Σε τεντωμένο σχοινί βαδίζει η παγκόσμια οικονομία, με το φάσμα μιας ολοκληρωτικής ενεργειακής καταστροφής να προβάλει απειλητικό.
Όπως αναφέρει το Economist, παρά τη σχετική ηρεμία που εμφανίζουν οι αγορές προθεσμιακών συμβολαίων, τα πραγματικά δεδομένα δείχνουν ότι ο κόσμος έχει ήδη εξαντλήσει τα περιθώρια ασφαλείας του, 50 ημέρες μετά την έναρξη των πολεμικών συγκρούσεων στον Κόλπο.
Η ψευδαίσθηση της σταθερότητας
Μέχρι στιγμής, η Δύση φαίνεται να αντέχει. Η βενζίνη παραμένει διαθέσιμη και οι αερομεταφορές συνεχίζονται, όμως η εικόνα αυτή είναι βαθιά παραπλανητική. Οι τελευταίες ποσότητες πετρελαίου που διέσχισαν τα Στενά του Ορμούζ πριν τον αποκλεισμό έφτασαν μόλις τώρα στους προορισμούς τους.
Από εδώ και στο εξής, η αγορά μένει χωρίς «δίχτυ προστασίας», ακριβώς τη στιγμή που η εποχική ζήτηση λόγω θέρους αναμένεται να κορυφωθεί.
Τα τρία μέτωπα της κρίσης
Σύμφωνα με ανάλυση των δεικτών, τρεις παράγοντες ωθούν το σύστημα στην κατάρρευση.
Πρώτον, η εξάντληση αποθεμάτων, καθώς τα πλεονάσματα που βρίσκονταν εν πλω έχουν εξαντληθεί. Η Ασία πλήττεται περισσότερο, με τη Νότια Κορέα και την Ιαπωνία να βλέπουν τα στρατηγικά τους αποθέματα να στερεύουν μέσα στον επόμενο μήνα.
Δεύτερον, η κάμψη στην παραγωγή καυσίμων, αφού η έλλειψη πρώτης ύλης ανάγκασε τα διυλιστήρια της Ασίας να μειώσουν την παραγωγή τους κατά 10%, ποσοστό που αναμένεται να διπλασιαστεί αν τα Στενά παραμείνουν κλειστά.
Τρίτον, η τεχνητή ζήτηση στην Ευρώπη. Ενώ στην Ασία επιβάλλεται ήδη δελτίο στα καύσιμα και τηλεργασία, η Ευρώπη επιδοτεί την κατανάλωση, κρατώντας τις τιμές τεχνητά χαμηλά για τους πολίτες. Αυτή η πρακτική, ωστόσο, οδηγεί τα διυλιστήρια σε οικονομική ασφυξία, καθώς αγοράζουν ακριβά το αργό και πωλούν φθηνότερα τα παράγωγα.
Ακόμη και αν τα Στενά του Ορμούζ άνοιγαν σήμερα, οι ειδικοί εκτιμούν ότι η απώλεια 1,5 δισεκατομμυρίου βαρελιών από την παγκόσμια αγορά είναι ήδη μη αναστρέψιμη. Η τελευταία φορά που καταγράφηκε ανάλογη βουτιά στη ζήτηση και την προσφορά ήταν κατά τη διάρκεια των lockdowns του 2020, γεγονός που οδήγησε σε συρρίκνωση του παγκόσμιου ΑΕΠ κατά 3%.
Ο χρόνος για την αποφυγή μιας παρόμοιας οικονομικής οπισθοδρόμησης εξαντλείται επικίνδυνα, με τους αναλυτές να προειδοποιούν πως η τρίτη κρίση του Κόλπου θα αφήσει ανεξίτηλα σημάδια στον ενεργειακό χάρτη για τα επόμενα χρόνια.
