Πανεπιστήμια, μονάδες παραγωγής ουρανίου και άλλοι σημαντικοί κρίκοι στην πυρηνική αλυσίδα εφοδιασμού του Ιράν έχουν δεχθεί πλήγματα τους τελευταίους μήνες από τις Ηνωμένες Πολιτείες και το Ισραήλ.
Ωστόσο, δορυφορικές εικόνες δείχνουν ότι δεν έχουν πληγεί όλες οι εγκαταστάσεις από τις επιθέσεις, ενώ ειδικοί σε θέματα πυρηνικής ενέργειας δήλωσαν στο CNN ότι παραμένει ασαφές πόσο αποτελεσματικά ήταν ακόμη και ορισμένα από τα επιτυχημένα χτυπήματα.
cnn.com/Screen Grab
cnn.com/Screen Grab
Σύμφωνα με εκτιμήσεις των αμερικανικών υπηρεσιών πληροφοριών, ο χρόνος που θα χρειαζόταν το Ιράν για να κατασκευάσει ένα πυρηνικό όπλο δεν έχει αλλάξει από το περασμένο καλοκαίρι. Τότε, αναλυτές είχαν εκτιμήσει ότι μια κοινή επίθεση ΗΠΑ-Ισραήλ είχε καθυστερήσει το πρόγραμμα έως και έναν χρόνο.
Οι αξιολογήσεις αυτές παραμένουν σε γενικές γραμμές ίδιες, ακόμη και μετά από δύο μήνες πολέμου που ξεκίνησε ο πρόεδρος των ΗΠΑ Ντόναλντ Τραμπ με στόχο, μεταξύ άλλων, να αποτραπεί η απόκτηση πυρηνικού όπλου από την Ισλαμική Δημοκρατία.
Οι τελευταίες επιθέσεις που ξεκίνησαν στις 28 Φεβρουαρίου επικεντρώθηκαν κυρίως σε συμβατικούς στρατιωτικούς στόχους, αν και το Ισραήλ έπληξε και σημαντικές πυρηνικές εγκαταστάσεις. Το γεγονός ότι το εκτιμώμενο χρονοδιάγραμμα δεν έχει αλλάξει υποδηλώνει ότι για να επιβραδυνθεί ουσιαστικά το πρόγραμμα της Τεχεράνης, ίσως απαιτηθεί η καταστροφή ή η απομάκρυνση των αποθεμάτων υψηλά εμπλουτισμένου ουρανίου (HEU).
Όπως αναφέρει αποκλειστικό δημοσίευμα του Reuters, πριν από τον 12ήμερο πόλεμο του Ιουνίου, οι αμερικανικές υπηρεσίες πληροφοριών εκτιμούσαν ότι το Ιράν θα μπορούσε να παράγει επαρκές ουράνιο για πυρηνικό όπλο μέσα σε τρεις έως έξι μήνες. Μετά τις επιθέσεις των ΗΠΑ σε βασικές εγκαταστάσεις, όπως η Natanz, η Fordow και η Isfahan Nuclear Research Center, το χρονικό αυτό διάστημα εκτιμήθηκε ότι αυξήθηκε σε περίπου εννέα μήνες έως έναν χρόνο.
Παρότι οι επιθέσεις κατέστρεψαν ή προκάλεσαν σοβαρές ζημιές σε εγκαταστάσεις εμπλουτισμού, παραμένει αβεβαιότητα για την τύχη περίπου 440 κιλών ουρανίου εμπλουτισμένου στο 60%. Η International Atomic Energy Agency εκτιμά ότι το συνολικό απόθεμα θα μπορούσε, εάν εμπλουτιστεί περαιτέρω, να επαρκεί για την κατασκευή έως και δέκα πυρηνικών βομβών. Ωστόσο, οι επιθεωρήσεις έχουν διακοπεί και δεν υπάρχει επιβεβαίωση για την ακριβή τοποθεσία μέρους του υλικού, το οποίο πιθανόν φυλάσσεται σε υπόγειες εγκαταστάσεις.
🇺🇸🇮🇱🇮🇷U.S. Intelligence estimates that recent conflict has not significantly affected Iran's nuclear programme and Iran can obtain a nuclear weapon in 9-12 months if it chose to do so, highly enriched uranium stockpile still remains intact amd unaccounted for — Reuters.
— The Battlefield (@TTheBattlefield) May 5, 2026
See the… pic.twitter.com/UtfHpxdn7r
Ο πόλεμος έχει προσωρινά παγώσει μετά από εκεχειρία στις 7 Απριλίου, όμως οι εντάσεις παραμένουν υψηλές. Το Ιράν έχει περιορίσει τη ναυσιπλοΐα στα Στενά του Ορμούζ, απ’ όπου διέρχεται περίπου το 20% της παγκόσμιας προσφοράς πετρελαίου, προκαλώντας διεθνή ενεργειακή κρίση.
Αμερικανοί αξιωματούχοι, όπως ο υπουργός Άμυνας, Πιτ Χέγκσεθ, δηλώνουν ότι στόχος των ΗΠΑ είναι να διασφαλίσουν μέσω διαπραγματεύσεων ότι το Ιράν δεν θα αποκτήσει πυρηνικό όπλο. Αντίστοιχα, ο αντιπρόεδρος Τζέι Ντι Βανς έχει τονίσει ότι η αποτροπή αυτή αποτελεί βασικό στόχο των στρατιωτικών επιχειρήσεων.
Παρά τις επιθέσεις, αναλυτές σημειώνουν ότι το Ιράν εξακολουθεί να διαθέτει το πυρηνικό του υλικό, πιθανότατα αποθηκευμένο σε βαθιά υπόγειες εγκαταστάσεις που είναι δύσκολο να πληγούν. Ο ειδικός Έρικ Μπρούερ επισημαίνει ότι η περιορισμένη στόχευση πυρηνικών εγκαταστάσεων εξηγεί γιατί οι εκτιμήσεις δεν έχουν αλλάξει σημαντικά.
Επιπλέον, εξετάζονται πιο ριψοκίνδυνες επιλογές, όπως χερσαίες επιχειρήσεις για την ανάκτηση αποθεμάτων ουρανίου. Την ίδια στιγμή, το Ιράν αρνείται ότι επιδιώκει την κατασκευή πυρηνικών όπλων, ενώ οι υπηρεσίες πληροφοριών αναφέρουν ότι είχε διακόψει σχετικό πρόγραμμα ήδη από το 2003.
Ένας ακόμη παράγοντας που επηρεάζει την κατάσταση είναι οι στοχευμένες δολοφονίες Ιρανών πυρηνικών επιστημόνων από το Ισραήλ. Σύμφωνα με τον Ντέιβιντ Όλμπραϊτ, αυτές οι ενέργειες δημιουργούν αβεβαιότητα ως προς την ικανότητα της χώρας να αναπτύξει λειτουργικό πυρηνικό όπλο. Όπως χαρακτηριστικά ανέφερε, «η γνώση δεν μπορεί να βομβαρδιστεί, αλλά η τεχνογνωσία μπορεί να καταστραφεί».
Συνεπώς, κατάσταση παραμένει ιδιαίτερα περίπλοκη, με στρατιωτικές, τεχνολογικές και διπλωματικές παραμέτρους να διαμορφώνουν το μέλλον του πυρηνικού προγράμματος του Ιράν.
