Παρά την επιμονή της Δανίας ότι η Γροιλανδία δεν είναι προς πώληση, ο Πρόεδρος των ΗΠΑ Ντόναλντ Τραμπ και η ομάδα του «συζητούν για το πώς θα μοιάζει μια πιθανή αγορά», σύμφωνα με μια εκπρόσωπο του Λευκού Οίκου αυτή την εβδομάδα.
Αλλά ακόμη και ως ένα πείραμα σκέψης που υποθέτει την παρουσία ενός πρόθυμου πωλητή, η συζήτηση για την υποθετική πώληση ενός αυτόνομου εδάφους όπως η Γροιλανδία, συναντά γρήγορα απρόβλεπτα ζητήματα, όπως το πώς θα μπορούσε να καθοριστεί μια σημαντική τιμή, αναφέρει σε ανάλυσή του σήμερα το Reuters.
«Δεν υπάρχει αγορά για την αγορά και πώληση χωρών», δήλωσε ο Νικ Κούνις, επικεφαλής οικονομολόγος της ολλανδικής τράπεζας ABN AMRO, σημειώνοντας ότι δεν υπάρχει αποδεκτό πλαίσιο για την αποτίμηση των χωρών.
Οι προσπάθειες να βρεθούν ιστορικά σημεία αναφοράς για την εύλογη αξία επίσης αντιμετωπίζουν δυσκολίες. Το 1946, οι ΗΠΑ προσφέρθηκαν να αγοράσουν το τεράστιο, πλούσιο σε ορυκτά νησί της Αρκτικής από τη Δανία για 100 εκατομμύρια δολάρια – μια προσφορά που απορρίφθηκε τότε.
Σε σημερινές τιμές, αυτό αντιστοιχεί σε περίπου 1,6 δισεκατομμύρια δολάρια. Ωστόσο, αυτό το ποσό, που είναι ήδη ασήμαντο, δεν μπορεί να χρησιμοποιηθεί ως βάση αναφοράς λόγω της τεράστιας ανάπτυξης τόσο της αμερικανικής όσο και της δανικής οικονομίας κατά τις οκτώ δεκαετίες που έχουν μεσολαβήσει από τότε: δεν αντικατοπτρίζει καμία σχετική «αξία» της Γροιλανδίας και των πόρων της στην παγκόσμια οικονομία της δεκαετίας του 2020.
Η αγορά της Λουιζιάνας από τις ΗΠΑ το 1803 έναντι 15 εκατομμυρίων δολαρίων και η απόκτηση της Αλάσκας από τη Ρωσία το 1867 έναντι 7,2 εκατομμυρίων δολαρίων δεν αποτελούν επίσης χρήσιμα προηγούμενα.
Πρώτον και προφανέστερα, υπάρχει το γεγονός ότι τόσο η Γαλλία όσο και η Ρωσία επέλεξαν να πουλήσουν.
Και ενώ είναι σαφές ότι τα ποσά αυτά θα ήταν πολύ υψηλότερα σε σημερινές τιμές, το πόσο υψηλότερα θα εξαρτιόταν από το πώς και αν θα λάμβανε κανείς υπόψη μεταβλητές όπως ο πληθωρισμός, η ανατίμηση των τιμών των γαιών και η ανάπτυξη των τοπικών οικονομιών.
Τι θα συνέβαινε αν η Γροιλανδία ήταν μια εταιρεία
Τι θα γινόταν λοιπόν αν δοκιμάζατε μια μέθοδο παρόμοια με την αποτίμηση μιας εταιρικής εξαγοράς με βάση τα έσοδα που μπορεί να αποφέρει ο στόχος; Ακόμα δύσκολο.
Η κεντρική τράπεζα της Δανίας υπολόγισε το μέγεθος του ακαθάριστου εγχώριου προϊόντος (ΑΕΠ) της Γροιλανδίας, που βασίζεται στην αλιεία, σε μόλις 3,6 δισεκατομμύρια δολάρια το 2023 - περίπου το ένα δέκατο του ΑΕΠ της μικρότερης γειτονικής της χώρας στην Αρκτική, της Ισλανδίας. Ακόμα και αν αυτό ήταν το σημείο εκκίνησης για μια αποτίμηση, ποιο πολλαπλάσιο θα χρησιμοποιούσατε για να καθορίσετε μια τιμή με βάση αυτό;
Πώς θα λάβετε υπόψη το γεγονός ότι οι δανικές επιδοτήσεις καλύπτουν περίπου το ήμισυ του δημόσιου προϋπολογισμού της Γροιλανδίας, χρηματοδοτώντας νοσοκομεία και σχολεία και υποστηρίζοντας τις υποδομές για το αραιοκατοικημένο έδαφος;
Ενώ ο Τραμπ έχει αρνηθεί ότι οι ΗΠΑ έχουν τα μάτια τους στραμμένα στα ορυκτά και ενεργειακά αποθέματα της Γροιλανδίας, το Reuters ανέφερε τον περασμένο Οκτώβριο ότι η κυβέρνησή του έχει πραγματοποιήσει συζητήσεις σχετικά με την απόκτηση μεριδίου στην Critical Metals CorpCRML.O, μια εταιρεία που στοχεύει στην κατασκευή του μεγαλύτερου έργου σπάνιων γαιών εκεί.
Οι εκτιμήσεις τοποθετούν την αξία των ορυκτών και ενεργειακών αποθεμάτων της Γροιλανδίας σε εκατοντάδες δισεκατομμύρια δολάρια ή και περισσότερο. Δεν έχουν πραγματοποιηθεί πλήρως κατάλληλες γεωλογικές μελέτες σε ολόκληρο το νησί, αλλά μια έρευνα του 2023 έδειξε ότι 25 από τα 34 ορυκτά που θεωρούνται «κρίσιμες πρώτες ύλες» από την Ευρωπαϊκή Επιτροπή βρίσκονται εκεί.
Οι εταιρείες εξόρυξης και ενέργειας έχουν μακρά ιστορία στην αποτίμηση περιουσιακών στοιχείων σε όλο τον κόσμο. Ωστόσο, σε αυτή την περίπτωση, προκύπτουν τουλάχιστον δύο επιπλοκές.
Πρώτον, η εξόρυξη πετρελαίου και φυσικού αερίου απαγορεύεται στη Γροιλανδία για περιβαλλοντικούς λόγους, και η ανάπτυξη του εξορυκτικού τομέα της έχει εμπλακεί σε γραφειοκρατικές διαδικασίες και αντιδράσεις από τους αυτόχθονες πληθυσμούς. Πρόκειται για πολιτικό περιορισμό για τον οποίο ένας αγοραστής θα ήθελε έκπτωση; Αν ναι, πόση;
Δεύτερον, οι συμφωνίες εξόρυξης και ενέργειας δεν περιλαμβάνουν τη μεταβίβαση της εθνικής κυριαρχίας – στην περίπτωση αυτή, το ζήτημα περιπλέκεται περαιτέρω από την παρουσία των Γροιλανδών Ινουίτ, οι οποίοι διεκδικούν δικαιώματα ιδιοκτησίας.
«Επειδή προσθέτετε τις άυλες έννοιες της κουλτούρας και της ιστορίας των αυτοχθόνων πληθυσμών, τότε δεν μπορείτε – δεν υπάρχει τρόπος να το αποτιμήσετε», δήλωσε ο Αντρέας Όστχαγκεν, Διευθυντής Έρευνας για την Αρκτική και την Ωκεάνια Πολιτική στο Ινστιτούτο Fridtjof Nansen στη Νορβηγία. «Γι' αυτό η έννοια αυτή είναι γελοία».
Προς το παρόν, η κυβέρνηση Τραμπ δηλώνει ότι όλες οι επιλογές είναι ανοιχτές – συμπεριλαμβανομένης της στρατιωτικής δράσης – για να αποκτήσει τον έλεγχο ενός εδάφους που, όπως υποστηρίζει, είναι ζωτικής σημασίας για την εθνική ασφάλεια των ΗΠΑ και όπου ήδη έχει μικρή στρατιωτική παρουσία.
Η προγραμματισμένη συνάντηση του υπουργού Εξωτερικών των ΗΠΑ Μάρκο Ρούμπιο με τους Δανούς ηγέτες την επόμενη εβδομάδα ενδέχεται να προσφέρει περισσότερες πληροφορίες σχετικά με το σχέδιο των ΗΠΑ για τη Γροιλανδία.
Ο Κούνις της ABN AMRO υποθέτει ότι ο Τραμπ μπορεί να χρησιμοποιεί μια στρατηγική παρόμοια με αυτή που έχει χρησιμοποιήσει σε άλλες περιπτώσεις, όπως στις διαπραγματεύσεις για τους εμπορικούς δασμούς, όπου ένα ακραίο σενάριο τίθεται επί τάπητος απλώς για να μαλακώσει την άλλη πλευρά.
Εάν ένα πιθανό αποτέλεσμα είναι μια συμφωνημένη διευθέτηση που οι ΗΠΑ θεωρούν ότι είναι προς το στρατιωτικό και οικονομικό τους όφελος, τότε «μέρος αυτού μπορεί να είναι η απόκτηση πλεονεκτήματος για μελλοντικές διαπραγματεύσεις», δήλωσε ο Κούνις.
