Εκτός ελέγχου παραμένει, για έβδομη συνεχή ημέρα, η κατάσταση στο Ιράν, με κρατικά ΜΜΕ και οργανώσεις ανθρωπίνων δικαιωμάτων να κάνουν λόγο για πάνω από 10 νεκρούς, τη στιγμή που ο Ντόναλντ Τραμπ ασκεί σφοδρή πίεση στο θεοκρατικό καθεστώς της χώρας.
Οι διαμαρτυρίες αυτής της εβδομάδας έχουν εξαπλωθεί σε όλη τη χώρα, με θανατηφόρες συγκρούσεις μεταξύ διαδηλωτών και δυνάμεων ασφαλείας να επικεντρώνονται στις δυτικές επαρχίες.
Σύμφωνα με το Reuters, τα κρατικά ΜΜΕ και οι οργανώσεις για τα ανθρώπινα δικαιώματα κάνουν λόγο για πάνω από 10 θανάτους από την Τετάρτη, συμπεριλαμβανομένων δύο ανδρών που, σύμφωνα με τις αρχές, ήταν μέλη της παραστρατιωτικής δύναμης Μπασίτζ, η οποία συνδέεται με την ελίτ των Φρουρών της Επανάστασης.
Η κληρική ηγεσία της Ισλαμικής Δημοκρατίας έχει αντιμετωπίσει επανειλημμένες εκρήξεις αναταραχών τις τελευταίες δεκαετίες, συχνά καταστέλλοντας τις διαμαρτυρίες με αυστηρά μέτρα ασφαλείας και μαζικές συλλήψεις. Ωστόσο, τα έντονα οικονομικά προβλήματα τις καθιστούν πιο ευάλωτες τώρα.
Οι διαμαρτυρίες αυτής της εβδομάδας είναι οι μεγαλύτερες από τις πανεθνικές διαδηλώσεις που προκάλεσε ο θάνατος μιας νεαρής γυναίκας υπό κράτηση το 2022, οι οποίες παρέλυαν το Ιράν για εβδομάδες, με οργανώσεις για τα ανθρώπινα δικαιώματα να αναφέρουν εκατοντάδες νεκρούς.
Παρέμβαση Τραμπ
Στο μεταξύ, αυστηρή προειδοποίηση προς το Ιράν εξαπέλυσε την Παρασκευή ο πρόεδρος Ντόναλντ Τραμπ, ο οποίος σε ανάρτησή του στο Truth Social τόνισε ότι σε περίπτωση που οι ιρανικές Αρχές ανοίξουν πυρ και σκοτώσουν διαδηλωτές, οι ΗΠΑ θα παρέμβουν για να τους «σώσουν».
«Είμαστε οπλισμένοι και έτοιμοι να δράσουμε», ανέφερε χαρακτηριστικά, υπογραμμίζοντας ότι η Ουάσινγκτον παρακολουθεί στενά τις εξελίξεις.
Η ανάρτηση καταλήγει με τη φράση «ευχαριστώ για την προσοχή σας σε αυτό το ζήτημα», υπογραμμίζοντας το μήνυμα αποτροπής που επιχείρησε να στείλει προς την Τεχεράνη.
Ο Τραμπ δεν διευκρίνισε τι είδους μέτρα μπορεί να λάβει η Αμερική για να υποστηρίξει τις διαμαρτυρίες.
Η Ουάσιγκτον έχει επιβάλει από καιρό ευρείες οικονομικές κυρώσεις στην Τεχεράνη, ιδίως από την πρώτη θητεία του Τραμπ, όταν, το 2018, απέσυρε τις ΗΠΑ από τη συμφωνία του Ιράν με τις παγκόσμιες δυνάμεις για το πυρηνικό πρόγραμμα και κήρυξε εκστρατεία «μέγιστης πίεσης» κατά της Τεχεράνης.
«Θάνατος στον δικτάτορα»
Βίντεο που επαληθεύτηκε από το Reuters έδειξε δεκάδες ανθρώπους συγκεντρωμένους μπροστά από ένα καμένο αστυνομικό τμήμα κατά τη διάρκεια της νύχτας, ενώ σποραδικά ακούγονταν πυροβολισμοί και οι άνθρωποι φώναζαν «ντροπή, ντροπή» στις αρχές.
People in Zahedan, Sistan and Baluchestan province, took to the streets after Friday prayers, chanting slogans including “Death to Khamenei.” pic.twitter.com/iFDH3Rd5rF
— Iran International English (@IranIntl_En) January 2, 2026
Στη νότια πόλη Ζαχεντάν, όπου κυριαρχεί η μειονότητα των Μπαλούχ του Ιράν, η ομάδα ειδήσεων για τα ανθρώπινα δικαιώματα Hengaw ανέφερε ότι οι διαδηλωτές φώναζαν συνθήματα όπως «Θάνατος στον δικτάτορα».
Η Hengaw έχει αναφέρει τουλάχιστον 133 συλλήψεις μέχρι στιγμής λόγω των ταραχών, κυρίως στο δυτικό Ιράν.
Η κρατική τηλεόραση ανέφερε τη σύλληψη ενός αδιευκρίνιστου αριθμού ατόμων σε μια άλλη δυτική πόλη, το Κερμάνσαχ, με την κατηγορία της κατασκευής βόμβων μολότοφ και αυτοσχέδιων πιστολιών. Τα ιρανικά μέσα ενημέρωσης ανέφεραν επίσης ότι δύο βαριά οπλισμένα άτομα συνελήφθησαν στο κεντρικό και δυτικό Ιράν πριν προλάβουν να πραγματοποιήσουν επιθέσεις.
Ομάδες για τα ανθρώπινα δικαιώματα και δημοσιεύσεις στα social media έκαναν λόγο για διαδηλώσεις σε διάφορες πόλεις του Ιράν αργά την Παρασκευή, μεταξύ των οποίων και σε τρεις περιοχές της πρωτεύουσας Τεχεράνης. Στην ανατολική περιοχή Ναρμάκ της πόλης, διαδηλωτές έβαλαν φωτιά σε ένα αστυνομικό όχημα και μια μοτοσικλέτα, σύμφωνα με το πρακτορείο ειδήσεων Akhbar Fouri.
Πίεση προς το καθεστώς
Ο Τραμπ μίλησε λίγες ημέρες μετά τη συνάντησή του με τον Μπενιαμίν Νετανιάχου, που εδώ και χρόνια υποστηρίζει ανοιχτά τη στρατιωτική δράση κατά του Ιράν, και προειδοποίησε για νέες επιθέσεις εάν η Τεχεράνη ξαναρχίσει τις πυρηνικές δραστηριότητές της.
Οι επιθέσεις του Ισραήλ και των ΗΠΑ τον Ιούνιο του περασμένου έτους έχουν αυξήσει την πίεση στις ιρανικές αρχές, όπως και η ανατροπή του Μπασάρ αλ-Άσαντ της Συρίας, στενού συμμάχου της Τεχεράνης, και οι ισραηλινές επιθέσεις κατά του κύριου περιφερειακού εταίρου της, της Χεζμπολάχ του Λιβάνου.
Το Ιράν συνεχίζει να υποστηρίζει ομάδες στο Ιράκ που έχουν στο παρελθόν εκτοξεύσει ρουκέτες κατά των αμερικανικών δυνάμεων στη χώρα, καθώς και τους Χούθι.
«Ο αμερικανικός λαός πρέπει να γνωρίζει ότι ο Τραμπ ξεκίνησε την περιπέτεια. Πρέπει να προσέχουν τους στρατιώτες τους», δήλωσε ο Λαριτζάνι, επικεφαλής του Εθνικού Συμβουλίου Ασφαλείας του Ιράν και κορυφαίος σύμβουλος του ανώτατου ηγέτη Αγιατολάχ Αλί Χαμενεΐ.
Κατά τη διάρκεια των τελευταίων ταραχών, ο εκλεγμένος πρόεδρος του Ιράν, Μασούντ Πεζέσκιάν, υιοθέτησε μια συμβιβαστική στάση, δεσμευόμενος να ξεκινήσει διάλογο με τους ηγέτες των διαδηλώσεων σχετικά με την κρίση του κόστους διαβίωσης, ακόμη και όταν οργανώσεις για τα ανθρώπινα δικαιώματα ανέφεραν ότι οι δυνάμεις ασφαλείας είχαν ανοίξει πυρ εναντίον των διαδηλωτών.
Μιλώντας την Πέμπτη, πριν ο Τραμπ απειλήσει με αμερικανική δράση, ο Πεζέσκιάν αναγνώρισε ότι η κρίση οφείλεται σε παραλείψεις των αρχών.
