Σε στρατηγικό στοίχημα για την ελληνική οικονομία αναδεικνύεται η αναγέννηση της ελληνικής ναυπηγικής βιομηχανίας και η ανάπτυξη νέων λιμενικών και ενεργειακών κόμβων, σύμφωνα με τους Πάνο Ξενοκώστα και Αλέξανδρο Εξάρχου, την ώρα που η Ελλάδα επιχειρεί να επανατοποθετηθεί στον χάρτη των διεθνών υποδομών και της βιομηχανίας.
Όπως σημείωσαν από το βήμα του συνέδριου “BLUE STRATEGY SUMMIT 2026” που διοργάνωσε η Ένωσης Ελληνικών Ναυπηγείων με θέμα «Η Ελλάδα στρατηγικός κρίκος Ευρώπης - Αμερικής - Ασίας», σε από σε μια περίοδο όπου οι γεωπολιτικές ισορροπίες μεταβάλλονται, η ενεργειακή ασφάλεια επανέρχεται στο επίκεντρο της ευρωπαϊκής στρατηγικής και οι παγκόσμιες αλυσίδες εφοδιασμού επανασχεδιάζονται.
Σύμφωνα με τον πρόεδρο και διευθύνων σύμβουλο του Ομίλου AKTOR και διευθύνων σύμβουλο της Atlantic SEE LNG Trade, Αλέξανδρο Εξάρχου και τον Πάνο Ξενοκώστα πρόεδρο της Ένωσης Ελληνικών Ναυπηγείων και επικεφαλής της ONEX Shipyards & Technologies, τα ναυπηγεία, τα λιμάνια και οι ενεργειακές εγκαταστάσεις αποκτούν πλέον ρόλο που υπερβαίνει τα στενά όρια της οικονομικής δραστηριότητας, εξελισσόμενα σε κρίσιμους πυλώνες γεωοικονομικής ισχύος και περιφερειακής επιρροής.
Οι ίδιοι περιέγραψαν τις μεγάλες ευκαιρίες αλλά και τις προκλήσεις που ανοίγονται για τη χώρα στη νέα διεθνή πραγματικότητα.
Ιδιαίτερη σημασία δόθηκε στο νέο λιμάνι της Ελευσίνας αφού, όπως επεσήμανε ο Αλέξανδρος Εξάρχου και προσυπέγραψε ο Πάνος Ξενοκώστας, οι νέες γεωπολιτικές εξελίξεις καθιστούν αναγκαία την ανάπτυξη και άλλων λιμένων στην Ελλάδα και αυτή η παραδοχή βρίσκεται στο επίκεντρο του κοινού ενδιαφέροντος του Ομίλου AKTOR και του Ομίλου ΟΝΕΧ για την παραχώρηση της εμπορικής εκμετάλλευσης του λιμένα Ελευσίνας.
Παρέμβαση έκανε και η πρέσβης των ΗΠΑ Kimberly Ann Guilfoyle η οποία εστίασε στην ανάδειξη της στρατηγικής σημασίας της Ελλάδας στη νέα γεωοικονομία της θάλασσας καθώς και στη συμβολή για τη διαμόρφωση ενός σταθερού πλαισίου διαλόγου για τη ναυπηγική βιομηχανία, τη θαλάσσια οικονομία, την ενεργειακή ασφάλεια και την αμυντική παραγωγή.
Η Πρέσβης των ΗΠΑ Kimberly Ann Guilfoyle ανέφερε ανάμεσα σε άλλα: «Υπό την ηγεσία του Προέδρου Ντόναλντ Τραμπ και του Πρωθυπουργού Μητσοτάκη, οι μεγάλες χώρες μας αντιμετωπίζουν από κοινού τις προκλήσεις. Η συμμαχία μας βασίζεται στην ασφάλεια, την ευημερία και τον κοινό στόχο. Και η Ανατολική Μεσόγειος βρίσκεται στο επίκεντρο αυτού του οράματος».
Και πρόσθεσε: «Ο Πρόεδρος Τραμπ έχει καταστήσει την αμερικανική ναυτιλιακή υπεροχή ακρογωνιαίο λίθο της εξωτερικής μας πολιτικής, και η Ελλάδα είναι εταίρος μας σε αυτό το όραμα. Μαζί, ανακτούμε την κυριαρχία μας στον ναυτιλιακό τομέα και δημιουργούμε ένα ανοιχτό, προβλέψιμο επενδυτικό κλίμα που ενισχύει τις οικονομίες μας, σήμερα και στο μέλλον».
Ο Πάνος Ξενοκώστας πρόεδρος της Ένωσης Ελληνικών Ναυπηγείων και επικεφαλής της ONEX Shipyards & Technologies τόνισε ότι η Ελλάδα μπορεί να εξελιχθεί σε κέντρο ναυπηγικής δραστηριότητας για την Αν. Μεσόγειο, τη Νοτιοανατολική Ευρώπη και τη Μαύρη Θάλασσα, αξιοποιώντας τη γεωγραφική της θέση, τη δύναμη της ελληνικής ναυτιλίας και τις αυξημένες ανάγκες ενεργειακής και αμυντικής ασφάλειας.
Σημείωσε δε ότι, η χώρα διαθέτει πλέον τις προϋποθέσεις ώστε να αποκτήσει πρωταγωνιστικό ρόλο στη νέα ευρωπαϊκή ναυπηγική και αμυντική στρατηγική, δεδομένου ότι από την Ελλάδα διέρχονται κρίσιμοι ενεργειακοί διάδρομοι και στρατηγικές υποδομές.
Ο κ. Ξενοκώστας αναφέρθηκε ιδιαίτερα στη στρατηγική συνεργασία Ελλάδας, Ηνωμένων Πολιτειών και Νότιας Κορέας στον τομέα της ναυπηγικής, επισημαίνοντας τη συμφωνία της ONEX με τη νοτιοκορεατική Hanwha Group. Όπως είπε, βασικός στόχος είναι η μεταφορά τεχνογνωσίας και τεχνολογίας, ώστε η Ελλάδα να περάσει «από την απλή συντήρηση στην αυτόνομη εγχώρια ναυπήγηση».
Ως προς το ποιο είναι το στρατηγικό σχέδιο για την επόμενη ημέρα της Ελευσίνας, ανέφερε σχετικά: «Προοδευτικώς μαζί με την εξέλιξη της ελληνικής οικονομίας επιβάλλονται μια σειρά από ενέργειες. Υπάρχει μια αυξημένη μεταβολή της ανάγκης καλά οργανωμένων λιμανιών που θα τροφοδοτούν προς τα βόρεια πολλά εμπορεύματα. Ο ανταγωνισμός δημιουργεί τις ανάγκες».
«Φτιάχνουμε τις υποδομές για το LNG στη θάλασσα και πρέπει να έρθουν και στη στεριά» ανέφερε ακόμη εν μέσω μιας περιόδου όπου το LNG και ο Κάθετος Ενεργειακός Διάδρομος αποκτούν ολοένα και μεγαλύτερη γεωστρατηγική σημασία.
Για τις υποδομές, ο ίδιος ανέφερε: «Το θέμα είναι με ένα ολιστικό πλάνο να συνδέσουμε το νησί με την ηπειρωτική Ελλάδα. Πρέπει και η ακτοπλοΐα να συνδέεται με το σιδηροδρομικό δίκτυο. Όλο αυτό το συγκοινωνιακό είναι το οικοσύστημά μας».
Ανέφερε δε ότι η ελληνική ναυπηγική βιομηχανία μπορεί να εξελιχθεί σε έναν από τους βασικούς αναπτυξιακούς πυλώνες της οικονομίας την επόμενη δεκαετία, με σημαντικό οικονομικό και γεωστρατηγικό αποτύπωμα.
Αναφερόμενος στην περίοδο 2026-2036 τόνισε ότι οι προβλέψεις κάνουν λόγο για ετήσιο ρυθμό ανάπτυξης του κλάδου από 6% έως 8%, ενώ η συνολική συνεισφορά στην ελληνική οικονομία εκτιμάται ότι μπορεί να ξεπεράσει το 2% του ΑΕΠ.
Ιδιαίτερη έμφαση δίνεται στην απασχόληση και στην ανάσχεση του brain drain. Το σχέδιο προβλέπει τη δημιουργία και διασφάλιση περισσότερων από 15.000 μόνιμων θέσεων εργασίας στο ευρύτερο οικοσύστημα των ναυπηγείων και των μικρομεσαίων επιχειρήσεων που τα υποστηρίζουν, καθώς και την απορρόφηση άνω των 2.500 νέων Ελλήνων επιστημόνων και μηχανικών σε τμήματα υψηλής τεχνολογίας.
Σημαντικό μέρος της παραγωγής αναμένεται να κατευθύνεται στις διεθνείς αγορές, καθώς προβλέπεται ότι πάνω από το 50% της παραγωγικής δραστηριότητας - από αμυντικά συστήματα και eco-ships μέχρι ενεργειακά πλοία, offshore εφαρμογές και ακτοπλοΐα - θα αφορά εξαγωγές.
Αλέξανδρος Εξάρχου: Η Ελλάδα χρειάζεται νέα ισχυρά λιμάνια όπως το λιμάνι της Ελευσίνας
Στη σημασία των λιμενικών και ενεργειακών υποδομών για την επόμενη ημέρα της ελληνικής οικονομίας, αναφέρθηκε ο πρόεδρος και διευθύνων σύμβουλος του Ομίλου AKTOR και διευθύνων σύμβουλος της Atlantic SEE LNG Trade, Αλέξανδρος Εξάρχου.
Όπως τόνισε, κατά τη διάρκεια συζήτησης με τον Πρόεδρο και Διευθύνοντα Σύμβουλο του Ομίλου ONEX, κ. Πάνο Ξενοκώστα, η εξέλιξη της ελληνικής οικονομίας, οι γεωπολιτικές μεταβολές και οι νέες συνθήκες επιβάλουν τη δημιουργία και εκσυγχρονισμό και άλλων λιμανιών στην Ελλάδα.
Και, ενώ η χώρα μας βρίσκεται στη συμβολή τριών ηπείρων, έχει ουσιαστικά ένα μόνο μεγάλο διεθνές λιμάνι, το οποίο δεν θα επαρκεί για τους μετασχηματισμούς και τις εξελίξεις που αναμένονται να προκύψουν στο διεθνές περιβάλλον, στο μέλλον και ειδικά για τις μελλοντικές ανάγκες του εμπορίου, της ενέργειας και των logistics.
Στο πλαίσιο αυτό, ανέδειξε τα πλεονεκτήματα της Ελευσίνας ως ιδανικής επιλογής για την ανάπτυξη ενός σύγχρονου εμπορικού και ενεργειακού κόμβου. Υπενθυμίζοντας ότι υπάρχει κοινό ενδιαφέρον του Ομίλου AKTOR και του Ομίλου ΟΝΕΧ για την παραχώρηση της εμπορικής εκμετάλλευσης του λιμένα Ελευσίνας.
Ειδικότερα, ο κ. Εξάρχου υπογράμμισε ότι ο κάθετος ενεργειακός και οδικός διάδρομος δημιουργεί την ανάγκη για καλά οργανωμένα λιμάνια που θα τροφοδοτούν την Νοτιοανατολική Ευρώπη και σημείωσε ότι η Ελευσίνα συνιστά την καλύτερη επιλογή διότι έχει εύκολη πρόσβαση σε συγκοινωνιακές υποδομές και επαρκή χώρο για την ανάπτυξη ενός καλά οργανωμένου κέντρου logistics.
Ενώ σχολίασε ότι ο ολοένα και αυξανόμενος ανταγωνισμός μεταξύ των ΗΠΑ και της Κίνας σε συνδυασμό με τον πόλεμο στην Ουκρανία και τις εξελίξεις στη Μέση Ανατολή, υποχρεώνει την Ευρώπη να παρακολουθεί στενότερα τiς εξελίξεις και δημιουργεί περαιτέρω ανάγκες όχι μόνο για υποδομές, αλλά και ενεργειακές συνδέσεις εξ αιτίας και του πολέμου στην Ουκρανία και της σύγκρουσης στη Μέση Ανατολή.
LNG και ενεργειακή ασφάλεια της Ευρώπης
Ιδιαίτερη έμφαση έδωσε ο κ. Εξάρχου στο LNG και στον ρόλο που μπορεί να διαδραματίσει η Ελλάδα στην ενεργειακή ασφάλεια της Ευρώπης.
Ειδικότερα, σημείωσε ότι δεν αποτελεί ευκαιρία μόνο για τον Όμιλο, αλλά κυρίως για την Ελλάδα, καθώς αλλάζει τη γεωπολιτική ισορροπία στην περιοχή υπέρ της χώρας.
Και πρόσθεσε ότι ο κάθετος διάδρομος μπορεί να διασφαλίσει την επαρκή τροφοδοσία της Ευρώπης με σημαντικές ποσότητες αμερικανικού LNG εν όψει της απαγόρευσης του ρωσικού Φυσικού Αερίου και των δυσκολιών που θα προκύψουν, επίσης, στις εισαγωγές Αζερικού Φυσικού Αερίου.
Όπως πρόσθεσε, το εγχείρημα αυτό θα επιτευχθεί με μακροχρόνιες συμβάσεις που θα φέρουν ισορροπία στην Ευρώπη τόσο ως προς την τιμή όσο και προς την εξασφάλιση των απαιτούμενων ποσοτήτων.
Ο κ. Εξάρχου επισήμανε ότι ο ερχόμενος χειμώνας θα είναι πιθανότατα δύσκολος για την Ευρώπη, καθώς θα υπάρχει δυσκολία εξασφάλισης φυσικού αερίου και εκτίμησε ότι αυτό θα έχει αντίκτυπο στην ευρωπαϊκή οικονομία, διότι θα κληθεί τελικά να το αγοράσει ακριβότερα.
Και προέβλεψε ότι η Ε.Ε. θα επιχειρήσει να επιλύσει το ζήτημα κεντρικά, κατά το μοντέλο των εμβολίων του Covid, είτε μέσα από ένα νέο χρηματοοικονομικό εργαλείο, όπως το Ταμείο Ανάκαμψης, είτε με την έκδοση ευρωομολόγου.
Διότι, εάν δεν το κάνει, το αυξημένο ενεργειακό κόστος θα οδηγήσει σε εκτόξευση του πληθωρισμού, σε μη διαχειρίσιμα επίπεδα.
Επιπλέον, συνέχισε, οι μακροχρόνιες συμβάσεις LNG μπορούν να δημιουργήσουν προϋποθέσεις για την ανάπτυξη νέων ενεργειακών υποδομών, όπως FSRU και βελτιώσεις στα δίκτυα αερίου, καθώς η μακροχρόνια δέσμευση αγοραπωλησίας και η προβλεψιμότητα των εσόδων, καθιστούν το εγχείρημα εύκολα επιλέξιμο για χρηματοδότηση από τον τραπεζικό τομέα.
Οι Παραχωρήσεις και το Λιμάνι της Ελευσίνας
Τέλος, ο επικεφαλής του Ομίλου AKTOR αναφερόμενος στις δυσκολίες που παραδοσιακά εντοπίζονται στον κλάδο των υποδομών, τόνισε ότι κανείς δεν περιμένει να επιλυθούν παθογένειες που έρχονται από πολλές δεκαετίες πίσω μέσα σε λίγους μήνες.
Και υπογράμμισε ότι εάν κανείς συγκρίνει την κατάσταση των υποδομών πριν από 10 χρόνια σε σχέση με το σήμερα θα δει ότι η απόσταση που έχει διασχίσει η χώρα, είναι τεράστια.
Εν συνεχεία σχολίασε ότι το μοντέλο που εφαρμόζεται στα έργα παραχώρησης, που προϋποθέτει καλύτερη προετοιμασία και ωρίμαση των έργων και υψηλής ποιότητας μελέτες, είναι ο βέλτιστος τρόπος για την παραγωγή υποδομών νέας γενιάς. Και αυτό γιατί στα παραδοσιακά δημόσια έργα υπήρξαν δημοπρατήσεις έργων με χαμηλή μελετητική ωριμότητα και λάθη, όπως συνέβη με το Μετρό Θεσσαλονίκης, τα οποία προκαλούν μεγάλες καθυστερήσεις και δημιουργούν προβλήματα. Και εκτίμησε ότι εφεξής τα μεγάλα έργα στη χώρα θα υλοποιούνται με τη μέθοδο της παραχώρησης, όπως θα συμβεί και με την περίπτωση του λιμένα της Ελευσίνας.
