Η ξαφνική επιστροφή των δασμών στα ευρωπαϊκά αυτοκίνητα μας υπενθύμισε πως οι εμπορικές εντάσεις δεν πρόκειται να μας αφήσουν σύντομα και πως οι ευρωπαϊκές αυτοκινητοβιομηχανίες δύσκολα θα απαλλαγούν από αυτόν τον βραχνά.
Τα χθεσινά νέα στο μέτωπο των δασμών που επιβάλλουν οι ΗΠΑ στα αυτοκίνητα που κατασκευάζονται στην Ευρώπη είναι βέβαιο πως μας ξάφνιασαν, ειδικά αυτή την περίοδο που στην επικαιρότητα κυριαρχούν άλλα ζητήματα, με τα Στενά του Ορμούζ να βρίσκονται στην πρώτη θέση. Δεν χρειάζεται να πούμε πολλά, ήδη είναι γνωστό πως κάποια στιγμή αργά χθες το απόγευμα ο Αμερικανός πρόεδρος ανακοίνωσε πως από την ερχόμενη εβδομάδα θα επιβληθούν δασμοί ύψους 25% σε όλα τα αυτοκίνητα και τα φορτηγά που παράγονται στην Ευρωπαϊκή Ένωση και εισάγονται στις ΗΠΑ.
Ο πρόεδρος Τραμπ υποστήριξε πως πήρε αυτή την απόφαση διότι η Ε.Ε. καθυστερεί υπερβολικά την εφαρμογή της συμφωνίας στην οποία είχαν καταλήξει πέρυσι οι δύο πλευρές. Δεν έδωσε περισσότερες λεπτομέρειες σχετικά με τους ισχυρισμούς του αλλά δήλωσε πως είναι πολύ χαρούμενος διότι αυτό είναι ένα ακόμα βήμα προς τον μεγάλο στόχο που είναι η κατασκευή όλο και περισσότερων αυτοκινήτων στις ΗΠΑ.
Σε μία πρώτη ευρωπαϊκή αντίδραση, ο Bernd Lange, επικεφαλής της επιτροπής εμπορίου του Ευρωκοινοβουλίου, δήλωσε πως η πλευρά που δεν τηρεί την συμφωνία είναι η αμερικανική, η οποία την έχει παραβιάσει κατ’ επανάληψη και στερείται αξιοπιστίας. Σύμφωνα με το Bloomberg, τα ευρωπαϊκά παράπονα επικεντρώνονται στην επιβολή δασμών 50% στο αλουμίνιο και τον χάλυβα, κάτι που κατά την ευρωπαϊκή πλευρά αυξάνει κατά πολύ την συνολική δασμολογική επιβάρυνση στα ευρωπαϊκής κατασκευής οχήματα που εισάγονται από τις ΗΠΑ.
Από την άλλη μεριά, είναι γεγονός πως το Ευρωκοινοβούλιο καθυστέρησε αρκετά την επικύρωση της συμφωνίας και πρόσθεσε αρκετούς όρους που δεν περιλαμβάνονται στο κείμενο που είχαν εγκρίνει και οι δύο πλευρές τον Ιούλιο του 2025.
Είναι φανερό πως και οι δύο πλευρές έχουν κάποια παράπονα αλλά δεν είμαστε καθόλου σίγουροι πως η χθεσινή ανακοίνωση του Ντόναλντ Τραμπ είχε άμεση σχέση με αυτά. Θα μπορούσε κάποιος να υποθέσει πως έχουν σχέση και με την δυσαρέσκεια του σχετικά με την στάση που έχουν κρατήσει στο θέμα του Ιράν μερικές ευρωπαϊκές χώρες μέλη της ΕΕ.
Προφανώς αυτό δεν μπορεί να το αποδείξει κανείς αλλά ίσως να μην έχει τελικά και πολλή σημασία. Αυτό που έχει σημασία είναι πως σε μία πολύ δύσκολη περίοδο για την ευρωπαϊκή αυτοκινητοβιομηχανία, ένα ακόμα σημαντικό πρόβλημα δεν λέει να εξαφανιστεί. Την στιγμή που προσπαθούν να βρουν τον τρόπο αντιμετώπισης της τεράστιας απειλής των κινεζικών φθηνών αυτοκινήτων που έχουν ήδη κάνει μεγάλη ζημιά στα ευρωπαϊκά στην Κίνα και αρχίζουν να γεμίζουν και την Ευρώπη και έχουν σοβαρό πρόβλημα με το κόστος παραγωγής των οχημάτων τους, τα πράγματα δεν πάνε καλά ούτε στις εξαγωγές τους προς την δεύτερη μεγαλύτερη αγορά στον κόσμο μετά την Κίνα.
Παρά το ότι ξέρουν πως η αμερικανική προσπάθεια να μεταφέρουν όσο μεγαλύτερο μέρος της παγκόσμιας παραγωγής αυτοκινήτων στο δικό τους έδαφος δεν πρόκειται να σταματήσει ακόμα και μετά την αποχώρηση του Ντόναλντ Τραμπ από την προεδρία, δεν είναι καθόλου εύκολο να ενισχύσουν τόσο γρήγορα τα εργοστάσια που έχουν ήδη σε λειτουργία στις ΗΠΑ.
Δεν είναι εύκολο επίσης να αντιμετωπίσουν το μεγάλο θέμα της υπερβάλλουσας παραγωγικής δυναμικότητας των εργοστασίων τους στην ΕΕ και των απολύσεων στις οποίες είναι πολύ πιθανόν να αναγκαστούν να προχωρήσουν. Μέσα σε όλα αυτά και καθώς οι περισσότερες από αυτές αναγκάζονται συνεχώς να τροποποιούν τα επιχειρηματικά τους σχέδια, η απουσία βεβαιότητας στο ζήτημα των δασμών δυσκολεύει ακόμα περισσότερο τα πράγματα.
Παρά όλα αυτά τα αρνητικά, η αντίδραση των αγορών δεν ήταν πάρα πολύ έντονη. Καθώς τα ευρωπαϊκά χρηματιστήρια ήταν κλειστά την ώρα που έγινε η ανάρτηση του προέδρου Τραμπ στο δίκτυο Truth Social, είδαμε μόνο τις αντιδράσεις των επενδυτών στα αμερικανικά χρηματιστήρια. Η μετοχή της Stellantis (STLA NYSE) έπεσε απότομα μόλις έγιναν γνωστά τα νέα αλλά σταδιακά ανέκαμψε και λίγο πριν το κλείσιμο της συνεδρίασης έπεφτε κατά 2%.
Αντίστοιχη πτώση σημείωσε και η μετοχή της γερμανικής Volkswagen, με χαμηλό όμως όγκο συναλλαγών στα pink sheets (VWAGY). Ακόμα πιο χαμηλός ήταν ο όγκος συναλλαγών της γερμανικής Mercedes Benz, πάλι στα pink sheets (MBGAF), όπου η πτώση ήταν κοντά στο 2,5%. Αν και η αντίδραση των αγορών θα φανεί καλύτερα την Δευτέρα στις ευρωπαϊκές αγορές, η πρώτη σκέψη που κάνουμε είναι πως οι επενδυτές δεν αιφνιδιάστηκαν και πολύ.
Τα προβλήματα της ευρωπαϊκής αυτοκινητοβιομηχανίας είναι γνωστά στην επενδυτική κοινότητα, ενώ το απρόβλεπτο των αναρτήσεων/αποφάσεων του Αμερικανού προέδρου είναι επίσης κοινός τόπος, και όχι μόνο στους επενδυτές. Το αν οι αμερικανικοί δασμοί θα είναι 15% ή 25% είναι σίγουρα ένα πολύ σημαντικό ζήτημα αλλά το μέλλον των ευρωπαϊκών αυτοκινητοβιομηχανιών δεν πρόκειται να κριθεί από αυτό ή τουλάχιστον όχι μόνο από αυτό.
