Σημαντική ώθηση αποκτά εκ νέου η ηλεκτρική διασύνδεση Ελλάδας–Κύπρου, καθώς μετά από περίοδο αβεβαιότητας και «παγώματος» οι υπουργοί Ενέργειας των δύο χωρών απέστειλαν κοινή επιστολή προς την Ευρωπαϊκή Τράπεζα Επενδύσεων ζητώντας χρηματοδότηση για το Great Sea Interconnector (GSI), κατόπιν μελέτης δέουσας επιμέλειας, στέλνοντας σαφές μήνυμα συνέχισης του έργου.
Η πρωτοβουλία αυτή έρχεται σε συνέχεια των δηλώσεων του Πρωθυπουργού, Κ. Μητσοτάκη και του Προέδρου της Κυπριακής Δημοκρατίας Νίκου Χριστοδουλίδη, οι οποίοι είχαν δώσει το στίγμα για επικαιροποίηση των οικονομικών και τεχνικών δεδομένων του έργου. Η κίνηση αυτή λειτουργεί ως σήμα σταθερότητας ότι το έργο όχι μόνο παραμένει ζωντανό, αλλά εισέρχεται σε φάση επαναβεβαίωσης της βιωσιμότητάς του.
Ανοίγει ο δρόμος για νέους επενδυτές
Υπενθυμίζεται ότι οι τελευταίοι μήνες χαρακτηρίστηκαν από επιφυλάξεις, κυρίως λόγω της έντασης στην ευρύτερη περιοχή και της έναρξης πολεμικών συγκρούσεων που επηρέασαν το επενδυτικό κλίμα. Υποψήφιοι επενδυτές εμφανίζονταν διστακτικοί, ενώ η συνολική δυναμική του έργου φαινόταν να δοκιμάζεται.
Η νέα αυτή εξέλιξη, ωστόσο, έρχεται να αντιστρέψει το κλίμα. Η εμπλοκή της Ευρωπαϊκή Τράπεζα Επενδύσεων, εφόσον προχωρήσει, δεν θα έχει μόνο χρηματοδοτική σημασία, αλλά και θεσμικό βάρος, ενισχύοντας την αξιοπιστία του έργου στα μάτια της διεθνούς επενδυτικής κοινότητας.
Το μήνυμα που εκπέμπεται από Αθήνα και Λευκωσία ότι το έργο πρέπει να επιταχυνθεί, αλλά και να διευρυνθεί. Η στρατηγική δεν περιορίζεται πλέον στην υλοποίηση μιας διμερούς διασύνδεσης, αλλά επεκτείνεται στη δημιουργία ενός ευρύτερου ενεργειακού κόμβου στην Ανατολική Μεσόγειο.
Πηγές με γνώση των διεργασιών αναφέρουν χαρακτηριστικά ότι με την επικαιροποίηση των μελετών αφενός ενισχύεται η χρηματοδοτική βάση μέσω νέων επενδυτών και αφετέρου η πιθανή επέκταση του εγχειρήματος και σε άλλες χώρες, ενισχύοντας τη διασυνδεσιμότητα της περιοχής.
Καθοριστικής σημασίας ήταν και η στάση του ENTSO-E, ο οποίος ξεκαθάρισε ότι το μοναδικό εγκεκριμένο έργο διασύνδεσης της Κυπριακής Δημοκρατίας με το ευρωπαϊκό ηλεκτρικό σύστημα είναι ο Great Sea Interconnector. Η απόρριψη εναλλακτικών σεναρίων που προωθούνται από την τουρκική πλευρά ενισχύει περαιτέρω τη θέση του έργου ως στρατηγικής επιλογής της Ευρωπαϊκής Ένωσης.
Το γεγονός ότι το GSI είναι ενταγμένο στα Εθνικά Σχέδια για την Ενέργεια και το Κλίμα, αλλά και ευθυγραμμισμένο με τον ευρωπαϊκό ενεργειακό σχεδιασμό, προσδίδει επιπλέον θεσμική θωράκιση.
Για την Ελλάδα, η προώθηση του έργου δεν αφορά μόνο την ενεργειακή ασφάλεια, αλλά και την ενίσχυση της γεωοικονομικής της θέσης. Η χώρα φιλοδοξεί να καταστεί ενεργειακός κόμβος, αξιοποιώντας τη γεωγραφική της θέση και επενδύοντας σε διασυνδέσεις που ενισχύουν τον ρόλο της στην ευρωπαϊκή αγορά ηλεκτρικής ενέργειας.
Η επιτυχής υλοποίηση και ενδεχόμενη διεύρυνση του Great Sea Interconnector θα μπορούσε να αποτελέσει ένα ακόμη ισχυρό ανταγωνιστικό πλεονέκτημα, ενισχύοντας την επιρροή της Ελλάδας στην ενεργειακή αρχιτεκτονική της περιοχής.
Μετά από μια περίοδο αβεβαιότητας, το έργο επανέρχεται με ενισχυμένη αξιοπιστία και σαφή στόχο να προχωρήσει, να προσελκύσει νέους επενδυτές και να εξελιχθεί σε έναν ευρύτερο ενεργειακό άξονα για την Ανατολική Μεσόγειο.
Οι δηλώσεις του Dan Jorgensen
Τη θέση της υπέρ της υλοποίησης της ηλεκτρικής διασύνδεσης Ελλάδας-Κύπρου επανέλαβε η Κομισιόν, μέσω απάντησης του επιτρόπου ενέργειας, Νταν Γιόργκενσεν, σε ερώτηση που δέχθηκε από ευρωβουλευτή.
Όπως ανέφερε σχετικά ο επίτροπος, η Κομισιόν εξετάζει το πλαίσιο ενεργειακής ασφάλειας της Ε.Ε. ώστε να το προσαρμόσει στο τωρινό περίπλοκο γεωπολιτικό σκηνικό και να ενισχύσει την ανθεκτικότητα απέναντι σε κινδύνους που σχετίζονται με την κλιματική αλλαγή και την ασφάλεια.
Σε ό,τι αφορά την ανθεκτικότητα, η Κομισιόν εξετάζει θέματα όπως η στρατιωτική συνεργασία, τα μέτρα ασφαλείας με βάση εκτιμήσεις κινδύνων και τον κατάλληλο σχεδιασμό στις κρίσιμες ενεργειακές υποδομές.
Βρίσκεται ταυτόχρονα σε τακτικές επαφές με όλους τους εμπλεκόμενους, αναφορικά και με το γεωπολιτικό ρίσκο, για την έγκαιρη υλοποίηση του έργου.
Η Ε.Ε. παραμένει αφοσιωμένη στην προστασία των συμφερόντων της, όπως και των κρατών-μελών, αλλά και στη διασφάλιση της περιφερειακής σταθερότητας. Μέσα σε αυτό το πλαίσιο, η Ε.Ε. αποδίδει μεγάλη σημασία στην υπεράσπιση των εθνικών δικαιωμάτων των κρατών-μελών με σεβασμό στο διεθνές δίκαιο.
Η άνευ όρων αφοσίωση στις διεθνείς συνθήκες και το Χάρτη του ΟΗΕ, όπως και η απουσία μονομερών πράξεων που παραβιάζουν το διεθνές δίκαιο και τα δικαιώματα κρατών-μελών, παραμένει ουσιαστική απαίτηση για την εξασφάλιση ενός σταθερού και ασφαλούς περιβάλλοντος στην Αν. Μεσόγειο και για την ανάπτυξη μιας αμοιβαίως επωφελούς σχέσης μεταξύ της Ε.Ε. και της Τουρκίας.
