Η συζήτηση μεταξύ των σκληροπυρηνικών του Ιράν σχετικά με το αν η Τεχεράνη θα πρέπει να επιδιώξει την κατασκευή πυρηνικής βόμβας, σε αντίθεση με μια κλιμακούμενη αμερικανο-ισραηλινή επίθεση, γίνεται όλο και πιο έντονη, πιο δημόσια και πιο επίμονη, αναφέρουν πηγές στη χώρα.
Με τους Φρουρούς της Επανάστασης να κυριαρχούν πλέον μετά τη δολοφονία του βετεράνου ανώτατου ηγέτη Αγιατολάχ Αλί Χαμενεΐ στην έναρξη του πολέμου στις 28 Φεβρουαρίου, οι σκληροπυρηνικές απόψεις σχετικά με την πυρηνική πολιτική του Ιράν βρίσκονται σε άνοδο, δήλωσαν δύο ανώτερες ιρανικές πηγές.
Ενώ οι δυτικές χώρες πιστεύουν εδώ και καιρό ότι το Ιράν θέλει την βόμβα - ή τουλάχιστον την ικανότητα να την κατασκευάσει πολύ γρήγορα - το Ιράν το αρνείται πάντα, λέγοντας ότι ο Χαμενεΐ είχε απαγορεύσει τα πυρηνικά όπλα ως απαγορευμένα στο Ισλάμ και επικαλούμενο τη συμμετοχή του στη Συνθήκη για τη Μη Διάδοση των Πυρηνικών Όπλων.
Δεν υπάρχει ακόμη σχέδιο για αλλαγή του πυρηνικού δόγματος του Ιράν, και το Ιράν δεν έχει αποφασίσει να επιδιώξει την κατασκευή βόμβας, ανέφερε μία από τις πηγές, αλλά σοβαρές φωνές στο κατεστημένο αμφισβητούν την υπάρχουσα πολιτική και απαιτούν αλλαγή.
Οι επιθέσεις ΗΠΑ-Ισραήλ στο Ιράν, που σημειώθηκαν στα μέσα των συνομιλιών για το πυρηνικό πρόγραμμα της Τεχεράνης, μπορεί να άλλαξαν την κατάσταση, πείθοντας τους Ιρανούς στρατηγούς ότι δεν έχουν πολλά να κερδίσουν αν αρνηθούν την ορκισμένη κατασκευή βόμβας ή αν παραμείνουν στη Συνθήκη για τη Μη Διάδοση των Πυρηνικών Όπλων.
Σκληροπυρηνική στάση
Η ιδέα της αποχώρησης από τη Συνθήκη για τη Μη Διάδοση των Πυρηνικών Όπλων (NPT) - κάτι που οι σκληροπυρηνικοί έχουν απειλήσει στο παρελθόν - προβάλλεται ολοένα και περισσότερο στα κρατικά μέσα ενημέρωσης, μαζί με την ιδέα, κάποτε ταμπού δημόσια, ότι το Ιράν θα πρέπει να επιδιώξει την κατασκευή πυρηνικών όπλων.
Το πρακτορείο ειδήσεων Tasnim, που συνδέεται με τους Φρουρούς, δημοσίευσε την Πέμπτη ένα άρθρο που ανέφερε ότι το Ιράν θα πρέπει να αποσυρθεί από τη NPT το συντομότερο δυνατό, επιμένοντας παράλληλα στο μη στρατιωτικό πυρηνικό πρόγραμμα.
Ο σκληροπυρηνικός πολιτικός Μοχάμεντ Τζαβάντ Λαριτζανί, αδελφός του ανώτερου αξιωματούχου Αλί Λαριτζανί, που σκοτώθηκε σε αεροπορική επιδρομή αυτόν τον μήνα, αναφέρθηκε αυτή την εβδομάδα από κρατικά μέσα ενημέρωσης, προτρέποντας το Ιράν να αναστείλει τη συμμετοχή του στη NPT.
«Η NPT θα πρέπει να ανασταλεί. Θα πρέπει να σχηματίσουμε μια επιτροπή για να αξιολογήσει εάν η NPT μας είναι καθόλου χρήσιμη. Εάν αποδειχθεί χρήσιμη, θα επιστρέψουμε σε αυτήν. Εάν όχι, μπορούν να την κρατήσουν», είπε.
Νωρίτερα μέσα στον μήνα, η κρατική τηλεόραση μετέδωσε ένα απόσπασμα με τον συντηρητικό σχολιαστή Νάσερ Τοράμπι, στο οποίο είπε ότι το ιρανικό κοινό απαιτούσε: «Πρέπει να δράσουμε για να κατασκευάσουμε ένα πυρηνικό όπλο. Είτε το κατασκευάζουμε είτε το αποκτούμε».
Η πυρηνική πολιτική έχει επίσης αποτελέσει αντικείμενο ιδιωτικής συζήτησης σε κυβερνητικούς κύκλους, ανέφεραν οι δύο πηγές, προσθέτοντας ότι υπάρχει απόκλιση μεταξύ των πιο σκληροπυρηνικών στοιχείων, συμπεριλαμβανομένων των Φρουρών, και εκείνων στην πολιτική ιεραρχία σχετικά με τη σκοπιμότητα μιας τέτοιας κίνησης.
Βεβαίως, Ιρανοί αξιωματούχοι έχουν απειλήσει στο παρελθόν να επανεξετάσουν την ένταξη στη NPT ως διαπραγματευτική τακτική κατά τη διάρκεια περισσότερων από δύο δεκαετιών συνομιλιών με τη Δύση για το πυρηνικό πρόγραμμα του Ιράν, χωρίς ποτέ να το έχουν πράξει. Η μεγαλύτερη δημόσια συζήτηση μπορεί να αντιπροσωπεύει ακριβώς μια τέτοια τακτική.
Δεν είναι επίσης σαφές πόσο γρήγορα θα μπορούσε το Ιράν να προωθήσει την κατασκευή μιας βόμβας, μετά από εβδομάδες αεροπορικών επιδρομών στις πυρηνικές, βαλλιστικές και άλλες επιστημονικές εγκαταστάσεις του, και μετά από μια μικρότερης διάρκειας αεροπορική εκστρατεία από το Ισραήλ και τις ΗΠΑ πέρυσι.
Το Ισραήλ είχε επανειλημμένα προειδοποιήσει ότι το Ιράν απέχει μόνο λίγους μήνες από την ικανότητα να κατασκευάσει πυρηνική βόμβα, επικαλούμενο αναφορές μυστικών υπηρεσιών, τον εμπλουτισμό ουρανίου της Τεχεράνης σε επίπεδα σχεδόν κατάλληλα για όπλα, και το βαλλιστικό του πρόγραμμα.
Καμία αλλαγή στην πυρηνική πολιτική ακόμα
Αναλυτές δηλώνουν ότι ο στόχος της Ισλαμικής Δημοκρατίας ήταν να επιτύχει το καθεστώς ενός «κράτους κατωφλίου» - ικανό να παράγει μια βόμβα γρήγορα αν χρειαστεί, αλλά χωρίς να υποστεί το καθεστώς του παρία που θα μπορούσε να συνοδεύει το ίδιο το όπλο.
Διοικητές των Φρουρών της Επανάστασης και άλλα ανώτερα στελέχη είχαν προειδοποιήσει στο παρελθόν ότι το Ιράν θα έπρεπε να προχωρήσει άμεσα σε μια βόμβα αν απειλούνταν η επιβίωση της Ισλαμικής Δημοκρατίας, μια προϋπόθεση που μπορεί να εκπληρώνει ο τρέχων πόλεμος.
Η φετφά του Χαμενεΐ, δηλαδή η θρησκευτική άποψη ότι τα πυρηνικά όπλα δεν επιτρέπονται στο Ισλάμ, εκδόθηκε στις αρχές της δεκαετίας του 2000, αν και ποτέ γραπτώς. Ο Χαμενεΐ την επανέλαβε το 2019.
Μία από τις δύο ανώτερες ιρανικές πηγές δήλωσε ότι με τον θάνατο του Χαμενεΐ και του Αλί Λαριτζανί, ο οποίος είχε αντιδράσει στους σκληροπυρηνικούς, γίνεται όλο και πιο δύσκολο να αντιμετωπιστούν τα πιο επιθετικά επιχειρήματα.
Δεν είναι σαφές εάν η υποχρέωση υπακοής στην άγραφη φετφά του Χαμενεΐ εξακολουθεί να ισχύει μετά τον θάνατό του, αν και πιθανότατα θα παρέμενε σε ισχύ εκτός αν ανακληθεί από τον νέο ανώτατο ηγέτη, τον γιο του Μοτζτάμπα Χαμενεΐ, ο οποίος δεν έχει εμφανιστεί δημόσια από τον θάνατο του πατέρα του.
Διαβάστε εδώ όλες τις τελευταίες εξελίξεις του πολέμου στη Μέση Ανατολή
