίσεων.
Γιατί η Αμβέρσα αναδύεται ως ο καταλληλότερος εταίρος
Ο λιμένας Αμβέρσας – Μπριζ είναι ο δεύτερος μεγαλύτερος της Ευρώπης και ένας από τους σημαντικότερους εμπορικούς κόμβους παγκοσμίως, διακινώντας μόνο το 2025 συνολικά 266,5 εκατομμύρια τόνους εμπορευμάτων, με τη διακίνηση εμπορευματοκιβωτίων να φτάνει τα 15,2 εκατομμύρια TEUs και το conventional breakbulk να αυξάνεται κατά 7,1%.
Αξίζει, επίσης, να σημειώσουμε ότι το πρώτο εξάμηνο του 2025 υποδέχτηκε 10.042 πλοία deep-sea, με αύξηση 1,4% σε σχέση με το 2024, ενώ το λιμάνι εξυπηρετεί τακτικές γραμμές προς 800 θαλάσσιους προορισμούς παγκοσμίως.
Η στρατηγική του σημασία ενισχύεται από το γεγονός ότι φιλοξενεί το μεγαλύτερο πετροχημικό σύμπλεγμα της Ευρώπης και παράγει περισσότερου από 4% του βελγικού ΑΕΠ. Το λιμάνι είναι ο δεύτερος πιο σημαντικός εμπορικός εταίρος του Βελγίου με τις ΗΠΑ, κάτι που επιβεβαιώνει τη διατλαντική του διάσταση. Λόγω αυτής της κρίσιμης σημασίας –και της χρήσης του ως κόμβου logistics για το ΝΑΤΟ, με άφιξη 2.700 αντικειμένων εξοπλισμού και 4.200 στρατιωτών των ΗΠΑ τον Ιούλιο του 2025– το Βέλγιο αποφάσισε την εγκατάσταση συστήματος αντιαεροπορικής άμυνας NASAMS μέχρι το 2027.
Ξενοκώστας: Θαλάσσια λεωφόρος ενεργειακής και εφοδιαστικής ασφάλειας για την Ελλάδα - η σύνδεση με τον Κάθετο Διαάδρομο
Όπως υποστήριξε ο Πρόεδρος του ομίλου Onex, Πάνος Ξενοκώστας, η συμφωνία αποκτά ακόμη μεγαλύτερη βαρύτητα στο τρέχον γεωπολιτικό πλαίσιο: σε μια εποχή που οι εφοδιαστικές αλυσίδες αντιμετωπίζουν πιέσεις από τις διεθνείς κρίσεις, η δημιουργία ενός αξιόπιστου ευρωπαϊκού διαδρόμου -αγκυρωμένου σε δυτικούς λιμένες με στρατηγικές θέσεις στις δύο άκρες της ηπείρου -αποτελεί κάτι παραπάνω από εμπορική επένδυση.
Ο Πάνος Ξενοκώστας, τοποθέτησε τη συμφωνία σε ακριβώς αυτό το πλαίσιο: «Η σημερινή κρίση στο Ιράν λειτουργεί ως μια ηχηρή, ίσως και τελευταία, προειδοποίηση της ανάγκης να δράσουμε άμεσα», δήλωσε, προσθέτοντας ότι ο «Μπλε Διάδρομος», υπό την αιγίδα των ΗΠΑ, στοχεύει να γίνει μια θαλάσσια λεωφόρος ενεργειακής και εφοδιαστικής ασφάλειας όχι μόνο για την Ελλάδα, αλλά για ολόκληρη την Ευρώπη.
Παράλληλα έκανε λόγο για την σύνδεσή του με τον ενεργειακό «Κάθετο Διάδρομο», υποστηρίζοντας την συμπληρωματικότητα των δύο έργων. «Πρόκειται για ένα σχέδιο το οποίο αναμένεται να ενισχύσει τον «Κάθετο Διάδρομο», στον οποίο η χώρα μας αποτελεί κρίσιμο κόμβο και αφετηρία. Η απόφαση να ενώσουμε δυνάμεις με τον Διεθνή Λιμένα της Αμβέρσας – Μπριζ δεν ήρθε τυχαία. Ο Διεθνής Λιμένας της Αμβέρσας – Μπριζ αποτελεί έναν ισχυρό και αξιόπιστο εταίρο, ως ο δεύτερος μεγαλύτερος λιμένας της Ευρώπης και ένας από τους σημαντικότερους οικονομικούς και εμπορικούς κόμβους παγκοσμίως» δήλωσε ο ίδιος.
«Ιστορική ημέρα» - το μήνυμα Guilfoyle
Ιδιαίτερο βάρος στην τελετή υπογραφής είχαν οι δηλώσεις της Πρέσβεως των ΗΠΑ Kimberly Guilfoyle, η οποία χαρακτήρισε τη συμφωνία «ιστορική» και τόνισε ότι υπερβαίνει κατά πολύ τα όρια μιας απλής εμπορικής συναλλαγής. «Αποτελεί απόδειξη της διαχρονικής συνεργασίας μεταξύ των Ηνωμένων Πολιτειών, της Ελλάδας, του Βελγίου και των Ευρωπαίων συμμάχων μας για την οικοδόμηση ενός ασφαλούς και ευημερούντος ναυτιλιακού μέλλοντος», δήλωσε.
Η Κ.Guilfoyle εξήρε ρητά τον ρόλο της αμερικανικής χρηματοδότησης στη διαδικασία, αναφερόμενη στην αμερικανική υποστήριξη για την αναζωογόνηση των Ναυπηγείων Ελευσίνας και Σύρου ως απόδειξη «της δέσμευσης των ΗΠΑ στην περιοχή». Επεσήμανε επίσης ότι υπό την ηγεσία Τραμπ και Μητσοτάκη, οι δύο χώρες «αντιμετωπίζουν μαζί τις προκλήσεις της εποχής», σε μια συμμαχία που, όπως είπε, «βασίζεται στην ασφάλεια, την ευημερία και τις κοινές αξίες».
Αξιοσημείωτη ήταν και η αναφορά της Πρέσβεως στον Πάνο Ξενοκώστα προσωπικά, τον οποίο επαίνεσε για τις καινοτόμες πρακτικές και την τεχνογνωσία της Onex που, κατά την άποψή της, «καθιστούν την Ελλάδα ηγέτιδα δύναμη στην παγκόσμια ναυπηγική βιομηχανία». Κλείνοντας την παρέμβασή της, η K.Guilfoyle εξέφρασε την προσδοκία για περαιτέρω συμφωνίες που θα ενισχύσουν τις οικονομίες και τη στρατηγική θέση των συμμαχικών χωρών στον κόσμο.
