Από το βήμα του Οικονομικού Φόρουμ των Δελφών, σε ένα πάνελ αφιερωμένο στις προοπτικές της αγροδιατροφής, ο Ιωάννης Καρανάτσιος, Chief Merchandising Officer και μέλος του Executive Board της Lidl Ελλάδας και Κύπρου περιγράφει με σαφήνεια τη νέα πραγματικότητα για τον πρωτογενή τομέα. Η ελληνική παραγωγή καλείται να ισορροπήσει ανάμεσα στην ποιότητα, το κόστος και την ανταγωνιστικότητα. «Η ελληνικότητα σημαίνει ποιότητα, αλλά ο καταναλωτής ζητά και τιμή. Εκείνος που θα βρει την ισορροπία, θα κερδίσει», σημειώνει, περιγράφοντας το διπλό στοίχημα που καλούνται να κερδίσουν οι παραγωγοί.
Τα τελευταία χρόνια, μέσω του δικτύου της Lidl, οι εξαγωγές ελληνικών προϊόντων έχουν φτάσει τα 600 εκατ. ευρώ, ένα μέγεθος που λειτουργεί ως απτή απόδειξη των δυνατοτήτων του εγχώριου πρωτογενούς τομέα όταν συνδυάζεται με οργανωμένη εμπορική στρατηγική. Περίπου το 10% των συνολικών εξαγωγών τροφίμων της χώρας διακινείται μέσα από αυτό το δίκτυο, γεγονός που αναδεικνύει τον ρόλο του ως γέφυρα προς τις διεθνείς αγορές.
Κομβικό στοιχείο αυτής της επιτυχίας είναι η «εκπαίδευση» των προμηθευτών. Όπως τονίζει ο κ. Καρανάτσιος, πολλοί Έλληνες παραγωγοί ξεκίνησαν ως μικρές επιχειρήσεις και, μέσα από τη συνεργασία τους με τη Lidl, εξελίχθηκαν σε σημαντικούς εξαγωγείς. «Τους καθοδηγούμε», αναφέρει χαρακτηριστικά, περιγράφοντας μια διαδικασία που δεν περιορίζεται στην εμπορική συμφωνία, αλλά επεκτείνεται σε ζητήματα ποιότητας, πιστοποιήσεων και ανταγωνιστικότητας.
Οι θεματικές εβδομάδες ελληνικών προϊόντων στο εξωτερικό αποτελούν επίσης ένα σημαντικό εργαλείο διείσδυσης. Περίπου 100 εκατ. ευρώ από τις συνολικές εξαγωγές προέρχονται από αυτές τις δράσεις, οι οποίες λειτουργούν ως «πλατφόρμα γνωριμίας» των ευρωπαίων καταναλωτών με προϊόντα που, σε πολλές περιπτώσεις, δεν θα έφταναν διαφορετικά στα ράφια τους.
Παράλληλα, η Lidl ανοίγει αγορές για τους συνεργάτες της σε 31 χώρες, δημιουργώντας οικονομίες κλίμακας που δύσκολα θα μπορούσαν να επιτευχθούν μεμονωμένα. «Όταν ένας Έλληνας προμηθευτής καταφέρει να καλύψει τις ανάγκες της ελληνικής αγοράς, έχει ήδη αποδείξει ότι μπορεί να σταθεί και στο εξωτερικό – και μάλιστα με πλεονέκτημα», εξηγεί ο ίδιος.
Επενδύσεις, προσαρμογή και ανταγωνισμός
Η μετάβαση από το τοπικό στο διεθνές επίπεδο δεν είναι, ωστόσο, χωρίς προκλήσεις. Η ανάγκη για επενδύσεις αναδεικνύεται ως κρίσιμος παράγοντας για το μέλλον. «Χρειαζόμαστε επενδυτές για να μπορέσουμε να ανταπεξέλθουμε», υπογραμμίζει ο κ. Καρανάτσιος, θέτοντας το ζήτημα της χρηματοδότησης ως προϋπόθεση για την περαιτέρω ανάπτυξη του κλάδου.
Το παράδειγμα εταιρειών που αναπτύχθηκαν ραγδαία μέσα από συνεργασίες με μεγάλες αλυσίδες αποδεικνύει τη δυναμική, αλλά και τις απαιτήσεις της αγοράς. Επιχειρήσεις που ξεκίνησαν ως μικρές μονάδες έχουν καταφέρει να πολλαπλασιάσουν το μέγεθός τους, αξιοποιώντας την πρόσβαση σε ευρωπαϊκά δίκτυα διανομής. Ωστόσο, αυτή η ανάπτυξη συνοδεύεται από την ανάγκη για αυστηρό έλεγχο της παραγωγής, διασφάλιση ποιότητας και συνεχή προσαρμογή.
Η προσαρμοστικότητα αποτελεί, άλλωστε, βασικό ζητούμενο. Προϊόντα που σχεδιάστηκαν για την εγχώρια αγορά συχνά χρειάζεται να τροποποιηθούν για να ανταποκριθούν στις προτιμήσεις των ξένων καταναλωτών. Η καινοτομία, είτε αφορά τη συνταγή είτε τη συσκευασία, γίνεται καθοριστικός παράγοντας επιτυχίας.
Ιδιαίτερη δυναμική εμφανίζουν κατηγορίες όπως τα φρέσκα προϊόντα, τα γαλακτοκομικά και τα τυροκομικά. Περίπου το ένα τρίτο των εξαγωγών μέσω Lidl αφορά προϊόντα μαναβικής, γεγονός που αναδεικνύει τη σημασία του πρωτογενούς τομέα. Στον τομέα της φέτας, για παράδειγμα, μόνο ένα μέρος της παραγωγής απορροφάται από την εγχώρια αγορά, ενώ το μεγαλύτερο ποσοστό κατευθύνεται στο εξωτερικό, επιβεβαιώνοντας τις προοπτικές περαιτέρω ανάπτυξης.
Ταυτόχρονα, brands ιδιωτικής ετικέτας που παράγονται στην Ελλάδα κατακτούν ηγετικές θέσεις στην εγχώρια αγορά, αποδεικνύοντας ότι η ποιότητα μπορεί να συνδυαστεί με ανταγωνιστική τιμή. Η επιτυχία αυτή λειτουργεί ως εφαλτήριο για τη διεθνή τους πορεία.
Ωστόσο, ο ανταγωνισμός παραμένει έντονος. Όπως επισημαίνουν στελέχη της αγοράς, η ποιότητα πλέον θεωρείται δεδομένη και δεν αρκεί για να εξασφαλίσει μια θέση στο ράφι. Οι διεθνείς retailers αναζητούν προμηθευτές που προσφέρουν συνέπεια, αξιοπιστία και δυνατότητα υποστήριξης μεγάλων όγκων χωρίς αποκλίσεις.
Η ανάγκη για καθετοποίηση της παραγωγής γίνεται όλο και πιο εμφανής. Από το χωράφι μέχρι τη συσκευασία, ο έλεγχος της εφοδιαστικής αλυσίδας αποτελεί κρίσιμο στοιχείο για τη διατήρηση της ποιότητας και τη συγκράτηση του κόστους. Σε ένα περιβάλλον όπου οι τιμές των πρώτων υλών και της ενέργειας μεταβάλλονται διαρκώς, η αποτελεσματική διαχείριση γίνεται στρατηγικό πλεονέκτημα.
Παρά τις προκλήσεις, το μήνυμα είναι ότι οι δυνατότητες υπάρχουν και είναι σημαντικές. «Θα είμαστε δίπλα σε όλους και στο μέλλον», τονίζει ο κ. Καρανάτσιος, υπογραμμίζοντας τη δέσμευση για περαιτέρω ενίσχυση των συνεργασιών.
