Η ελληνική χημική βιομηχανία καλείται να αντιμετωπίσει τις πιέσεις που δημιουργούν το αυξημένο ενεργειακό κόστος, οι γεωπολιτικές αναταράξεις και η εντεινόμενη διεθνής αβεβαιότητα. Από την άλλη, διαπιστώνει ότι οι ανακατατάξεις που συντελούνται στην ευρωπαϊκή παραγωγική βάση δημιουργούν ένα παράθυρο ευκαιρίας για ενίσχυση της παρουσίας της στις διεθνείς αγορές. Αυτό ήταν το κεντρικό συμπέρασμα που προέκυψε από την ετήσια Γενική Συνέλευση του Συνδέσμου Ελληνικών Χημικών Βιομηχανιών.
Ο πρόεδρος του ΣΕΧΒ, Αλέξανδρος Κατραούζος, περιέγραψε τη χημική βιομηχανία ως έναν από τους βασικούς πυλώνες του παραγωγικού οικοσυστήματος, επισημαίνοντας ότι η ενίσχυση της ανταγωνιστικότητας και η αύξηση των εξαγωγών αποτελούν στρατηγική προτεραιότητα για τον κλάδο.
Όπως ανέφερε, ενώ η ευρωπαϊκή χημική βιομηχανία καταγράφει αρνητικές επιδόσεις, η ελληνική παραγωγή εμφανίζει αξιοσημείωτες αντοχές και επιδιώκει να κινηθεί αντίθετα από τη γενική τάση. Την ίδια στιγμή, όμως, δεν παρέλειψε να επισημάνει τους κινδύνους που απορρέουν από τη νέα εστία έντασης στον Περσικό Κόλπο και τις ευρύτερες γεωπολιτικές αναταράξεις.
Η κεντρική του εκτίμηση ήταν ότι οι ανακατατάξεις στη διεθνή οικονομία δημιουργούν συνθήκες που μπορούν να ευνοήσουν την Ελλάδα. Με κατάλληλη χαρτογράφηση των αναγκών προσφοράς και ζήτησης σε εθνικό και ευρωπαϊκό επίπεδο, η χώρα θα μπορούσε να αξιοποιήσει το παραγωγικό κενό που αφήνουν πίσω τους ορισμένες δυτικοευρωπαϊκές αγορές, αλλά και να εκμεταλλευτεί την αυξανόμενη ανάγκη για ασφαλείς και αξιόπιστες αλυσίδες εφοδιασμού.
Το μήνυμα ότι η βιομηχανία βρίσκεται στο επίκεντρο του νέου αναπτυξιακού μοντέλου της χώρας εξέπεμψε και ο υφυπουργός Ανάπτυξης Λάζαρος Τσαβδαρίδης. Όπως υπογράμμισε, η κυβέρνηση επιδιώκει τη μετάβαση από την περίοδο της δημοσιονομικής σταθερότητας σε μια νέα φάση παραγωγικής ανάπτυξης, στην οποία η μεταποίηση θα διαδραματίσει πρωταγωνιστικό ρόλο.
Ο ίδιος αναγνώρισε ότι η χημική βιομηχανία αποτελεί έναν κλάδο που βρίσκεται στην αιχμή της καινοτομίας, της έρευνας και της ενεργειακής μετάβασης, διαβεβαιώνοντας ότι οι δυσκολίες που αντιμετωπίζουν οι ενεργοβόρες βιομηχανίες λαμβάνονται υπόψη στον κυβερνητικό σχεδιασμό. Στο πλαίσιο αυτό αναφέρθηκε τόσο στις πρωτοβουλίες ενεργειακής θωράκισης, όσο και στα προγράμματα χρηματοδότησης του ψηφιακού μετασχηματισμού, της βιομηχανικής αυτοματοποίησης και της κυκλικής οικονομίας.
Η παραγωγικότητα ως το μεγάλο στοίχημα
Ένα από τα κυρίαρχα θέματα της συζήτησης ήταν η ανάγκη αύξησης της παραγωγικότητας, ζήτημα που ανέδειξε ιδιαίτερα ο πρόεδρος του ΣΕΒ, Σπύρος Θεοδωρόπουλος. Σύμφωνα με τον ίδιο, το επόμενο μεγάλο βήμα για την ελληνική οικονομία δεν μπορεί να βασιστεί αποκλειστικά στην αύξηση της απασχόλησης ή στην κατανάλωση, αλλά απαιτεί ουσιαστική βελτίωση της παραγωγικότητας. Για να επιτευχθεί αυτό, οι επιχειρήσεις καλούνται να επενδύσουν σε νέες τεχνολογίες, έρευνα και ανάπτυξη, ενώ το κράτος οφείλει να εξασφαλίσει ένα πιο σταθερό και αποτελεσματικό ρυθμιστικό περιβάλλον.
Να υπενθυμίσουμε ότι έχει προηγηθεί μελέτη του ΙΟΒΕ για λογαριασμό του ΣΕΒ με θέμα «Παραγωγικότητα και ανάπτυξη – ανάλυση τάσεων και κλάδων της ελληνικής οικονομίας», με τον πρόεδρο του ΣΕΒ Σπύρο Θεοδωρόπουλο να υπογραμμίζει ότι η Τεχνητή Νοημοσύνη μπορεί να εξελιχθεί είτε στη μεγαλύτερη ευκαιρία είτε στο μεγαλύτερο πρόβλημα για τη χώρα, ανάλογα με την ταχύτητα προσαρμογής επιχειρήσεων και κράτους.
Και αυτή την φορά ο κ. Θεοδωρόπουλος έδωσε έμφαση στον ρόλο της Τεχνητής Νοημοσύνης τονίζοντας ότι η αξιοποίηση των νέων τεχνολογιών μπορεί να λειτουργήσει ως πολλαπλασιαστής παραγωγικότητας για την ελληνική οικονομία, συμβάλλοντας σημαντικά στην ενίσχυση του ΑΕΠ την επόμενη δεκαετία.
Παράλληλα, από ευρωπαϊκής πλευράς αναδείχθηκε η ανάγκη εξισορρόπησης ανάμεσα στην προστασία της υγείας και του περιβάλλοντος και στη διατήρηση της ανταγωνιστικότητας της βιομηχανίας. Ο ευρωβουλευτής Δημήτρης Τσιόδρας υπογράμμισε ότι οι πρόσφατες νομοθετικές πρωτοβουλίες της Ευρωπαϊκής Ένωσης επιχειρούν να περιορίσουν το διοικητικό βάρος που αντιμετωπίζουν οι επιχειρήσεις, χωρίς να υποβαθμίζεται το επίπεδο προστασίας των πολιτών.
Η επισήμανση αυτή συνδέθηκε με μια ευρύτερη ανησυχία που διατυπώθηκε από πολλούς συμμετέχοντες, ότι η Ευρώπη κινδυνεύει να χάσει περαιτέρω παραγωγικό έδαφος έναντι των Ηνωμένων Πολιτειών και της Κίνας, εάν δεν καταφέρει να δημιουργήσει συνθήκες που θα ευνοούν τις επενδύσεις, την καινοτομία και τη βιομηχανική παραγωγή.
Γεωπολιτική, καινοτομία και ανθρώπινο κεφάλαιο
Ο διευθυντής Βιομηχανικής Πολιτικής του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου Χημικής Βιομηχανίας (CEFIC), Γιώργος Καπανταϊδάκης, περιέγραψε μια ιδιαίτερα δύσκολη εικόνα για τον κλάδο στην Ευρώπη. Όπως ανέφερε, η επιτάχυνση της πράσινης μετάβασης σε συνδυασμό με το αυξημένο ενεργειακό κόστος οδήγησε σε αναστολή λειτουργίας πολλών παραγωγικών μονάδων και σε απώλεια δεκάδων χιλιάδων θέσεων εργασίας. Κατά την εκτίμησή του, η ευρωπαϊκή πολιτική οφείλει πλέον να συνδυάσει τους στόχους της απανθρακοποίησης με την ανάγκη διατήρησης της βιομηχανικής βάσης.
Από την πλευρά του, ο γενικός διευθυντής του ΙΟΒΕ Νίκος Βέττας παρουσίασε στοιχεία που αναδεικνύουν τη σημασία του κλάδου για την ελληνική οικονομία. Η παραγωγικότητα εργασίας στη χημική βιομηχανία είναι σχεδόν τριπλάσια του εθνικού μέσου όρου, ενώ τα χημικά προϊόντα συγκαταλέγονται στις σημαντικότερες εξαγωγικές κατηγορίες της χώρας.
Ωστόσο, ο ίδιος υπογράμμισε ότι για να διατηρηθεί αυτή η δυναμική απαιτούνται επενδύσεις σε υποδομές, ευκολότερη πρόσβαση σε χρηματοδότηση, ανταγωνιστικές τιμές ενέργειας και ένα πιο λειτουργικό κανονιστικό περιβάλλον.
