Τον Φεβρουάριο του 2026, στη Γενεύη, στην έδρα του CERN, υπεγράφη Μνημόνιο Συνεργασίας (MOU) μεταξύ του Ιδρύματος Ευγενίδου και του CERN, θεμελιώνοντας σε θεσμικό επίπεδο μια στρατηγική σύμπραξη που έχει ήδη διαμορφωθεί μέσα από πολυετή συνεργασία και κοινές δράσεις.
Το Μνημόνιο υπέγραψαν ο Διοικητής του Ιδρύματος Ευγενίδου, Καθηγητής Ιωάννης Γκόλιας και η Δρ. Ursula Bassler, Director for International Relations & Stakeholder Relations του CERN. Στην τελετή παρευρέθηκαν ο Πρόεδρος του Ιδρύματος Ευγενίδου, κ. Λεωνίδας Δημητριάδης-Ευγενίδης, ο Γενικός Διευθυντής του CERN, Καθηγητής Mark Thomson , καθώς και στελέχη των δύο οργανισμών.
Η συμφωνία εγκαθιδρύει ένα σταθερό και διαρθρωμένο πλαίσιο συνεργασίας στους τομείς της εκπαίδευσης STEM και της επιστημονικής επικοινωνίας με το Ίδρυμα Ευγενίδου να αναλαμβάνει ρόλο Πύλης Επικοινωνίας των επιστημονικών δραστηριοτήτων του CERN στην Ελλάδα.
Ιδιαίτερη έμφαση δίνεται σε δύο κρίσιμους άξονες. Ο πρώτος αφορά την επικοινωνία της επιστημονικής γνώσης αιχμής προς το ελληνικό κοινό και ιδίως προς τους νέους. Σε ένα περιβάλλον υπερπληροφόρησης, η πρόκληση δεν είναι η πρόσβαση στα δεδομένα, αλλά η κατανόηση της επιστημονικής μεθοδολογίας και η μετάφρασή της σε πρακτικές εφαρμογές.
Στο πλαίσιο αυτό προγραμματίζονται εκδηλώσεις, ημερίδες, εργαστήρια, φιλοξενία εκθέσεων του CERN με διαδραστικά εκθέματα και πειράματα, καθώς και οργανωμένες επισκέψεις μαθητών Λυκείου στις εγκαταστάσεις του CERN στη Γενεύη. Παράλληλα, θα αναπτυχθεί ειδικός ιστόχωρος και ένα συνεκτικό πρόγραμμα ενημέρωσης και διασύνδεσης της εκπαιδευτικής κοινότητας με τις δραστηριότητες του Οργανισμού.
Ο δεύτερος άξονας αφορά το ζήτημα των δεξιοτήτων και του ανθρώπινου κεφαλαίου. Το ευρωπαϊκό έλλειμμα τεχνικών και τεχνολογικών δεξιοτήτων αναγνωρίζεται σήμερα ως κρίσιμος ανασταλτικός παράγοντας για την ανάπτυξη. Όπως έχει επισημανθεί από την πλευρά του CERN, περίπου το 80% του προσωπικού του οργανισμού αποτελείται από μηχανικούς και τεχνικούς, γεγονός που αναδεικνύει τον έντονα τεχνολογικό και μηχανολογικό του χαρακτήρα. Η συνεργασία δημιουργεί προοπτικές για εκπαίδευση τεχνικών και μαθητευόμενων, ανάπτυξη εξειδικευμένων πρακτικών δεξιοτήτων και δημιουργία δίαυλων κινητικότητας νέων επαγγελματιών, με στόχο τη μεταφορά τεχνογνωσίας στην Ελλάδα και την ενίσχυση της ευρωπαϊκής τεχνολογικής αυτάρκειας.
Η σύμπραξη αναδεικνύει επίσης τη διαδρομή από τη θεμελιώδη έρευνα στην εφαρμογή. Τεχνολογίες που αναπτύχθηκαν για τον Μεγάλο Επιταχυντή Αδρονίων (LHC) αξιοποιούνται σήμερα στη βιοϊατρική έρευνα, σε συστήματα αισθητήρων και ακόμη και σε τεχνολογίες οθονών αφής στα κινητά τηλέφωνα. Το πολλαπλασιαστικό αυτό όφελος της επιστήμης αποτελεί κεντρικό στοιχείο της στρατηγικής της συνεργασίας, καθώς καθιστά ορατή τη σύνδεση μεταξύ έρευνας αιχμής και καθημερινής ζωής.
Το Ίδρυμα Ευγενίδου διαθέτει εκτεταμένη εμπειρία στη ναυτική και επαγγελματική εκπαίδευση, στην έκδοση εκπαιδευτικών συγγραμμάτων –με περισσότερα από 48 εκατομμύρια βιβλία σε τέσσερις δεκαετίες– καθώς και στην υλοποίηση δράσεων ψηφιακού μετασχηματισμού. Σε συνδυασμό με τις υποδομές του, που περιλαμβάνουν μία από τις μεγαλύτερες Εκθέσεις Επιστήμης και Τεχνολογίας στην Ευρώπη και ένα από τα πλέον σύγχρονα ψηφιακά Πλανητάρια, προσελκύοντας περίπου 250.000 επισκέπτες ετησίως, διαθέτει την οργανωτική και τεχνική βάση για τη μεταφορά γνώσης στο ευρύ κοινό και στην τεχνική εκπαίδευση.
Από τα Σωματίδια στις Δεξιότητες: Η Επιστήμη σε Δράση
Στο πλαίσιο του Μνημονίου Συνεργασίας μεταξύ των δύο οργανισμών, διοργανώνεται ειδική εκδήλωση στο αμφιθέατρο του Ιδρύματος Ευγενίδου, την Πέμπτη 28 Μαΐου, με ώρα έναρξης 18:00.
Η εκδήλωση θα αναδείξει τον ρόλο της σύγχρονης επιστημονικής έρευνας στην καθημερινότητά μας, καθώς και τις δεξιότητες και τις επαγγελματικές προοπτικές που δημιουργούνται μέσα από τη δραστηριότητα του CERN.
Κεντρικός άξονας της βραδιάς θα είναι η παρουσίαση των πρακτικών εφαρμογών της έρευνας του CERN — από την τεχνολογία και την καινοτομία έως την εκπαίδευση και τη διεθνή συνεργασία — αλλά και η ανάδειξη των νέων τεχνικών και επιστημονικών ειδικοτήτων που διαμορφώνουν το μέλλον.
Στην εκδήλωση θα συμμετάσχουν εκπρόσωποι του CERN και του Ιδρύματος Ευγενίδου, καθώς και διακεκριμένοι επιστήμονες και συνεργάτες από τον χώρο της έρευνας και της εκπαίδευσης. Ανάμεσά τους θα βρίσκονται ο Καθ. Εμμανουήλ Τσεσμελής και η Dr Ursula Bassler από το CERN.
Το πρόγραμμα περιλαμβάνει:
Κεντρική ομιλία εκπροσώπου του CERN
Δύο θεματικά panels συζήτησης:
- «Πρακτικές εφαρμογές και οφέλη για την καθημερινότητα από την έρευνα στο CERN»
- «Δεξιότητες και τεχνικές ειδικότητες που χρειάζονται στο CERN»
Παράλληλα, στο πλαίσιο της διευρυμένης συνεργασίας των δύο οργανισμών, προγραμματίζεται η φιλοξενία έκθεσης του CERN στους χώρους του Ιδρύματος Ευγενίδου κατά τους πρώτους μήνες του 2027, καθώς και η ανάπτυξη εκπαιδευτικών δράσεων και προγραμμάτων για εκπαιδευτικούς και νέους επιστήμονες.
Η συνεργασία του CERN και του Ιδρύματος Ευγενίδου φιλοδοξεί να δημιουργήσει μια γέφυρα ανάμεσα στην αιχμή της διεθνούς επιστημονικής έρευνας και την ελληνική κοινωνία, εμπνέοντας τη νέα γενιά να ανακαλύψει τον κόσμο της επιστήμης και της τεχνολογίας.
Πρόγραμμα εκδήλωσης
Χαιρετισμοί
18:00 Λεωνίδας Δημητριάδης Ευγενίδης, Πρόεδρος Ιδρύματος Ευγενίδου,
18:10 Dr. Ursula Bassler, Director for Stakeholder Relations, CERN
Κεντρική ομιλία
18:30 Dr. Ursula Bassler, Director for Stakeholder Relations, CERN
Πάνελ συζήτησης
«Πρακτικές εφαρμογές και οφέλη για την καθημερινότητα από την έρευνα στο CERN»
Δρ. Χρήστος Μάρκου, Διευθυντής του ΙΠΣΦ, ΕΚΕΦΕ Δημόκριτος, Εθνικός Εκπρόσωπος της Ελλάδος στο CERN
Han Dols, Group Leader of Knowledge Transfer Group, CERN
Δρ. Μάνος Κιτσώνας, Διευθυντής Νέου Ψηφιακού Πλανηταρίου του Ιδρύματος Ευγενίδου
Δρ. Βάλια Λύρατζη, Υπεύθυνη Κέντρου Επιστήμης και Τεχνολογίας του Ιδρύματος Ευγενίδου
«Δεξιότητες και τεχνικές ειδικότητες που χρειάζονται στο CERN»
Prof. Emmanuel Tsesmelis, Head of European Union and International Organisations Relations, CERN
Καθ. Ιωάννης Γκόλιας, Διοικητής του Ιδρύματος Ευγενίδου
Μαρία Φιλιππή, Γενική Διευθύντρια Εφαρμοσμένης Τεχνικής και Ναυτιλιακής Επαγγελματικής Εκπαίδευσης και Κατάρτισης του Ιδρύματος Ευγενίδου
Maria Kimpezi, Talent Acquisition Lead, CERN
