Η αιφνιδιαστική απόφαση των Ηνωμένα Αραβικά Εμιράτα να αποχωρήσουν από τον OPEC έχει προκαλέσει έντονες αναταράξεις στις διεθνείς αγορές ενέργειας, καθώς δημιουργούνται ανησυχίες ότι το σύστημα ποσοστώσεων παραγωγής μπορεί να οδηγήσει και άλλα κράτη - μέλη στην ίδια κατεύθυνση.
Η κίνηση αυτή έρχεται έπειτα από εβδομάδες επιθέσεων με πυραύλους και drones από το Ιράν - επίσης μέλος του ΟΠΕΚ - ενώ ο αποκλεισμός των Στενά του Ορμούζ έχει διαταράξει σημαντικά τις εξαγωγές της χώρας, ασκώντας πρόσθετες πιέσεις στην οικονομία της.
Ο Άντι Λίποου, πρόεδρος της Lipow Oil Associates, σημείωσε ότι η αποχώρηση των ΗΑΕ αποτελεί ακόμη ένα επεισόδιο στη μεταβαλλόμενη δυναμική του οργανισμού. Όπως ανέφερε σε δηλώσεις του στο CNBC, εάν οι χώρες που τηρούν τις συμφωνημένες ποσοστώσεις δυσανασχετήσουν με εκείνες που τις παραβιάζουν, δεν αποκλείεται να υπάρξουν και νέες αποχωρήσεις, κάτι που θα μπορούσε να υπονομεύσει τη σημασία του ΟΠΕΚ.
Τα τελευταία χρόνια, χώρες όπως το Κατάρ, ο Ισημερινός και η Ανγκόλα έχουν ήδη αποχωρήσει από τον οργανισμό, επικαλούμενες είτε διαφωνίες με τις ποσοστώσεις είτε αλλαγές στις εθνικές ενεργειακές στρατηγικές τους. Ειδικότερα, η Ανγκόλα αποχώρησε το 2024, ενώ το Κατάρ είχε προηγηθεί το 2019.
Ο οργανισμός αντιμετωπίζει διαχρονικά προβλήματα άνισης συμμόρφωσης, με ορισμένα μέλη—όπως το Ιράκ και το Καζακστάν—να υπερβαίνουν συστηματικά τα όρια παραγωγής που έχουν συμφωνηθεί.
Στον πυρήνα της απόφασης των ΗΑΕ βρίσκεται μια πάγια διαφωνία: χώρες που έχουν επενδύσει σημαντικά στην αύξηση της παραγωγικής τους ικανότητας εμφανίζονται όλο και λιγότερο πρόθυμες να δεσμεύονται από περιορισμούς που αποσκοπούν κυρίως στη διατήρηση υψηλών τιμών στην αγορά.
Σύμφωνα με τα τελευταία στοιχεία του International Energy Agency, τα ΗΑΕ παρήγαγαν περίπου 2,37 εκατομμύρια βαρέλια πετρελαίου ημερησίως τον Μάρτιο, ενώ η βιώσιμη παραγωγική τους δυνατότητα φτάνει τα 4,3 εκατομμύρια βαρέλια την ημέρα—γεγονός που υπογραμμίζει το περιθώριο αύξησης της παραγωγής τους εκτός των περιορισμών του ΟΠΕΚ.
Αναλυτές προειδοποιούν ότι και άλλες χώρες ενδέχεται να θεωρηθούν «υποψήφιες προς αποχώρηση», καθώς εκφράζουν δυσαρέσκεια για τους περιορισμούς του σχήματος ΟΠΕΚ+, αφήνοντας ανοιχτό το ενδεχόμενο περαιτέρω αποδυνάμωσης της συνοχής του οργανισμού.
