Συνεχίζει το ράλι του ο χαλκός με τα συμβόλαια μελλοντικής εκπλήρωσης να καταγράφουν ιστορικό υψηλό ρεκόρ χθες και πολλούς χρηματοοικονομικούς οίκους όπως η JPMorgan και η Citigroup να προβλέπουν ότι οι τιμές θα σταθεροποιηθούν σε νέα υψηλά επίπεδα.
Ισχυρή άνοδος και στις εταιρείες που επωφελούνται άμεσα από τις υψηλές τιμές όπως οι Freeport-McMoRan, Glencore, BHP, Rio Tinto, Southern Copper, Antofagasta, KGHM Polska Miedź, First Quantum, κ.α.
Πράγματι η τρέχουσα συγκυρία για τον χαλκό χαρακτηρίζεται από ισχυρές μακροπρόθεσμες προοπτικές, αλλά και από υψηλό βραχυπρόθεσμο κίνδυνο.
Ένας από του κυριότερους μοχλούς της ανόδου του χαλκού και ένα από τα μεγαλύτερα υποστηρικτικά του «χαρτιά» είναι η κατασκευή υποδομών δικτύων για την πράσινη μετάβαση και για την τροφοδότηση των data centers της Τεχνητής Νοημοσύνης. Αυτά χρειάζονται από 27 έως 33 τόνους χαλκού ανά megawatt ισχύος, σύμφωνα με την εταιρεία ορυχείων Grupo Mexicο..
Η BHP, ένας από τους μεγαλύτερους ομίλους εξόρυξης του κόσμου εκτίμησε τον Ιανουάριο πως η ποσότητα του χαλκού που χρησιμοποιείται για τα data centres παγκοσμίως θα αυξηθεί εως και έξι φορές μέχρι το 2050.
H ενεργειακή μετάβαση επίσης αυξάνει τη ζήτηση για τον χαλκό, καθώς τα ηλεκτρικά οχήματα (EVs) και οι ανανεώσιμες πηγές ενέργειας αποτελούν μόνιμο μοχλό ζήτησης.
Την ίδια στιγμή όμως που έχουμε αυξημένη ζήτηση έχουμε και κρίση στην προσφορά λόγω της παλαιότητας πολλών ορυχείων αλλά και σοβαρών διαταραχών στην παγκόσμια εφοδιαστική αλυσίδα.
Πολλά από τα υπάρχοντα ορυχεία χρονολογούνται πάνω από έναν αιώνα και καθίστανται ολοένα και λιγότερο παραγωγικά. Με τα μεγαλύτερα ορυχεία χαλκού του κόσμου να «γερνάνε», η ποιότητα και η ποσότητα του μεταλλεύματος φθίνουν ενώ τα κόστη αυξάνονται. Την ίδια στιγμή, τα τελευταία χρόνια απειροελάχιστα νέα ορυχεία εισήλθαν στην αγορά.
Σύμφωνα με τη Διεθνή Υπηρεσία Ενέργειας μέχρι το 2035 η παραγωγή από τα υφιστάμενα και τα σχεδιαζόμενα ορυχεία θα ικανοποιήσει μόνο το 70% της παγκόσμιας ζήτησης.
Και ενώ η προσφορά χαλκού αντιμετώπιζε ήδη πολλά προβλήματα, η κρίση στη Μέση Ανατολή έχει οδηγήσει σε έλλειψη θειικού οξέος, κάτι που δυσχεραίνει εκ νέου την εξόρυξη χαλκού.
Ο παράγοντας του Ορμούζ
Η γεωπολιτική κρίση και οι συγκρούσεις στο Στενό του Ορμούζ επηρεάζουν άμεσα την τιμή του χαλκού μέσω μιας αλυσιδωτής αντίδρασης στην παγκόσμια χημική βιομηχανία.
Το θείο είναι βασικό παραπροϊόν της διύλισης πετρελαίου και φυσικού αερίου.
Οι χώρες της Μέσης Ανατολής - Σαουδική Αραβία, ΗΑΕ- είναι οι μεγαλύτεροι παραγωγοί παγκοσμίως, με το 50% του παγκόσμιου θαλάσσιου εμπορίου θείου να διέρχεται υποχρεωτικά από το Στενό του Ορμούζ.
Λόγω της πολεμικής σύρραξης όμως, οι ροές θείου από το Στενό έχουν σχεδόν εκμηδενιστεί, καθώς έπεσαν από 1,27 εκατ. τόνους μηνιαίως σε μόλις 30.000 τόνους τον Απρίλιο.
Το θείο είναι με τη σειρά του η πρώτη ύλη για την παραγωγή θειικού οξέος, το οποίο είναι το σημαντικότερο βιομηχανικό χημικό για την εξόρυξη χαλκού. Η τιμή του διπλασιάστηκε σε λίγες εβδομάδες λόγω της κρίσης στο Ορμούζ, κάτι που αύξησε απότομα το κόστος παραγωγής των ορυχείων χαλκού.
Επιπλέον, μεγάλες ζώνες παραγωγής χαλκού, όπως το Copperbelt στην Αφρική που εκτείνεται κατά μήκος των συνόρων μεταξύ της Ζάμπιας και της Λαϊκής Δημοκρατίας του Κονγκό (ΛΔΚ) στην Κεντρική Αφρική και αποτελεί ένα από τα σημαντικότερα κοιτάσματα χαλκού παγκοσμίως, εισάγουν πάνω από το 90% του θείου που χρησιμοποιούν από τη Μέση Ανατολή. Ως εκ τούτου, αυτή την περίοδο λόγω της κρίσης στο Ορμούζ αντιμετωπίζουν διακοπές λειτουργίας στα διυλιστήριά τους.
Η Χιλή επίσης, ως ο μεγαλύτερος παραγωγός χαλκού στον κόσμο- καλύπτει περίπου το ¼ της παγκόσμιας παραγωγής- βασίζεται στις εισαγωγές θειικού οξέος Η έλλειψη απειλεί άμεσα λοιπόν να θέσει εκτός αγοράς 500.000 έως 700.000 τόνους χαλκού, καθώς όταν η προσφορά θείου μειώνεται, τα ορυχεία αδυνατούν να επεξεργαστούν το μετάλλευμα.
Αυτό δημιουργεί τεχνητή έλλειψη στην παγκόσμια αγορά χαλκού.
Ανακεφαλαιώνοντας, η μειωμένη προσφορά, σε συνδυασμό με την αυξημένη ζήτηση για την πράσινη μετάβαση και τα ΑΙ data centers σπρώχνει την τιμή του χαλκού σε ιστορικά υψηλά επίπεδα, καθώς οι αγορές τιμολογούν τον γεωπολιτικό κίνδυνο και το αυξημένο κόστος παραγωγής.
Όσο παραμένει εν ισχύ η διακοπή στις ροές θείου και θειικού οξέος, τα μεγάλα ορυχεία σε Χιλή και Αφρική αναγκάζονται να μειώσουν την παραγωγή τους, ωθώντας τον χαλκό σε υψηλότερες τιμές.
Οι κίνδυνοι
Η πρόσφατη κατακόρυφη άνοδος όμως έχει αρχίσει και κινείται στα όρια της κερδοσκοπικής μανίας, κάτι που αυξάνει την πιθανότητα μιας βραχυπρόθεσμης διόρθωσης των τιμών.
Επιπλέον ο μεγαλύτερος καταναλωτής χαλκού είναι η Κίνα, αντιπροσωπεύοντας περίπου το 58% της ζήτησης του 2025. Κάθε φορά λοιπόν που αυξάνονται οι φόβοι ότι η οικονομική της ανάπτυξη θα επιβραδυνθεί, η ζήτηση δέχεται πλήγμα. Με το Ορμούζ κλειστό και την Κίνα να δυσκολεύεται να εισάγει το πετρέλαιο από το Ιράν, η ακριβή ενέργεια λειτουργεί ως «φόρος» για την οικονομία της, απειλώντας την με οικονομική επιβράδυνση ή ακόμα χειρότερα με ύφεση.
Επιπλέον στο κάδρο πρέπει να βάλει κανείς ότι αν δεν αποκατασταθεί σύντομα η κυκλοφορία στο Στενό του Ορμούζ και οι τιμές του πετρελαίου παραμείνουν υψηλές, τότε ενδέχεται να δούμε σοβαρή επιβράδυνση όχι μόνο του ΑΕΠ της Κίνας αλλά και του παγκόσμιου ΑΕΠ, εξέλιξη που θα μειώσει σοβαρά τη ζήτηση για βιομηχανική χρήση του μετάλλου.
Στο κάδρο πρέπει να βάλει κανείς και το ισχυρό δολάριο. Καθώς η ενεργειακή κρίση αναζωπυρώνει τον πληθωρισμό η Fed κρατάει τα επιτόκια υψηλά, κάτι που ενισχύει το αμερικανικό νόμισμα. Ο χαλκός όμως αποτιμάται σε δολάρια, επομένως ένα ισχυρό δολάριο κάνει τον χαλκό πιο ακριβό για τους αγοραστές με άλλα νομίσματα, μειώνοντας τη ζήτηση.
Τουτέστιν, για μακροπρόθεσμους επενδυτές ο χαλκός παραμένει μια εξαιρετική επιλογή λόγω της αυξημένης ζήτησης σε συνδυασμό με τη δομική έλλειψη προσφοράς.
Ωστόσο, για όσους έχουν βραχυπρόθεσμο ορίζοντα καλό θα είναι να έχουν στο πίσω μέρος του μυαλού τους ότι η η αγορά έχει «υπερθερμανθεί» αυτή τη στιγμή, ενώ η κρίση στο Ορμούζ λειτουργεί σαν δίκοπο μαχαίρι καθώς υποστηρίζει μεν τις τιμές μέσω της έλλειψης θείου, αλλά όσο παραμένει κλειστό ανεβάζει τις πιθανότητες μιας μελλοντικής ύφεσης που θα περιορίσει τη ζήτηση για χαλκό.
Το πρόσφατο ιστορικό των τιμών στα χρηματιστηριακά ταμπλό άλλωστε υποδεικνύει αυτή την εναλλαγή των εκτιμήσεων της αγοράς. Eως τα μέσα Μαρτίου οι τιμές του χαλκού έπεσαν σημαντικά καθώς οι επενδυτές φοβήθηκαν περισσότερο μια παγκόσμια ύφεση παρά την έλλειψη θείου. Έκτοτε όμως ο χαλκός ανέκαμψε εντυπωσιακά, επειδή η πραγματική έλλειψη προσφοράς και η ζήτηση από τα ΑΙ data centers αποδείχθηκαν τελικά ισχυρότερες από τους φόβους της ύφεσης.
Αποποίηση Ευθύνης: Το υλικό αυτό παρέχεται για πληροφοριακούς και μόνο σκοπούς. Σε καμιά περίπτωση δεν πρέπει να εκληφθεί ως προσφορά, συμβουλή ή προτροπή για την αγορά ή πώληση των αναφερόμενων προϊόντων. Παρόλο που οι πληροφορίες που περιέχονται βασίζονται σε πηγές που θεωρούνται αξιόπιστες, ουδεμία διασφάλιση δίνεται ότι είναι πλήρεις ή ακριβείς και δε θα πρέπει να εκλαμβάνονται ως τέτοιες.
