Μπορεί τα διεθνή χρηματιστήρια να προβληματίζονται από τις εξελίξεις στην Μέση Ανατολή και από την αδυναμία επίτευξης συμφωνίας μεταξύ ΗΠΑ και Ιράν, στις ΗΠΑ όμως παραμένει το μεγάλο ενδιαφέρον στον τομέα της Τεχνητής Νοημοσύνης και στις μετοχές των εταιρειών που έχουν άμεση ή έμμεση σχέση με την ΤΝ. Σε αυτό το γκρουπ περιλαμβάνονται και οι εταιρείες του ενεργειακού κλάδου, δεδομένης της πολύ μεγάλης ζήτησης για ενέργεια από τα data centers. Ο πυρηνικός κλάδος έχει μπει στο στόχαστρο των επενδυτών από το 2024, καθώς θεωρείται βέβαιο πως ένα κομμάτι των νέων εγκαταστάσεων ηλεκτρικής ενέργειας τα επόμενα χρόνια θα προέλθει από νέα πυρηνικά εργοστάσια.
Το ενδιαφέρον είναι πολύ μεγάλο για τον τομέα, αν και όχι τόσο εκρηκτικό όσο ήταν κάποια στιγμή μέσα στο 2025 αφού οι αποτιμήσεις των «πυρηνικών» εταιρειών είχαν ομολογουμένως ξεφύγει πάρα πολύ. Είναι όμως ακόμα αρκετό για να δίνεται η ευκαιρία σε μία πυρηνική startup εταιρεία να τολμήσει την είσοδό της στο χρηματιστήριο Nasdaq. Έτσι, αργότερα σήμερα θα δούμε την πρώτη χρηματιστηριακή συνεδρίαση για την X-Energy, η οποία θα διαπραγματεύεται με το σύμβολο XE. Η τιμή εγγραφής για τους επενδυτές που θα συμμετάσχουν στην αρχική δημόσια εγγραφή (IPO) δεν είχε γίνει ακόμα γνωστή αλλά οι πληροφορίες του Τύπου ανέφεραν πριν λίγο πως μάλλον θα ξεπεράσει το πάνω όριο του εύρους τιμών 16 – 19 δολαρίων που είχαν προτείνει οι ανάδοχοι στους υποψήφιους επενδυτές.
Ο αριθμός των μετοχών που θα πουλήσει στους νέους επενδυτές ίσως να ξεπεράσει τα περίπου 43 εκατομμύρια που ήταν η αρχική εκτίμηση, καθώς η ζήτηση είναι ισχυρή. Αν οι πληροφορίες επαληθευθούν το σύνολο των μετοχών της εταιρείας θα ξεπεράσει τα 300 εκατομμύρια μετοχές και η χρηματιστηριακή της αξία λογικά θα υπερβεί τα 6 δισεκατομμύρια δολάρια. Η εταιρεία όμως είναι στην ουσία ακόμα στο στάδιο του startup, οπότε αυτό που ενδιαφέρει περισσότερο είναι το αντικείμενο δραστηριοποίησης της εταιρείας και το επιχειρηματικό της σχέδιο. Η X-Energy λοιπόν έχει δύο βασικούς τομείς δραστηριοποίησης.
Τον σχεδιασμό και κατασκευή μικρών αρθρωτών πυρηνικών αντιδραστήρων (Small Modular Reactors, SMR) και την ανάπτυξη και παραγωγή πυρηνικού καυσίμου για αντιδραστήρες. Στον πρώτο τομέα, η εταιρεία έχει δικά της σχέδια για την κατασκευή αντιδραστήρων τύπου SMR, τα οποία όμως δεν έχουν εγκριθεί ακόμα από τις αρμόδιες αρχές των ΗΠΑ, κάτι που βέβαια ισχύει για την συντριπτική πλειοψηφία των σχεδίων των υπόλοιπων 50 εταιρειών που φιλοδοξούν να δραστηριοποιηθούν σε αυτόν τον εκκολαπτόμενο τομέα. Εδώ πρέπει να υπενθυμίσουμε πως ακόμα δεν έχει δοθεί άδεια για την έναρξη κατασκευής αντιδραστήρων SMR στις ΗΠΑ ούτε σε άλλη δυτική χώρα.
Μόνο η Κίνα έχει προχωρήσει προς το παρόν σε αυτό το βήμα. Όπως διαβάσαμε στο σχετικό ρεπορτάζ του Barron’s, το σχέδιο των αντιδραστήρων της X-Energy διαφέρει από τα υπόλοιπα που υπάρχουν αυτή την στιγμή και από τον τρόπο λειτουργίας των μεγάλων αντιδραστήρων που είναι ήδη σε λειτουργία. Η διαφορά έγκειται στο ότι οι αντιδραστήρες της X-Energy προβλέπεται να είναι αερόψυκτοι αντί για υδρόψυκτοι και να λειτουργούν σε υψηλότερες θερμοκρασίες. Πάντα σύμφωνα με το Barron’s, η παραγόμενη θερμότητα μπορεί να χρησιμοποιηθεί ως δευτερεύουσα πηγή ενέργειας για τους βιομηχανικούς χρήστες που θα χρησιμοποιούν τους μικρούς αντιδραστήρες της εταιρείας.
Αυτός φαίνεται να είναι ένας από τους λόγους για τους οποίους η μεγάλη αμερικανική χημική βιομηχανία Dow (DOW NYSE) αποφάσισε να συνεργαστεί με την X-Energy σε ένα εργοστάσιό της στο Τέξας. Ο αντιδραστήρας που σχεδιάζει και αναπτύσσει εδώ και δέκα χρόνια η εταιρεία έχει την κωδική ονομασία Xe-100 και κατά δήλωσή της, θα μπορεί να παράγει 80 Mw ηλεκτρικής ενέργειας ή 200 Mw θερμικής ενέργειας ή έναν συνδυασμό των δύο ανάλογα με τις ανάγκες του πελάτη. Κατά την εταιρεία, ο Xe-100 θα είναι πιο αποδοτικός και ασφαλής από τους άλλους ανταγωνιστικούς αντιδραστήρες που σχεδιάζονται τώρα ή λειτουργούν ήδη. Αυτό προφανώς θα φανεί στο μέλλον εφόσον η εταιρεία καταφέρει να πάρει τις σχετικές άδειες και να τους κατασκευάσει, φαίνεται όμως πως έχουν ήδη πειστεί κάποια μεγάλα επιχειρηματικά ονόματα.
Εκτός από την Dow που μόλις αναφέραμε, το δεύτερο είναι η Centrica (CAN LONDON), εταιρεία παραγωγής και διανομής ηλεκτρικού ρεύματος με έδρα στο Ηνωμένο Βασίλειο με δραστηριότητες και σε άλλες χώρες και το τρίτο η γνωστή σε όλους αμερικανική Amazon (AMZN NASDAQ). Η εταιρεία υποστηρίζει πως αυτοί οι τρεις συνεργάτες θα την βοηθήσουν να δημιουργήσει έναν εκτεταμένο «στόλο» αντιδραστήρων στις ΗΠΑ και το Ηνωμένο Βασίλειο τα επόμενα χρόνια. Ήδη έχουν ξεκινήσει οι προκαταρκτικές εργασίες για δύο πυρηνικά εργοστάσια, ένα στο Τέξας με την Dow και ένα στην πολιτεία της Washington με την Amazon.
Για αυτά τα projects, η εταιρεία έχει ήδη λάβει την έγκριση για επιχορήγηση ύψους 1,2 δισεκατομμυρίων δολαρίων από την ομοσπονδιακή κυβέρνηση, για την κάλυψη του 50% των απαιτούμενων επενδύσεων ενώ το υπόλοιπο 50% πρέπει να καλυφθεί από την ίδια. Ήδη έχει εισπράξει περίπου 440 εκατομμύρια δολάρια και τα υπόλοιπα προβλέπεται να χορηγηθούν μέχρι το τέλος του 2027. Όπως διαβάσαμε στο Bloomberg, η εταιρεία έχει λάβει χρηματοδότηση και από μεγάλους ιδιώτες επενδυτές, όπως η ARK Invest, η Galvanize, η Point 72 και η Ares Management, οι οποίοι ήταν μέρος μεγάλης ομάδας που συνεισέφερε περίπου 700 εκατομμύρια δολάρια το 2025. Σύμφωνα με το Barron’s, η συνολική χρηματοδότηση που έχει λάβει η επιχείρηση τα τελευταία χρόνια υπερβαίνει τα 2 δισ. δολάρια και περιλαμβάνει και μετοχική συμμετοχή και δανειακή χρηματοδότηση. Κατά τις πληροφορίες του Barron’s, στην χρηματοδότηση έχει συμμετάσχει και η Amazon, η οποία φέρεται να έχει αποκτήσει και μετοχική συμμετοχή καταβάλλοντας τουλάχιστον 200 εκατομμύρια δολάρια.
Εκτός από τον τομέα των αντιδραστήρων, η X-Energy ασχολείται και με την παραγωγή καυσίμου για τους πυρηνικούς αντιδραστήρες, όπως και για την παροχή άλλων σχετικών υπηρεσιών. Το καύσιμο που κατασκευάζει και θα χρησιμοποιεί στους αντιδραστήρες της έχει πολύ μεγαλύτερη περιεκτικότητα σε ουράνιο από αυτά που χρησιμοποιούν οι περισσότεροι αντιδραστήρες (15,50% αντί για 5%), όπως δηλώνει η ίδια. Όπως υποστηρίζει, το συγκεκριμένο καύσιμο είναι πιο ανθεκτικό στην υψηλή θερμοκρασία και αυτό το καθιστά πιο ασφαλές και μειώνει σημαντικά το ενδεχόμενο λειωσίματος του αντιδραστήρα (meltdown). Σύμφωνα με την X-Energy, το 2024 ξεκίνησε η κατασκευή του TX-1, το οποίο είναι το πρώτο της εργοστάσιο για την παραγωγή του καυσίμου και προβλέπεται να ολοκληρωθεί στο πρώτο μισό του 2028. Όπως αναφέρει το Barron’s, η δραστηριοποίηση στον τομέα των πυρηνικών καυσίμων και η παροχή σχετικών υπηρεσιών αναμένεται να προσφέρει μία πολύτιμη δεύτερη πηγή εσόδων για την επιχείρηση.
Τα μελλοντικά σχέδια, η τωρινή κατάσταση και οι ισχυροί συνεργάτες της X-Energy την κάνουν να ξεχωρίζει κάπως από άλλες περιπτώσεις πυρηνικών startup και είναι πιθανόν να προσελκύσουν αρκετούς επενδυτές με την είσοδό της στο χρηματιστήριο. Οι επενδυτές αυτοί δεν θα ενδιαφερθούν και πολύ για τις ετήσιες ζημιές ύψους 394 εκατομμυρίων δολαρίων για το 2025 και τις αντίστοιχες 126 εκατομμυρίων του 2024 ούτε για τον κύκλο εργασιών 94 εκατομμυρίων το 2025 και 84 εκατομμυρίων του 2024 από την παροχή υπηρεσιών σε υφιστάμενες πυρηνικές εγκαταστάσεις.
Αυτό που θα τους ενδιαφέρει κυρίως είναι η λήψη των απαραίτητων αδειών για την κατασκευή αντιδραστήρων όσο πιο γρήγορα γίνεται και η εκτέλεση των σχεδίων της μέσα στον προβλεπόμενο προϋπολογισμό από πλευράς χρόνου και εξόδων. Αν καταφέρει να πείσει σε αυτούς τους τομείς, τότε η μετοχή της XE μπορεί να αποτελέσει μία ενδιαφέρουσα επενδυτική επιλογή για αρκετό καιρό από τώρα.
