Η Ομοσπονδιακή Τράπεζα των ΗΠΑ (Fed) διατήρησε αμετάβλητο το βασικό της επιτόκιο στο εύρος 3,50%-3,75%, όπως αναμενόταν, με φόντο τις εξελίξεις γύρω από τις γεωπολιτικές εντάσεις στη Μέση Ανατολή και τη συζήτηση για πιθανή συμφωνία ΗΠΑ–Ιράν για τον τερματισμό του πολέμου, αλλά και εν μέσω αυξημένων πιέσεων από τις υψηλές τιμές ενέργειας, σύμφωνα με το CNBC. Μετά την ανακοίνωση καταγράφονται απώλειες σε όλους τους βασικοί δείκτες της Wall Street.
Παράλληλα, οι υπεύθυνοι χάραξης πολιτικής εμφανίζονται να προεξοφλούν πιθανή περαιτέρω αυστηροποίηση της νομισματικής πολιτικής μέσα στο έτος, καθώς εντείνονται οι ανησυχίες ότι ο πληθωρισμός παραμένει επίμονα πάνω από τον στόχο του 2%.
Σχεδόν οι μισοί αξιωματούχοι της Fed εκτιμούν πλέον ότι η απλή διατήρηση των επιτοκίων σε σταθερά επίπεδα δεν επαρκεί για την επαναφορά του πληθωρισμού στον στόχο, υπό το βάρος και της εκτόξευσης των τιμών του πετρελαίου μετά τις εξελίξεις στον πόλεμο στο Ιράν.
Σύμφωνα με τις τριμηνιαίες προβλέψεις που δημοσιεύθηκαν την Τετάρτη, εννέα από τα 19 μέλη της Ομοσπονδιακής Τράπεζας θεωρούν ότι θα χρειαστεί αύξηση του βασικού επιτοκίου εντός του έτους. Μόλις τρεις μήνες νωρίτερα, καμία αντίστοιχη εκτίμηση δεν είχε καταγραφεί. Από αυτούς τους εννέα, οι έξι προβλέπουν περισσότερες από μία αυξήσεις κατά 0,25 ποσοστιαίες μονάδες.
Την ίδια στιγμή, οκτώ μέλη εκτιμούν ότι τα επιτόκια πρέπει να παραμείνουν αμετάβλητα, ενώ ένα μέλος προβλέπει μείωση εντός του έτους. Ένα ακόμη μέλος δεν υπέβαλε καθόλου πρόβλεψη. Η απόφαση για τη διατήρηση των επιτοκίων ελήφθη ομόφωνα, με ψήφο 12-0.
Οι εκτιμήσεις αυτές, που αποτυπώνονται στο λεγόμενο “dot plot”, αναδεικνύουν τη ραγδαία μετατόπιση της εσωτερικής συζήτησης στη Fed: από το ερώτημα του πόσο καιρό θα παραμείνουν τα επιτόκια σταθερά πριν ξεκινήσει ένας κύκλος μειώσεων, σε αυξανόμενη ανησυχία –και για ορισμένους βεβαιότητα– ότι ενδέχεται να απαιτηθούν νέες αυξήσεις για τον περιορισμό των πληθωριστικών πιέσεων που τροφοδοτούνται από την ενέργεια.
Η ανακοίνωση περιείχε επίσης ενδείξεις της πρώιμης επιρροής του νέου προέδρου της Fed, Γουόρς, ο οποίος ανέλαβε καθήκοντα μετά τον διορισμό του από τον πρόεδρο Ντόναλντ Τραμπ, με προσδοκίες ότι θα κινηθεί προς την κατεύθυνση μειώσεων επιτοκίων, όπως έχει ζητήσει ο Αμερικανός πρόεδρος.
Η περιγραφή της οικονομικής κατάστασης εστίασε σε ζητήματα που έχει αναδείξει ο Γουόρς, σημειώνοντας ότι «η αύξηση της παραγωγικότητας και οι επενδύσεις κεφαλαίου είναι ισχυρές». Παρότι αναγνωρίζεται ότι ο πληθωρισμός παραμένει «υψηλός σε σχέση με τον στόχο του 2%», αποδίδεται εν μέρει σε «σοκ προσφοράς που έχουν οδηγήσει σε αυξήσεις τιμών σε ορισμένους τομείς, συμπεριλαμβανομένης της ενέργειας».
Οι νέες προβλέψεις δείχνουν ότι ο πληθωρισμός αναμένεται να επιβραδυνθεί σημαντικά το επόμενο έτος, με την Επιτροπή να εκτιμά ότι «θα επιτύχει σταθερότητα τιμών».
Ο Γουόρς αναμένεται να παραχωρήσει συνέντευξη Τύπου μετά την ολοκλήρωση της πρώτης συνεδρίασής του, λίγες εβδομάδες μετά την ανάληψη των καθηκόντων του στις 22 Μαΐου, όταν διαδέχθηκε τον Τζερόμ Πάουελ.
Οι συνολικές προβλέψεις δείχνουν ότι το βασικό επιτόκιο, το οποίο παραμένει στο εύρος 3,50%-3,75% από τον Δεκέμβριο, ενδέχεται να κινηθεί ανοδικά έως το τέλος του έτους.
Οι εκτιμήσεις για τον πληθωρισμό αναθεωρήθηκαν σημαντικά προς τα πάνω: από 2,7% στο τέλος του 2026 σε 3,6%, πριν υποχωρήσουν στο 2,3% το επόμενο έτος, ακόμη και χωρίς πρόσθετες αυξήσεις επιτοκίων. Η εξέλιξη αυτή συνάδει με την εκτίμηση της Fed ότι οι πιέσεις προέρχονται κυρίως από διαταραχές στην προσφορά, οι οποίες τείνουν να εξασθενούν με την πάροδο του χρόνου.
Η ανάπτυξη αναθεωρήθηκε ελαφρώς προς τα κάτω, ενώ η ανεργία προβλέπεται να διαμορφωθεί στο 4,4% στο τέλος του έτους, σύμφωνα με τις εκτιμήσεις του Μαρτίου.
Σε νεότερη εκτίμηση, το ποσοστό ανεργίας τοποθετείται στο 4,3% στο τέλος του έτους, χαμηλότερα από την προηγούμενη πρόβλεψη, στοιχείο που υποδηλώνει μεγαλύτερη εμπιστοσύνη στην ανθεκτικότητα της αγοράς εργασίας και μικρότερη ανάγκη για στήριξη μέσω μειώσεων επιτοκίων.
Ιδιαίτερη συζήτηση προκαλεί το γεγονός ότι ο νέος πρόεδρος της Fed δεν υπέβαλε πρόβλεψη για την πορεία των επιτοκίων στο πλαίσιο των τριμηνιαίων εκτιμήσεων, κάτι που αποτελεί απόκλιση από την προηγούμενη πρακτική και ενδέχεται να συνδέεται με τη λεγόμενη «αλλαγή καθεστώτος» που έχει προαναγγείλει, λίγες εβδομάδες μετά την ανάληψη των καθηκόντων του.
Το πρόσφατο “dot plot” περιείχε 18 συμμετοχές αντί για 19, χωρίς να δοθεί επίσημη εξήγηση για την απουσία μίας πρόβλεψης. Το σύνολο των μελών της νομισματικής επιτροπής παραμένει 19.
Αναλυτές εκτιμούν ότι η απουσία ενδέχεται να σχετίζεται με τον Γουόρς, ο οποίος έχει ασκήσει μακροχρόνια κριτική στη forward guidance της Fed και αποτελεί τη μοναδική νέα προσθήκη στο όργανο χάραξης πολιτικής στον τρέχοντα κύκλο.
Η Fed δημοσιεύει το “dot plot” τέσσερις φορές τον χρόνο από το 2012, με στόχο να αποτυπώνει την πιθανή πορεία των επιτοκίων, είτε προς αυξήσεις, είτε προς μειώσεις, είτε προς παρατεταμένη σταθερότητα.
Οι ίδιοι οι αξιωματούχοι αναγνωρίζουν ότι πρόκειται για ατελές εργαλείο, καθώς δεν ενσωματώνει πλήρως τον τρόπο με τον οποίο οι προβλέψεις για πληθωρισμό και αγορά εργασίας επηρεάζουν τις αποφάσεις για τα επιτόκια. Παρά τις αδυναμίες του, παραμένει βασικό στοιχείο της στρατηγικής επικοινωνίας της Fed προς τις αγορές και το κοινό.
Ο Γουόρς έχει ασκήσει διαχρονικά κριτική σε τέτοιες πρακτικές forward guidance, υποστηρίζοντας ότι περιορίζουν την ευελιξία της νομισματικής πολιτικής, «κλειδώνοντας» τις προσδοκίες σε προκαθορισμένες πορείες. Η επιλογή του να μην υποβάλει πρόβλεψη ενδέχεται να μην έχει άμεση επιχειρησιακή σημασία, αλλά να αντανακλά στάδιο προσαρμογής στον ρόλο του, ενώ ταυτόχρονα αναμένεται να τροφοδοτήσει τη συζήτηση για το μέλλον του “dot plot” και της επικοινωνιακής στρατηγικής της Fed.
Μοναδική αντίστοιχη ιστορική περίπτωση μη συμμετοχής στο “dot plot” ήταν ο πρώην πρόεδρος της Fed του Σεντ Λούις, Τζέιμς Μπούλαρντ, ο οποίος συνήθως υπέβαλλε βραχυπρόθεσμες εκτιμήσεις αλλά όχι μακροπρόθεσμη εκτίμηση για το ουδέτερο επιτόκιο.
Συνολικά, 17 από τα 19 μέλη υπέβαλαν προβλέψεις για το 2028, σύμφωνα με τα στοιχεία της Fed.
Σε αρνητικό έδαφος η Wall Street
Με αρνητικά πρόσημα κινούνται οι βασικοί δείκτες την Τετάρτη στο Χρηματιστήριο της Νέας Υόρκης, καθώς οι διεθνείς τιμές του πετρελαίου σημείωσαν μικρή άνοδο, ενώ οι traders δέχτηκαν αρνητικά την απόφαση για τα επιτόκια της Ομοσπονδιακής Κεντρικής Τράπεζας των ΗΠΑ.
Ο βιομηχανικός δείκτης Dow Jones Industrial Average κατέγραψε νέο ιστορικό ενδοσυνεδριακό υψηλό, ωστόσο μετά τις ανακοινώσεις της Fed βρίσκεται στις 51,901 μονάδες, με πτώση 0,19%. Ο ευρύτερος δείκτης S&P 500 σημειώνει και αυτός πτώση 0,45%, στις 7.477,96 μονάδες. Ο Τεχνολογικός δείκτης Nasdaq Composite σημειώνει απώλειες της τάξης του 0,41%, στις 26.269,717 μονάδες.
Οι διεθνείς τιμές του πετρελαίου σημείωσαν μικρή άνοδο αφού ο πρόεδρος των ΗΠΑ, Ντόναλντ Τραμπ, δήλωσε την Τετάρτη ότι μια συμφωνία με το Ιράν δεν έχει ακόμη οριστικοποιηθεί. Τα συμβόλαια μελλοντικής εκπλήρωσης του αμερικανικού αργού West Texas Intermediate (WTI) ενισχύθηκαν κατά 0,79%, φτάνοντας περίπου τα 77 δολάρια ανά βαρέλι, ενώ τα διεθνή συμβόλαια αργού Brent αυξήθηκαν επίσης κατά 0,68%, στα περίπου 80 δολάρια ανά βαρέλι.
Οι τιμές της ενέργειας είχαν υποχωρήσει νωρίτερα μέσα στην εβδομάδα, μετά την ανακοίνωση του Τραμπ ότι οι ΗΠΑ και το Ιράν είχαν καταλήξει σε μια πιθανή συμφωνία για τον τερματισμό του πολέμου.
Η μετοχή της SpaceX υποχώρησε κατά 3%. Η μετοχή είχε εκτοξευθεί μετά την αρχική δημόσια προσφορά (IPO) της εταιρείας πυραύλων την περασμένη εβδομάδα, η οποία τιμολογήθηκε στα 135 δολάρια. Μέσα σε αυτό το σύντομο χρονικό διάστημα, η αξία της μετοχής αυξήθηκε περίπου κατά 44%, ανεβάζοντας την αποτίμηση της εταιρείας πάνω από εκείνη της Amazon.
Οι μετοχές της Intel ενισχύθηκαν κατά 4%, στο πλαίσιο μιας ευρύτερης ανάκαμψης των μετοχών του κλάδου των ημιαγωγών. Αυτό ακολούθησε την έναρξη παραγωγής του πιο προηγμένου τεχνολογικά κόμβου κατασκευής τσιπ της εταιρείας, γνωστού ως 18A-P, ένα βήμα που φέρνει την Intel πιο κοντά σε μια πιθανή συμφωνία για την παραγωγή τσιπ για συσκευές της Apple.
Παράλληλα με την Intel, η ASML σημείωσε άνοδο 6,38%, ενώ το αμοιβαίο ETF Invesco PHLX Semiconductor ETF ενισχύθηκε περισσότερο από 3%.
Οι επενδυτές στρέφουν πλέον την προσοχή τους στην ανακοίνωση της Fed για την πορεία των επιτοκίων. Αυτή θα είναι η πρώτη υπό τον νέο πρόεδρο Κέβιν Γουόρς,.
Οι περισσότεροι επενδυτές αναμένουν ότι η Fed θα διατηρήσει αμετάβλητα τα επιτόκια στο εύρος στόχου 3,5% έως 3,75%.
«Παρότι η πτώση των τιμών του πετρελαίου συμβάλλει στη μείωση των πληθωριστικών πιέσεων, μπορεί επίσης να ενισχύσει την οικονομική δραστηριότητα, γεγονός που θα μπορούσε να δικαιολογήσει υψηλότερα επιτόκια στο μέλλον», δήλωσε ο Τζέιμς Ντέμερτ, επικεφαλής επενδύσεων της Main Street Research. «Δεν θα μας εξέπληττε εάν ο Γουόρς αναφερθεί στην επιτάχυνση της οικονομικής ανάπτυξης και στην πιθανότητα υψηλότερων επιτοκίων στο μέλλον, ακόμη και υπό την πολιτική πίεση που δέχεται για μείωση των επιτοκίων».
