Σήμα κινδύνου για τις επιπτώσεις που μπορεί να έχει το νέο χωροταξικό πλαίσιο στις αιολικές επενδύσεις εκπέμπει η ΕΛΕΤΑΕΝ, εκτιμώντας ότι οι νέοι περιορισμοί όχι μόνο μειώνουν σημαντικά τις διαθέσιμες περιοχές ανάπτυξης, αλλά οδηγούν και σε ακριβότερη παραγωγή ηλεκτρικής ενέργειας. Η Ένωση κάνει λόγο για αποκλεισμό του 61% της χώρας από νέα έργα και για μείωση της παραγωγικότητας των νέων αιολικών κατά 29%, εξέλιξη που μεταφράζεται σε σημαντική αύξηση του κόστους.
Έως 27% υψηλότερο κόστος στα νέα αιολικά
Η ΕΛΕΤΑΕΝ υποστηρίζει ότι απαιτούνται άμεσες παρεμβάσεις προκειμένου η αιολική ενέργεια να παραμείνει ανταγωνιστική, βιώσιμη και να συνεχίσει να στηρίζει την ενεργειακή μετάβαση της χώρας, παρουσιάζοντας τις θέσεις της για τις βασικές προκλήσεις που αντιμετωπίζει σήμερα ο κλάδος.
Κεντρικό σημείο της παρέμβασης αποτέλεσε το νέο σχέδιο του Ειδικού Χωροταξικού Πλαισίου για τις ΑΠΕ, το οποίο, σύμφωνα με την Ένωση, οδηγεί σε σημαντικό περιορισμό των διαθέσιμων περιοχών ανάπτυξης νέων αιολικών έργων. Όπως υποστηρίζει το προτεινόμενο πλαίσιο επηρεάζει άμεσα και το κόστος της παραγόμενης ενέργειας. Ειδικότερα, εκτιμάται ότι η μείωση της μέσης παραγωγικότητας των νέων χερσαίων αιολικών πάρκων οδηγεί σε αύξηση περίπου 27% του μέσου κόστους παραγωγής ηλεκτρικής ενέργειας. Παράλληλα, για να παραχθεί η ίδια ποσότητα ηλεκτρισμού θα απαιτηθεί σχεδόν 29% περισσότερος εξοπλισμός, με περισσότερες ανεμογεννήτριες και αντίστοιχα μεγαλύτερες συνοδευτικές υποδομές.
Η ΕΛΕΤΑΕΝ υποστηρίζει ότι πριν από οποιαδήποτε οριστική απόφαση θα πρέπει να προηγηθεί ανεξάρτητη ποσοτική αξιολόγηση των επιπτώσεων των νέων περιορισμών στους λογαριασμούς ηλεκτρικής ενέργειας, στην ενεργειακή ασφάλεια, στις εκπομπές διοξειδίου του άνθρακα αλλά και στην ανταγωνιστικότητα της ελληνικής οικονομίας.
Μεγάλο μέρος του επενδυτικού αποθέματος δεν μπορεί να υλοποιηθεί
Ιδιαίτερη αναφορά έγινε και στην πραγματική εικόνα του επενδυτικού αποθέματος των αιολικών έργων. Αν και σήμερα υπάρχουν έργα συνολικής ισχύος περίπου 9,4 GW σε διάφορα στάδια αδειοδότησης, στελέχη της ΕΛΕΤΑΕΝ επισήμαναν ότι δεν πρέπει να θεωρείται πως το σύνολο αυτού του δυναμικού θα φτάσει τελικά στην κατασκευή.
Όπως ανέφεραν, η εμπειρία δείχνει ότι το ποσοστό επιτυχούς ολοκλήρωσης των αιολικών έργων παραμένει περιορισμένο, καθώς αρκετά έργα χρειάζονται τροποποιήσεις περιβαλλοντικών όρων ή συναντούν άλλες διοικητικές δυσκολίες πριν λάβουν όλες τις απαιτούμενες εγκρίσεις. Για τον λόγο αυτό, η Ένωση θεωρεί αναγκαίο να διευρυνθεί η «δεξαμενή» ώριμων έργων, ώστε να μπορούν να επιτευχθούν οι στόχοι του ΕΣΕΚ τα επόμενα χρόνια.
Στο ίδιο πλαίσιο εντάσσεται και η αναφορά στο πρόγραμμα «Απόλλων», όπου, σύμφωνα με την ΕΛΕΤΑΕΝ, η συμμετοχή των αιολικών έργων ήταν περιορισμένη ακριβώς επειδή αρκετές επενδύσεις, παρά το γεγονός ότι διαθέτουν περιβαλλοντικούς όρους, δεν έχουν ολοκληρώσει το σύνολο της αδειοδοτικής διαδικασίας.
Οι τρεις βασικές αλλαγές που ζητά ο κλάδος
Η Ένωση θεωρεί ότι υπάρχουν συγκεκριμένες προβλέψεις του χωροταξικού σχεδιασμού που χρειάζονται αναθεώρηση, ώστε να μην αποκλείονται περιοχές με υψηλό αιολικό δυναμικό.
Μεταξύ αυτών περιλαμβάνονται η πρόβλεψη για το υψόμετρο, όπου προτείνεται να υπάρχουν εξαιρέσεις σε περιοχές με αποδεδειγμένα υψηλό αιολικό δυναμικό, η επανεξέταση των περιορισμών στα νησιά, καθώς και η δυνατότητα αξιολόγησης έργων μέσα στις Ζώνες Ειδικής Προστασίας του δικτύου Natura, όταν πληρούνται οι προβλεπόμενες περιβαλλοντικές προϋποθέσεις.
Κατά την ΕΛΕΤΑΕΝ, η εφαρμογή οριζόντιων απαγορεύσεων στις πλέον ανεμώδεις περιοχές αυξάνει τελικά το κόστος των επενδύσεων και μειώνει την αποδοτικότητα του ενεργειακού συστήματος.
Διαγωνισμοί και αποθήκευση για ισορροπημένο ενεργειακό μείγμα
Παράλληλα, η ΕΛΕΤΑΕΝ επαναφέρει το αίτημα για νέο, σταθερό πλαίσιο διαγωνισμών αποκλειστικά για αιολικά έργα, με πολυετές και προκαθορισμένο χρονοδιάγραμμα.
Σύμφωνα με την Ένωση, οι ανταγωνιστικές διαδικασίες έχουν αποδείξει τα προηγούμενα χρόνια ότι οδηγούν σε ιδιαίτερα χαμηλές τιμές ηλεκτρικής ενέργειας, ενώ ταυτόχρονα συμβάλλουν στη διατήρηση της τεχνολογικής ισορροπίας του ενεργειακού μείγματος, η οποία, όπως υποστηρίζει, έχει διαταραχθεί τα τελευταία χρόνια.
Στην ίδια κατεύθυνση, η αποθήκευση ενέργειας χαρακτηρίζεται απαραίτητη προϋπόθεση για τη μεγαλύτερη διείσδυση της αιολικής παραγωγής και τον περιορισμό των περικοπών ενέργειας.
Τα αιολικά παραμένουν από τα πιο βιώσιμα επενδυτικά assets
Όπως ανέφεραν οι εκπρόσωποι της ΕΛΕΤΑΕΝ, παρά τις δυσκολίες που αντιμετωπίζει η αγορά, τα αιολικά πάρκα εξακολουθούν να αποτελούν από τα πιο βιώσιμα και ελκυστικά επενδυτικά assets, καθώς προσφέρουν σταθερές αποδόσεις και υψηλή αξιοπιστία σε βάθος χρόνου.
Ωστόσο, προειδοποίησαν ότι η διατήρηση αυτής της εικόνας προϋποθέτει ένα σταθερό και προβλέψιμο θεσμικό περιβάλλον. Όπως σημείωσαν χαρακτηριστικά, η Ελλάδα κινδυνεύει να χάσει την ανταγωνιστικότητά της ως επενδυτικός προορισμός εάν συνεχιστούν οι καθυστερήσεις στις αδειοδοτήσεις και περιοριστεί περαιτέρω η δυνατότητα ανάπτυξης νέων έργων.
Το μήνυμα προς την Πολιτεία ήταν ότι χρειάζεται μεγαλύτερο επενδυτικό pipeline, καθώς τα αιολικά μπορούν να συνεχίσουν να προσελκύουν κεφάλαια και να στηρίζουν την ανάπτυξη μόνο εφόσον διατηρηθούν οι συνθήκες που εξασφαλίζουν τη βιωσιμότητα των επενδύσεων.
Το όφελος για τους καταναλωτές
Σύμφωνα με τα στοιχεία που παρουσίασε η ΕΛΕΤΑΕΝ, ο αιολικός παραγωγός λαμβάνει σήμερα περίπου 63 ευρώ ανά μεγαβατώρα, με την Ένωση να υποστηρίζει ότι το οικονομικό αυτό όφελος θα πρέπει να μεταφέρεται όσο το δυνατόν περισσότερο στους τελικούς καταναλωτές μέσω της λειτουργίας της αγοράς ηλεκτρικής ενέργειας.
Παράλληλα, επανέλαβε ότι η αιολική ενέργεια αποτελεί μία από τις οικονομικότερες μορφές παραγωγής ηλεκτρισμού, συμβάλλοντας τόσο στη συγκράτηση του ενεργειακού κόστους όσο και στη μείωση της εξάρτησης της χώρας από εισαγόμενα καύσιμα.
Περικοπές παραγωγής και ανάγκη για προβλεψιμότητα
Στο ζήτημα των περικοπών παραγωγής, η ΕΛΕΤΑΕΝ σημείωσε ότι τα αιολικά εμφανίζουν μικρότερα ποσοστά περιορισμών σε σχέση με άλλες τεχνολογίες. Σύμφωνα με τα στοιχεία που παρουσιάστηκαν, οι μέσες περικοπές για τα αιολικά το 2025 διαμορφώθηκαν περίπου στο 4,5%.
Η Ένωση, ωστόσο, υποστηρίζει ότι απαιτείται άμεσα θεσμικό πλαίσιο που θα εναρμονίζεται με τις ευρωπαϊκές προβλέψεις για αποζημιώσεις, μεγαλύτερη διαφάνεια στον τρόπο επιβολής των περικοπών και αποτελεσματικοί μηχανισμοί επίλυσης διαφορών. Όπως επισημάνθηκε, στόχος δεν είναι η πλήρης εξάλειψη των περικοπών —κάτι που θεωρείται πρακτικά αδύνατο— αλλά η ύπαρξη προβλέψιμων κανόνων, ώστε οι επενδύσεις να παραμένουν οικονομικά βιώσιμες.
Υπεράκτια αιολικά: Λείπει η επιτάχυνση
Αναφορά έγινε και στα υπεράκτια αιολικά, όπου, όπως επισημάνθηκε, οι εξελίξεις παραμένουν αργές τόσο στην Ελλάδα όσο και διεθνώς, καθώς οι πληθωριστικές πιέσεις και η αύξηση του κόστους κατασκευής έχουν επηρεάσει την αγορά.
Παρά ταύτα, η ΕΛΕΤΑΕΝ θεωρεί ότι η χώρα πρέπει να συνεχίσει όλες τις απαραίτητες προπαρασκευαστικές ενέργειες, ώστε όταν οι διεθνείς συνθήκες γίνουν ευνοϊκότερες να είναι έτοιμη να προχωρήσει άμεσα στις επόμενες φάσεις ανάπτυξης.
Όπως υπογραμμίστηκε, οι εταιρείες του κλάδου δηλώνουν έτοιμες να προχωρήσουν, αναμένοντας όμως σαφέστερα βήματα και συγκεκριμένο χρονοδιάγραμμα από την Πολιτεία.
