Η Κριστίν Λαγκάρντ δεν είναι καθόλου ικανοποιημένη, θα μπορούσαμε ίσως να πούμε πως είναι και θυμωμένη. Την ίδια ώρα που στις ΗΠΑ βρίσκεται σε εξέλιξη μία μάχη μεταξύ των τραπεζών και της βιομηχανίας crypto για το πως ακριβώς θα πρέπει να λειτουργεί η ραγδαία αναπτυσσόμενη αγορά των stablecoins, στην Ευρώπη ακόμα συζητούμε για το αν θα πρέπει να προχωρήσει η ευρωπαϊκή απάντηση σε αυτή το σχετικά νέο φαινόμενο.
Σε ένα εκτενές άρθρο του Bloomberg από την 5η Μαΐου είδαμε μία αναφορά των συντακτών του στην απογοήτευση που είχε εκφράσει η πρόεδρος της Ευρωπαϊκής Κεντρικής Τράπεζας κάποια στιγμή στο τέλος Σεπτεμβρίου 2025 σχετικά με τη μεγάλη καθυστέρηση που συνοδεύει την ανάπτυξη του συγκεκριμένου project.
Απαντώντας σε ερώτηση κατά τη διάρκεια ενός συνεδρίου που είχε οργανώσει η Κεντρική Τράπεζα της Φινλανδίας, η Λαγκάρντ δεν έκρυψε τη δυσφορία της, για την ακρίβεια είπε πως υποφέρει, για το γεγονός πως το project που η ίδια ξεκίνησε το 2022 είναι αδύνατον να ολοκληρωθεί πριν τη λήξη της οκταετούς θητείας της το 2028.
Η πρόεδρος της ΕΚΤ πιστεύει πως η προώθηση και εφαρμογή αυτών των σχεδίων είναι θεμελιώδους σημασίας για το μέλλον του κοινού ευρωπαϊκού νομίσματος. Όπως είχε αναφέρει χαρακτηριστικά, κινδυνεύουμε να «φάμε τη σκόνη» του υπόλοιπου κόσμου εξαιτίας των πολύ χρονοβόρων και πολύπλοκων διαδικασιών της Ευρωπαϊκής Ένωσης.
Σύμφωνα με το άρθρο του διεθνούς πρακτορείου, από τότε μέχρι τώρα τα πράγματα έχουν κάπως βελτιωθεί και η ταχύτητα με την οποία τρέχει το εγχείρημα έχει αυξηθεί σημαντικά. Παρόλα αυτά, η έναρξη λειτουργίας του ψηφιακού ευρώ δεν αναμένεται πριν το 2029 και αυτό υπό την προϋπόθεση πως δεν θα έχουμε και άλλες καθυστερήσεις.
Η επιμονή της Λαγκάρντ στο θέμα του ψηφιακού ευρώ δεν αποτελεί κάποιο «προσωπικό στοίχημα» αλλά κάτι πολύ πιο ουσιαστικό. Όπως αναφέρει και το άρθρο του Bloomberg, είναι μέρος μίας ευρύτερης προσπάθειας για την γεωπολιτική ανεξαρτησία και αυτονομία της Ευρωπαϊκής Ένωσης, με στόχο και την μείωση της εξάρτησης από τις δύο μεγάλες παγκόσμιες οικονομίες, την κινεζική και την αμερικανική.
Είναι επίσης ευθυγραμμισμένη με την φιλοδοξία ορισμένων αξιωματούχων της Ευρωζώνης να ενδυναμώσουν τον παγκόσμιο ρόλο του Ευρώ σε μία εποχή που μειώνεται η εμπιστοσύνη στο δολάριο ΗΠΑ εν μέσω του απρόβλεπτου των αμερικανικών πολιτικών και αποφάσεων. Αυτή την εποχή, ένα πολύ μεγάλο μέρος των νομισματικών διαθεσίμων των παγκόσμιων κεντρικών τραπεζών είναι συγκεντρωμένο στο δολάριο ΗΠΑ.
Σύμφωνα με στοιχεία του ΔΝΤ, αν δεν μετρήσουμε τα αποθεματικά σε χρυσό, το 57% των παγκόσμιων χρηματικών διαθεσίμων είναι σε δολάριο ΗΠΑ, το 20% σε Ευρώ, το 6% σε γιεν Ιαπωνίας, το 4% σε λίρα Αγγλίας και το υπόλοιπο 13% σε διάφορα άλλα νομίσματα. Η αμερικανική κυριαρχία είναι ακόμα μεγαλύτερη στον τομέα των συστημάτων πληρωμών, με τους γίγαντες του τομέα Visa και Mastercard αλλά και άλλες μικρότερες επιχειρήσεις να έχουν πολύ ισχυρή παρουσία σε όλο τον κόσμο.
Στην εποχή του blockchain, η ταχύτητα και το σχεδόν μηδενικό κόστος των συναλλαγών που γίνονται μέσω των crypto δικτύων έχουν αρχίσει να αλλάζουν ριζικά το τοπίο και είναι φανερό πως τα πράγματα κατευθύνονται σταδιακά προς ένα ψηφιακό νομισματικό σύστημα.
Σε αυτά τα πλαίσια, ένα άρθρο του Bloomberg από τις 24 Οκτωβρίου του 2025 αναφερόταν στην «μάχη» μεταξύ των stablecoins και των ψηφιακών νομισμάτων υπό την αιγίδα των κεντρικών τραπεζών (CBDC s, Central Bank Digital Currencies) για το μέλλον του χρήματος. Κατά τους συντάκτες του άρθρου, η σταδιακή αλλά σημαντική μείωση της χρήσης των μετρητών στις καθημερινές συναλλαγές και η δυναμική υποστήριξη των κρυπτονομισμάτων και των stablecoins από την κυβέρνηση Τραμπ, ασκούν ισχυρή πίεση στις κατά τόπους νομισματικές αρχές προκειμένου να εξελιχθούν.
Οι δημοσιογράφοι του Bloomberg περιέγραψαν την κατάσταση κάπως έτσι και ομολογούμε πως συμφωνούμε επί της ουσίας: η αμερικανική προσέγγιση συνδυάζει τα υπό ιδιωτικό έλεγχο stablecoins με τα παραδοσιακά νομίσματα που εκδίδουν οι κεντρικές τράπεζες και με αυστηρή προϋπόθεση την κυριαρχία του δολαρίου. Από την άλλη μεριά βρίσκονται νομισματικές αρχές όπως η Κεντρική Τράπεζα της Κίνας και η ΕΚΤ, οι οποίες έχουν διαλέξει τον αντίθετο δρόμο, αυτόν της ανάπτυξης των ψηφιακών εκδόσεων των δικών τους νομισμάτων στην προσπάθειά τους να αντιμετωπίσουν τους νέους «αντιπάλους».
Το μεγάλο θέμα εδώ είναι πως τα stablecoins και η αμερικανική προσέγγιση έχουν ξεκινήσει πολύ δυνατά ενώ τα CBDCs βρίσκονται ακόμα σε εμβρυϊκό στάδιο. Σύμφωνα με πίνακα του Bloomberg που βασίζεται σε στοιχεία της DefiLlama, αυτές τις μέρες η συνολική αξία των σε stablecoins που βρίσκονται σε κυκλοφορία ανά τον κόσμο ανεξάρτητα από το νόμισμα στο οποίο είναι συνδεδεμένα ανέρχεται κοντά στα 320 δισεκατομμύρια δολάρια.
Τα stablecoins που είναι συνδεδεμένα με το αμερικανικό δολάριο έχουν αξία 318 δισεκατομμυρίων δολαρίων, αυτά που συνδέονται με το Ευρώ έχουν 673 εκατομμύρια, με το ρωσικό Ρούβλι 550 εκατομμύρια δολάρια, με το βραζιλιάνικο ρεάλ 366 εκατομμύρια ενώ όλα τα υπόλοιπα έχουν συνολική αξία κοντά στα 120 εκατομμύρια με τα stablecoins του κινεζικού Γιουάν να έχουν αξία μόλις 3 εκατομμυρίων δολαρίων. Είναι φανερό πως οι αμερικανοί είναι πολύ μπροστά και πως θα συνεχίσουν να αυξάνουν την απόσταση από τους υπόλοιπους, καθώς η συνολική αξία των εν κυκλοφορία stablecoins αυξάνεται συνεχώς.
Τα πράγματα θα γίνουν ακόμα καλύτερα για την αμερικανική πλευρά αν οι καταναλωτές ανά τον κόσμο αρχίζουν να πείθονται πως η κατοχή stablecoins θα τους διευκολύνει πάρα πολύ στην διενέργεια των διάφορων συναλλαγών τους. Αν συμβεί αυτό θα έχει ως αποτέλεσμα την σημαντική αύξηση του ενεργητικού των stablecoins και ειδικότερα των δολαριακών. Καθώς η αμερικανική νομοθεσία υποχρεώνει τις εταιρείες διαχείρισης stablecoins να κρατούν το μεγαλύτερο μέρος των διαθεσίμων τους σε έντοκα γραμμάτια του αμερικανικού δημοσίου, είναι φανερό πως σε μία τέτοια περίπτωση θα αυξηθεί σημαντικά η ζήτηση για αυτούς τους τίτλους.
Ο Αμερικανός υπουργός οικονομικών Σκοτ Μπέσεντ δεν έχει κρύψει την επιθυμία του να δει το ενεργητικό των δολαριακών stablecoins να αυξάνεται σημαντικά και μάλιστα πέρυσι το καλοκαίρι είχε αναφέρει πως σύντομα θα μπορούσαν να φτάσουν και στα 2 τρισεκατομμύρια δολάρια (Η επέλαση των Stablecoins, η νέα αμερικανική νομοθεσία και οι ανησυχίες της Ευρώπης | Liberal.gr). Όπως είχαμε αναφέρει και τότε, ο φόβος για το Ευρώ και τα άλλα νομίσματα είναι πως όσο περισσότερο θα μεγαλώνει το ενεργητικό των δολαριακών stablecoins τόσο θα αυξάνεται και η ζήτηση για τους αμερικανικούς δανειακούς τίτλους.
Αν λοιπόν υποθέσουμε πως το ενεργητικό τους θα ανεβεί στα 10 τρισεκατομμύρια δολάρια, είναι προφανές πως η ζήτηση για αμερικανικούς δανειακούς τίτλους θα εκτοξευθεί και, από την άλλη μεριά, πως θα υπονομευθεί η ζήτηση για τους κρατικούς δανειακούς τίτλους σε ευρώ και άλλα διεθνή νομίσματα. Προφανώς κάτι τέτοιο θα είναι εξαιρετικά αρνητικό όχι μόνο για την αγορά ομολόγων της Ευρωζώνης αλλά και για το ίδιο το νόμισμα.
Μία τέτοια εξέλιξη φαίνεται βέβαια μακρινή, αλλά αυτό θα αλλάξει αν οι Αμερικανοί νομοθέτες καταφέρουν σύντομα να βρουν μία συμβιβαστική λύση που θα αφήσει ικανοποιημένη και τη βιομηχανία stablecoin και τον τραπεζικό κλάδο, καθώς οι τράπεζες διαφωνούν με την πρακτική των εταιρειών stablecoin οι οποίες δίνουν στους κατόχους τους μηνιαίες αποδόσεις από τους τόκους που εισπράττουν από τα κρατικά ομόλογα. Οι τράπεζες θεωρούν πως αυτό πρέπει να απαγορευθεί διότι δυνητικά θα μπορούσε να οδηγήσει σε μαζική μεταφορά κεφαλαίων από αυτές προς τα stablecoin, των οποίων η εποπτεία είναι λιγότερο αυστηρή από αυτήν των τραπεζών.
Όπως όμως και να εξελιχθεί η νομοθετική μάχη γύρω από τον τρόπο λειτουργίας των εταιρειών διαχείρισης stablecoins, αυτή την στιγμή είναι φανερό πως αποτελούν μία σημαντική απειλή για τα διεθνή νομίσματα εκτός του δολαρίου ΗΠΑ και ειδικότερα για το Ευρώ. Όσο περισσότερο καθυστερεί η ευρωπαϊκή απάντηση, δηλαδή το ψηφιακό ευρώ, τόσο θα αυξάνονται οι πιθανότητες να γίνουν πραγματικότητα οι εφιάλτες της Κριστίν Λαγκάρντ.
