Σε νέα φάση αναταράξεων εισέρχεται η διεθνής αγορά καυσίμων σε μια περίοδο όπου η γεωπολιτική αστάθεια επανέρχεται δυναμικά στο προσκήνιο, με τα Στενά του Ορμούζ να λειτουργούν ξανά υπό καθεστώς αβεβαιότητας. Το περιβάλλον αβεβαιότητας αναζωπυρώνει ανησυχίες για την ομαλή τροφοδοσία, χωρίς όμως, προς το παρόν, να δημιουργεί άμεσους κινδύνους για την ελληνική αγορά.
Πηγές του κλάδου των ελληνικών διυλιστηρίων εμφανίζονται καθησυχαστικές ως προς τη διαθεσιμότητα για την εγχώρια αγορά. Όπως αναφέρουν, τα εγχώρια αποθέματα καλύπτουν άνετα ένα διάστημα 2-3 μηνών, με τα ελληνικά διυλιστήρια να έχουν ήδη «κλειδώσει» συμβόλαια προμήθειας για το επόμενο διάστημα, τουλάχιστον μέχρι τον Ιούνιο. Οι συμφωνίες αυτές, που ακολουθούν τη συνήθη πρακτική της διεθνούς αγοράς, λειτουργούν ως δίχτυ ασφαλείας απέναντι σε αιφνίδιες διαταραχές.
Σημειώνεται ότι η χώρα διαθέτει τέσσερα διυλιστήρια, τρία της HELLENiQ Energy σε Ασπρόπυργο, Ελευσίνα και Θεσσαλονίκη και ένα της Motor Oil στους Αγίους Θεοδώρους, με συνολική παραγωγική δυναμικότητα που υπερκαλύπτει την εγχώρια ζήτηση. Περισσότερο από το 50% της παραγωγής εξάγεται, ενώ τα υποχρεωτικά αποθέματα ασφαλείας (90 ημερών) όχι μόνο καλύπτονται αλλά και υπερβαίνονται.
«Δεν υπάρχει άμεσο ζήτημα επάρκειας. Τα διυλιστήρια έχουν διασφαλισμένες ποσότητες και ευελιξία στην επεξεργασία διαφορετικών μειγμάτων αργού. Το βασικό πρόβλημα δεν είναι η διαθεσιμότητα αλλά οι τιμές», σημειώνει στο Liberal πηγή του κλάδου.
Η διεθνής συγκυρία πιέζει ανοδικά το κόστος, την ώρα που ο κλάδος της διύλισης στην Ελλάδα συνεχίζει να επενδύει σε τεχνολογίες που επιτρέπουν μεγαλύτερη ευελιξία στην παραγωγή, από ντίζελ μέχρι αεροπορικά καύσιμα, περιορίζοντας την εξάρτηση από συγκεκριμένες πηγές αργού, όπως εκείνες του Περσικού Κόλπου.
Αεροπορικά καύσιμα: Eυρωπαϊκή ανησυχία, ελληνική ανθεκτικότητα
Ξεχωριστή συζήτηση έχει ανοίξει τις τελευταίες ημέρες για τα αποθέματα αεροπορικών καυσίμων. Ο επικεφαλής του International Energy Agency, Fatih Birol, προειδοποίησε ότι τα ευρωπαϊκά αποθέματα επαρκούν μόλις για περίπου έξι εβδομάδες.
Στην ελληνική αγορά, ωστόσο, η εικόνα διαφοροποιείται. Oι ίδιες πηγές αναφέρουν στο Liberal πως δεν καταγράφονται ελλείψεις, γεγονός που αποδίδεται στην ισχυρή παραγωγική βάση των εγχώριων διυλιστηρίων και στον εξαγωγικό τους προσανατολισμό.
Αυτό δεν σημαίνει ότι δεν υπάρχουν πιέσεις. Η αύξηση του κόστους ήδη επηρεάζει την αεροπορική δραστηριότητα διεθνώς, με εταιρείες να επανεξετάζουν δρομολόγια και στρατηγικές κατανάλωσης καυσίμων.
Το σχέδιο του ΥΠΕΝ: «Μαξιλάρι» 2 εκατ. βαρελιών
Σε αυτό το περιβάλλον αβεβαιότητας, η κυβέρνηση ενεργοποιεί έναν πρόσθετο μηχανισμό άμυνας. Το εμπροσθοβαρές σχέδιο 12 εβδομάδων του Υπουργείου Περιβάλλοντος και Ενέργειας προβλέπει την αποδέσμευση περίπου 2 εκατομμυρίων βαρελιών από τα στρατηγικά αποθέματα της χώρας. Η αποδέσμευση των ποσοτήτων αυτών αποφασίστηκε από τον Διεθνή Οργανισμό Ενέργειας και στην περίπτωση της χώρας μας 271.370 τόνους αργού που θα διοχετευτούν στην ελληνική αγορά.
Στόχος είναι η σταδιακή διοχέτευση καυσίμων στην αγορά έως τα μέσα Ιουνίου, ώστε να αποφευχθούν ελλείψεις και να περιοριστούν οι πιέσεις στις τιμές. Η διαδικασία έχει ήδη ξεκινήσει, μετά την υπογραφή της σχετικής υπουργικής απόφασης.
Το σχέδιο προβλέπει επιμερισμό των ποσοτήτων σε οκτώ βασικούς παίκτες της αγοράς. Μεταξύ αυτών:
- Η HELLENiQ Petroleum αναλαμβάνει τη μεγαλύτερη ποσότητα αργού.
- Η Motor Oil διαθέτει συνδυασμό ελαφρών, μεσαίων και βαρέων καυσίμων.
- Συμμετέχουν επίσης εταιρείες όπως η Aegean Oil, η Avin Oil, η Coral και άλλοι πάροχοι.
Η απελευθέρωση γίνεται σταδιακά, ενώ η αναπλήρωση των αποθεμάτων θα πραγματοποιηθεί εντός τριμήνου μετά την ολοκλήρωση της διαδικασίας.
Το πραγματικό στοίχημα: Οι τιμές
Την ώρα που η επάρκεια φαίνεται – προς το παρόν – διασφαλισμένη, το βασικό στοίχημα μεταφέρεται στο κόστος. Η διεθνής ενεργειακή κρίση, οι γεωπολιτικές εντάσεις και η μεταβλητότητα της ζήτησης δημιουργούν ένα εκρηκτικό μείγμα που ήδη μεταφράζεται σε αυξημένες τιμές για καταναλωτές και επιχειρήσεις.
Η ελληνική αγορά μπορεί να εμφανίζεται ανθεκτική σε επίπεδο υποδομών και αποθεμάτων. Όμως, όπως παραδέχονται και στελέχη του κλάδου, σε μια παγκοσμιοποιημένη αγορά καυσίμων, η χώρα δεν μπορεί να μείνει ανεπηρέαστη από τις διεθνείς εξελίξεις. Παράγοντες της αγοράς επισημαίνουν ότι η εάν η ένταση στη Μέση Ανατολή παραταθεί για εβδομάδες, τότε οι πιέσεις στην εφοδιαστική αλυσίδα θα ενταθούν, επηρεάζοντας κυρίως τις τιμές.
Η διαφοροποίηση των πηγών εφοδιασμού και η δυνατότητα των ελληνικών διυλιστηρίων να επεξεργάζονται διαφορετικά μείγματα αργού λειτουργούν ως βασικές δικλίδες ασφαλείας. Ωστόσο, πρόκειται για ισορροπία που εξαρτάται άμεσα από τις διεθνείς εξελίξεις.
