Tη στρατηγική σημασία της ενεργειακής διαφοροποίησης και του «Kάθετου διαδρόμου» για την Ευρώπη ανέδειξε από το βήμα του Οικονομικού Φόρουμ των Δελφών o A. Εξάρχου.
Όπως τόνισε, η σημασία του Κάθετου Διαδρόμου είναι σήμερα μεγαλύτερη από ποτέ. Η Ευρώπη βρέθηκε τα προηγούμενα χρόνια υπερβολικά εξαρτημένη από το ρωσικό φυσικό αέριο, κυρίως λόγω κόστους και δικτύων προμήθειας, μια επιλογή που, όπως αποδείχθηκε, δημιούργησε στρατηγικά αδιέξοδα. Οι εξελίξεις στη Μέση Ανατολή και ειδικότερα η ένταση με το Ιράν επιτείνουν την αβεβαιότητα, προκαλώντας ελλείψεις εφοδιασμού και πιέσεις στις ευρωπαϊκές οικονομίες.
LNG και διαφοροποίηση: Η νέα πραγματικότητα
Ο κ. Εξάρχου υπογράμμισε ότι το υγροποιημένο φυσικό αέριο (LNG), κυρίως από τις ΗΠΑ, αποτελεί κρίσιμη λύση για την ενεργειακή ασφάλεια της Ευρώπης. Ωστόσο, ξεκαθάρισε ότι το «κλειδί» δεν βρίσκεται στη μονοδιάστατη εξάρτηση από μία πηγή, αλλά στη διατήρηση ισορροπίας μεταξύ LNG και φυσικού αερίου μέσω αγωγών.
Η διαφοροποίηση των πηγών ενέργειας δεν είναι μόνο οικονομικό ζήτημα, αλλά βαθιά πολιτικό και γεωπολιτικό. Ο «κάθετος διάδρομος», όπως σημείωσε, ενσωματώνει δύο βασικές διαστάσεις:
- Τη γεωπολιτική του σημασία για την Ευρώπη
- Την ικανότητά του να εξισορροπεί διαφορετικές ενεργειακές πηγές
- Το πρόβλημα της Ευρώπης: Έλλειψη ενιαίας φωνής
Ιδιαίτερη έμφαση έδωσε στο θεσμικό έλλειμμα της Ευρωπαϊκής Ένωσης. Παρά το κοινό νόμισμα, η ΕΕ δεν διαθέτει ενιαία εξωτερική, ενεργειακή και αμυντική πολιτική. Αυτό, σύμφωνα με τον ίδιο, αποδυναμώνει την Ένωση στον διεθνή ανταγωνισμό με δυνάμεις όπως οι ΗΠΑ, η Κίνα και η Ρωσία.
«Αν η Ευρώπη μιλούσε με μία φωνή, θα ήταν πολύ ισχυρότερη», σημείωσε χαρακτηριστικά, επισημαίνοντας ότι υπάρχουν ακόμη κράτη-μέλη που αντιδρούν σε συμφωνίες ενεργειακής συνεργασίας, ιδιαίτερα με τις ΗΠΑ.
Προειδοποίηση για τον χειμώνα
Ο κ. Εξάρχου προειδοποίησε ότι η Ευρώπη ενδέχεται να βρεθεί αντιμέτωπη με ελλείψεις φυσικού αερίου τον επόμενο χειμώνα, κάτι που θα έχει άμεσο αντίκτυπο στον πληθωρισμό και στο κόστος ζωής.
Η υπερβολική εξάρτηση από εξωτερικές πηγές ενέργειας αποτελεί, όπως είπε, στρατηγικό λάθος που μπορεί να πληρωθεί ακριβά, ακόμα και με επιπτώσεις στον πληθωρισμό.
Ο ρόλος της Ελλάδας και το «παράθυρο ευκαιρίας» - Ανάγκη για 2ο FSRU
Ιδιαίτερη αναφορά έγινε στη γεωστρατηγική θέση της Ελλάδας, την οποία χαρακτήρισε «παράθυρο ευκαιρίας» που δεν πρέπει να χαθεί. Η χώρα μπορεί να διαδραματίσει κομβικό ρόλο ως ενεργειακός κόμβος στην Ευρώπη, αρκεί να επενδύσει έγκαιρα σε υποδομές.
Συγκεκριμένα, υπογράμμισε την ανάγκη για:
- Δημιουργία δεύτερου και ενδεχομένως τρίτου FSRU
- Αναβάθμιση των υφιστάμενων αγωγών
- Σύναψη μακροπρόθεσμων συμβολαίων με προμηθευτές όπως οι ΗΠΑ
Οι μακροπρόθεσμες συμφωνίες, όπως εξήγησε, δεν διασφαλίζουν μόνο σταθερότητα τιμών, αλλά και τη δυνατότητα επενδύσεων χωρίς εξάρτηση από επιδοτήσεις.
Η ενεργειακή ασφάλεια της Ευρώπης περνά μέσα από την ισορροπία, τη διαφοροποίηση και τη συνεργασία. Ο κάθετος διάδρομος και η ενίσχυση των υποδομών μπορούν να λειτουργήσουν ως πυλώνες σταθερότητας, ενώ η Ελλάδα έχει την ευκαιρία να αναδειχθεί σε βασικό ενεργειακό κόμβο.
Το ζητούμενο πλέον, όπως κατέληξε ο κ. Εξάρχου, είναι η Ευρώπη να κινηθεί ταχύτερα, πιο συντονισμένα και με κοινή στρατηγική, πριν οι εξελίξεις την προλάβουν.
