Η ρευστότητα, λόγω των πιέσεων του πολέμου στο Ιράν και η ενίσχυση των τοπικών νομισμάτων, ιδιαίτερα σε αναδυόμενες αγορές είναι οι δύο βασικοί λόγοι για τους οποίους ορισμένες κεντρικές τράπεζες έχουν αρχίσει να πωλούν χρυσό.
Ήδη, οι τιμές στη spot αγορά έχουν υποχωρήσει κατά 10%, περίπου, από το υψηλό του Ιανουαρίου ενώ η τάση των κεντρικών τραπεζών να πωλούν χρυσό επιβεβαιώνεται και από όσα δηλώνουν οι αναλυτές αλλά και οι μεγάλοι επενδυτές σε πολύτιμα μέταλλα.
Μάλιστα, όπως αναφέρει η Νίκι Σιλς, στρατηγικός αναλυτής της αγοράς μετάλλων στο CNBC«…παρατηρείται αξιοσημείωτη πώληση χρυσού από κεντρικές τράπεζες, σύμφωνα με ορισμένους συμμετέχοντες στην αγορά».
Εκτός από τους παραπάνω βασικούς παράγοντες, οι διεθνείς τιμές του πετρελαίου που ανεβαίνουν ασκούν σημαντική πίεση σε όσες οικονομίες που εξαρτώνται από τις εισαγωγές, ενώ η μεταβλητότητα των νομισμάτων αναγκάζει ορισμένες κεντρικές τράπεζες να παρεμβαίνουν στις αγορές συναλλάγματος.
Μάλιστα, όπως τονίζουν οι αναλυτές της αγοράς, ορισμένες τράπεζες χρησιμοποιούν τώρα τα αποθέματα χρυσού για να «καλύψουν τις αυξημένες δαπάνες για ενέργεια και άμυνα ή για να υπερασπιστούν τα νομίσματα τους, που αποδυναμώνονται.
Και αυτό γιατί, το ισχυρότερο δολάριο ΗΠΑ και το υψηλότερο κόστος δανεισμού ενισχύουν την πίεση στα νομίσματα, αυξάνοντας την ανάγκη για παρέμβαση.
Η τάση αυτή επιβεβαιώνεται και από τον Στιβ Μπράϊς, διευθυντικό στέλεχος της Standard Chartered, ο οποίος και αναφέρεται στην αδυναμία των νομισμάτων των αναδυόμενων αγορών έχει οδηγήσει ορισμένες κεντρικές τράπεζες να πουλήσουν χρυσό για να τα σταθεροποιήσουν.
Χαρακτηριστικό παράδειγμα αποτελεί η Τουρκία της οποίας τα επίσημα αποθέματά σε χρυσό μειώθηκαν κατά 131 τόνους τον Μάρτιο μέσω ανταλλαγών και άμεσων πωλήσεων, καθώς οι αρχές προσπάθησαν να σταθεροποιήσουν τη λίρα, η οποία έχει αποδυναμωθεί κατά 1,7% έναντι του δολαρίου ΗΠΑ από τη στιγμή που ξέσπασε η σύγκρουση στο Ιράν.
Ακολουθούν η Ρωσία για να βοηθήσει στη χρηματοδότηση των ελλειμμάτων του προϋπολογισμού, η Γκάνα για να ενισχύσει τη ρευστότητα σε ξένο νόμισμα.
Επίσης, η Κεντρική Τράπεζα της Πολωνίας εξετάζει την πώληση μέρους των αποθεμάτων χρυσού της χώρας για τη χρηματοδότηση των αμυντικών δαπανών, ενώ τις δύο περασμένες χρονιές , το 2024 και 2025 ήταν από τους μεγάλους αγοραστές.
Μια άλλη πτυχή για την πτώση του χρυσού είναι και η άνοδος των των αποδόσεων των αμερικανικών ομολόγων, που οδηγεί σε εκροές, καθώς οι υψηλότερες αποδόσεις των περιουσιακών στοιχείων σταθερού εισοδήματος μειώνουν την ελκυστικότητα του πολύτιμου μετάλλου, Και αυτό γιατί, όπως αναφέρει ο Άντριαν Ας, της BullionVault, ο χρυσός που αγοράζεται ως ασφάλεια πριν από μια κρίση μπορεί να γίνει πηγή χρηματοδότησης μόλις η κρίση χτυπήσει.
Η διπλή χρησιμότητα του χρυσού
Όπως προαναφέρθηκε οι πιέσεις είναι ιδιαίτερα έντονες στις αναδυόμενες αγορές. Η ενίσχυση του δολαρίου αυξάνει το κόστος δανεισμού και δυσχεραίνει τη χρηματοδότηση με ενώ τα τοπικά νομίσματα δέχονται έντονες πιέσεις.
Παράλληλα, οι δημοσιονομικές ανάγκες αυξάνονται. Οι κυβερνήσεις καλούνται να καλύψουν αυξημένες δαπάνες για ενέργεια και άμυνα, ενώ ταυτόχρονα πρέπει να διαχειριστούν τις κοινωνικές πιέσεις που προκαλεί ο πληθωρισμός. Σε αυτό το πλαίσιο, η ρευστοποίηση χρυσού προσφέρει άμεση ανακούφιση.
Πολλοί αναλυτές εκτιμούν ότι οι αθρόες πωλήσεις χρυσού από τις κεντρικές τράπεζες αποτελούν μια τακτική προσαρμογή σε έκτακτες συνθήκες.
Και όπως υποστηρίζουν, οι κεντρικές τράπεζες θα επιστρέψουν στις αγορές μόλις οι πιέσεις υποχωρήσουν και οι τιμές σταθεροποιηθούν. Ετσι, σε αυτή την περίπτωση , η πρόσφατη διόρθωση θα μπορούσε να δημιουργήσει νέες ευκαιρίες αγορών.
Όμως, δεν μπορεί να αποκλειστεί το ενδεχόμενο μιας πιο μόνιμης αλλαγής συμπεριφοράς. Και βατό γιατί η αυξανόμενη σημασία της ρευστότητας ενδέχεται να επηρεάσει τις μελλοντικές στρατηγικές.
Οι εξελίξεις, σύμφωνα με τους αναλυτές, αναδεικνύουν την διπλή χρησιμότητα του χρυσού. Από τη μία πλευρά, παραμένει ασφαλές καταφύγιο σε περιόδους κρίσης, ενώ από την άλλη, λειτουργεί ως εργαλείο διαχείρισης κρίσεων, προσφέροντας άμεση ρευστότητα όταν αυτή είναι απαραίτητη.
Με αυτή τη λογική ο χρυσός δεν αποτελεί πλέον μόνο σύμβολο σταθερότητας, αλλά και ενεργό εργαλείο οικονομικής πολιτικής.
