Είναι η Αφρικανική τέχνη το «bitcoin» στην αγορά της σύγχρονης τέχνης; Αυτοί οι καλλιτέχνες θα σας πείσουν

Είναι η Αφρικανική τέχνη το «bitcoin» στην αγορά της σύγχρονης τέχνης; Αυτοί οι καλλιτέχνες θα σας πείσουν
Nathalie Mba-Bikoro

Ο οίκος Christie’s πραγματοποίησε το καλοκαίρι μια διαδικτυακή δημοπρασία που κέντρισε το ενδιαφέρον των πιο μεγάλων «παιχτών», αλλά και των επίδοξων συλλεκτών διεθνώς. Η πώληση ήταν αφιερωμένη στην προώθηση και την ενδυνάμωση της «μαύρης τέχνης», παρέχοντας για αρκετά μεγάλο διάστημα (από 31 Ιουλίου έως 18 Αυγούστου) μια παγκόσμια πλατφόρμα στην οποία παρουσιάστηκε το έργο 22 σύγχρονων μαύρων καλλιτεχνών. Όλα τα έργα ήταν διαθέσιμα προς πώληση μέσω των εικαστικών και των εκπροσώπων τους και – εδώ είναι το πρωτοφανές - το 100% της τιμής κάθε έργου προσφέρθηκε, χωρίς commission, στον αντίστοιχο καλλιτέχνη. Το γεγονός με τον χαρακτηριστικό τίτλο «πες το δυνατά, είμαι μαύρος και είμαι υπερήφανος», όχι μόνο δεν πέρασε απαρατήρητο στην αγορά της τέχνης, αλλά κυριολεκτικά, έκανε πάταγο! Ο οίκος βλέποντας την πρωτοφανή επιτυχία, δήλωσε ότι η δημοπρασία σηματοδοτεί την πρώτη από μια σειρά εκθέσεων και εκπαιδευτικών πρωτοβουλιών που θα προβάλλει τα έργα αντιπροσωπευτικών δημιουργών της σύγχρονης αφρικανικής τέχνης, Αφρικανών καλλιτεχνών και καλλιτεχνών της αφρικανικής διασποράς. 

Περισσότερο από ποτέ, αυξάνει το ενδιαφέρον για την τέχνη της Μαύρης Ηπείρου και οι καλλιτέχνες της αναγνωρίζονται διεθνώς. Ήδη, οι μεγαλύτερες γκαλερί σε όλη την υφήλιο συνεργάζονται με μεγάλα ονόματα της Μαύρης Ηπείρου, που ζουν και εργάζονται στα κέντρα τέχνης της Ευρώπης και της Αμερικής. Πολλοί από αυτούς, όχι μόνο εκπροσωπούν τις χώρες καταγωγής τους στις διεθνείς φουάρ, αλλά προωθούνται δυναμικά στο δημόσιο χώρο και στις μεγάλες συλλογές, καθώς το τρέχον νόμισμα στα μουσεία σύγχρονης τέχνης θέλει εκθέσεις που θίγουν ζητήματα ταυτότητας και φυλετικών διακρίσεων. Χαρακτηριστικό παράδειγμα η έκθεση «UBUNTU» που τρέχει την περίοδο αυτή το δικό μας ΕΜΣΤ, με έργα αφρικανικής τέχνης από τη συλλογή του Χάρη Δαυίδ. Στο κύμα αυτό που φέρνει ευκαιρίες επένδυσης για εξωστρεφείς και δυναμικούς συλλέκτες, επιλέξαμε καλλιτέχνες - μέλη της «African Art Gallery Association» - που δημιουργούν πρωτοποριακά έργα και, το βασικότερο, ανακαλύφθηκαν πρόσφατα από τον κόσμο της τέχνης, χωρίς να είναι απλησίαστοι.

Alida Rodrigues (γ. 1983) Αγκόλα, ζει και εργάζεται στο Λονδίνο

Η καλλιτέχνις εργάζεται με φωτογραφίες και καρτ-ποστάλ που προέρχονται από καταστήματα με αντίκες κι από το eBay. Η δουλειά της αναφέρεται στον τρόπο με τον οποίο το μαύρο σώμα αντιμετωπίστηκε στη φωτογραφική ιστορία - από την πλήρη διαγραφή έως την αντικειμενοποίηση και την απεικόνιση μέσω ενός «αποικιακού» βλέμματος. Στη σειρά της «Η μυστική ιστορία των φυτών», η Ροντρίγκες χρησιμοποιεί φωτογραφίες από τη βικτοριανή εποχή και αντικαθιστά τα πρόσωπα των μορφών με εικόνες από άνθη. Ουσιαστικά, αφαιρεί το θέμα από τη φωτογραφία και αφήνει ένα ίχνος μιας διαφορετικής «ταυτότητας», δημιουργώντας νέες ωσμώσεις σχετικά με την ταυτότητα και την αναπαράσταση. Το 2020 το έργο της παρουσιάστηκε στην έκθεση σύγχρονης αφρικανικής τέχνης «1-54 Contemporary African Art Fair» και στην έκθεση του Investec Cape Town. Η δουλειά της έχει επίσης παρουσιαστεί στο Εθνικό Μουσείο Φυσικής Ιστορίας της Αγκόλας και στο Λονδίνο όπου ζει. Το έργο στη φωτογραφία πωλείται στα 1750 ευρώ από την γκαλερί THIS IS NOT A WHITE CUBE.

Alida Rodrigues (

Nathalie Anguezomo Mba Bikoro (γ. 1985) Γκαμπόν. Ζει και εργάζεται στο Βερολίνο

Εννοιολογική καλλιτέχνις που δημιουργεί έργα ως ένα είδος οπτικής αφήγησης από πραγματικές ιστορίες των κοινοτήτων. Δουλεύει με διάφορα μέσα - συμπεριλαμβανομένης της performance, της φωτογραφίας, της εγκατάστασης, του ήχου, της ταινίας και του κειμένου -, αναλύοντας ιστορικά έγγραφα και τα στερεότυπα που φανερώνουν με την πάροδο του χρόνου. Χρησιμοποιεί το έργο της για να ασκήσει κριτική και να δημιουργήσει διαλόγους γύρω από θέματα όπως η φυλή, η αποικιοκρατία, η μετανάστευση, το φύλο, η ταυτότητα. Το 2019 τιμήθηκε με το βραβείο Fellow Arts Award της Villa Vassilieff και το PRIMARY Artist Fellowship Research Award ενώ ήταν υποψήφια για το Nationaliserie Preis Der στο Hamburger Bahnhof του Βερολίνου. Η πρόσφατη δουλειά και οι παραστάσεις της παρουσιάστηκαν στο Θέατρο του Ντίσελντορφ, στο Goethe Institut στη Βομβάη και στο HKW Berlin. Η δουλειά της έχει επίσης παρουσιαστεί στο 10ο Dak´Art Biennale και στο Documenta 14. Εκπροσωπείται από την Omenka Gallery. 

Sungi Mlengeya (γ. 1991) Τανζανία. Ζει και εργάζεται στην Καμπάλα της Ουγκάντα

Τα έργα της Sungi Mlengeya αναδύονται από έντονες αντιθέσεις μαύρων μορφών σε λευκά φόντα. Η δουλειά της αυτοδίδακτης ζωγράφου χαρακτηρίζεται από μινιμαλιστική αισθητική, που προκάλεσε αίσθηση και εκτόξευσε την καριέρα της στην έκθεση «Surfaces» στην Afriart Gallery της Καμπάλα το 2019. Το έργο της έχει προβληθεί στην έκθεση «1-54 Σύγχρονης Αφρικανικής Τέχνης 2020» και στην Έκθεση του Investec Cape Town , μεταξύ άλλων. Η δουλειά της συμπεριλήφθηκε επίσης στην πρόσφατη ομαδική έκθεση «The Medium Is the Message», σε επιμέλεια του Azu Nwagbogu. Εκπροσωπείται από την Unit London. 

Sungi Mlengeya

Ayobola Kekere-Ekun (γ. 1993) Λάγος, Νιγηρία. Ζει και εργάζεται στο Λάγος

Η Νιγηριανή είναι καλλιτέχνις μικτών μέσων, που μιλά για τον αποκλεισμό των γυναικών στην τοπική κοινωνία. Χρησιμοποιεί τα έργα της σατιρίζοντας τις ισχυρές γυναικείες θεότητες ως χαρακτήρες τηλεοπτικών σειρών. Πρόσφατα, στην έκθεσή της «High Stakes» που παρουσιάστηκε στο Guns & Rain στο Γιοχάνεσμπουργκ, ασχολείται με τη διαφθορά στην εκλογική διαδικασία της Νιγηρίας. Η Ayobola έχει εμφανιστεί στο Art X Lagos και στο Latitude Art Fair και έχει πραγματοποιήσει πολλές εκθέσεις στην πατρίδα της. Εκπροσωπείται από τους Guns & Rain. 

Ayobola Kekere-Ekun

Kelechi Charles Nwaneri (γ. 1994) Λάγος, Νιγηρία. Ζει και εργάζεται στο Λάγος

Ο Kelechi περιγράφει το έργο του ως «σύγχρονος σουρεαλισμός». Χρησιμοποιεί μαύρους μύθους, σύμβολα και αλληγορικές εικόνες για να μεταγράψει τα σχόλιά του σε κοινωνικά θέματα. Οι πίνακες  του σκόπιμα, όπως λέει, υπονομεύουν υπόγεια την αισθητική των Σουρεαλιστών, χρησιμοποιώντας παραδοσιακά αφρικανικά σχέδια. Το 2018 κέρδισε τον ετήσιο Διαγωνισμό Εικαστικής Τέχνης που διοργάνωσε η ισπανική πρεσβεία στην Abuja της Νιγηρίας. Τον Οκτώβριο ο καλλιτέχνης είχε την πρώτη του ατομική έκθεση «Modern Marks» στο EBONY / CURATED στο Κέιπ Τάουν, ενώ το έργο του έχει προβληθεί στις εκθέσεις 1-54 με την EBONY / CURATED και την Gallery 1957 η οποία τον εκπροσωπεί. 

Kelechi Charles Nwaneri