Στο σημερινό στρατηγικό τοπίο της Μέσης Ανατολής, ένα από τα πιο αξιοσημείωτα και ανεπαρκώς κατανοητά στοιχεία είναι η αυξανόμενη επιρροή της Τουρκίας, καθώς και μιας αναδυόμενης σουνιτικής ισλαμικής συμμαχίας της οποίας αποτελεί μέρος.
Σε αυτό το αναδυόμενο μπλοκ, η Τουρκία, το Κατάρ και το Πακιστάν αποτελούν τους βασικούς παράγοντες. Γίνονται προσπάθειες για να προσελκυστούν τόσο η Σαουδική Αραβία όσο και η Αίγυπτος προς αυτόν τον άξονα.
Ο ρόλος της Άγκυρας, καθώς και αυτός της συμμαχίας στην οποία συμμετέχει, είναι αξιοσημείωτος, καθώς συνδυάζει τις στενές σχέσεις με τις Ηνωμένες Πολιτείες και άλλες δυτικές δυνάμεις με την υποστήριξη και την εκμετάλλευση των αντιδυτικών ισλαμιστικών δυνάμεων στην περιοχή, ως βασικό στοιχείο της προσπάθειάς της για την ενίσχυση της ισχύος της.
Πρόκειται για μια συμμαχία που αντιτίθεται ανοιχτά στο Ισραήλ. Η γλώσσα που χρησιμοποιούν πλέον συστηματικά ανώτεροι Τούρκοι αξιωματούχοι όσον αφορά το εβραϊκό κράτος δεν αφήνει περιθώρια για παρερμηνείες.
Τουρκικοί αξιωματούχοι καλούν σε αγώνα κατά του σιωνισμού
Ο πρόεδρος της Τουρκίας Ρετζέπ Ταγίπ Ερντογάν, σε πρόσφατη ομιλία του, δήλωσε ότι «η γενοκτονική, κατακτητική, επεκτατική ιδεολογία που ονομάζεται σιωνισμός δεν απειλεί μόνο εμένα, ούτε μόνο το κόμμα μας, ούτε μόνο τον συνασπισμό μας· απειλεί όλους... Όταν αγωνιζόμαστε ενάντια στον σιωνισμό, δεν διεξάγουμε αυτόν τον αγώνα για τον εαυτό μας ή για προσωπικούς λόγους. Το κάνουμε για τη δική μας επιβίωση και για την επιβίωση του έθνους μας».
Ο Τούρκος υπουργός Εσωτερικών Μουσταφά Τσιφττζί δήλωσε σε ομιλία του στις 6 Ιουνίου ότι «όπως γίναμε μάρτυρες της απελευθέρωσης της Δαμασκού, του Χαλεπίου και του Καραμπάχ, με τη θέληση του Θεού, μια μέρα θα γίνουμε μάρτυρες και της απελευθέρωσης της Ιερουσαλήμ».
Ωστόσο, ενώ είναι ενδιαφέρον να παρακολουθεί κανείς τη ρητορική που αποσκοπεί στην εξόντωση πολιτικών ομάδων, αυτό που έχει μεγαλύτερη σημασία είναι τα παιχνίδια εξουσίας και η στρατηγική για την εδραίωση της εξουσίας επί τόπου που χρησιμοποιούν η Άγκυρα και οι σύμμαχοί της.
Στο πλαίσιο αυτό, θα πρέπει να εξεταστούν λεπτομερώς οι ενδεχομένως αντιφατικοί πυλώνες της ενεργού υποστήριξης προς τον σουνιτικό πολιτικό Ισλάμ και τα τζιχαντιστικά κινήματα, καθώς και η αυτοπαρουσίαση ως σύμμαχου της Δύσης.
Όσον αφορά την πρώτη πτυχή, η Τουρκία προσφέρει ενεργή υποστήριξη σε διάφορες σουνιτικές ισλαμιστικές και τζιχαντιστικές αρχές και οργανώσεις στη Λεβαντίνη και σε άλλες περιοχές.
Το τουρκικό κράτος αποτελεί τον βασικό υποστηρικτή του αναδυόμενου σουνιτικού ισλαμιστικού καθεστώτος του Προέδρου Αχμέτ αλ-Σαράα στη Συρία. Αν και το κίνημα «Χαγιάτ Ταχρίρ αλ-Σαμ» του Σαράα δεν ήταν άμεσος εκπρόσωπος της Άγκυρας, η απόφαση της Τουρκίας να διατηρήσει μια συριακή ενκλάβη ανταρτών στη βορειοδυτική Συρία ενάντια στις επιθέσεις του καθεστώτος και της Ρωσίας κατέστησε εφικτή την τελική πορεία του Σαράα προς τη Δαμασκό και την κατάρρευση του καθεστώτος Άσαντ.
Ως αποτέλεσμα, η Τουρκία αποτελεί τον βασικό εξωτερικό παράγοντα στη νέα Συρία. Σε συμφωνία που υπογράφηκε στις 13 Αυγούστου 2025, η Άγκυρα ανέλαβε τον ρόλο της εκπαίδευσης και της διαμόρφωσης του νέου συριακού στρατού και των δυνάμεων ασφαλείας. Ο στόχος είναι η δημιουργία ενός στρατού 200.000 στρατιωτών κατά τα επόμενα πέντε χρόνια.
