Το σενάριο που φέρει την Τουρκία να πουλάει το ρωσικό αντιαεροπορικό σύστημα των S-400 σε τρίτη χώρα του Κόλπου, προκειμένου να ανοίξει το δρόμο τόσο για την άρση των κυρώσεων CAATSA όσο και για την επανεκκίνηση της διαδικασίας σχετικά με την απόκτηση των μαχητικών F-35, φαίνεται να επαληθεύεται σύμφωνα με τη Hurriyet.
Όπως αναφέρει αρθρογράφος της τουρκικής εφημερίδας,Abdulkadir Selvi, η πώληση των συστημάτων S-400, τα οποία είχε αγοράσει η Τουρκία από τη Ρωσία, σε τρίτη χώρα έχει οριστικοποιηθεί και αναμένεται να ανακοινωθεί σήμερα.
Συγκεκριμένα ανέφερε χαρακτηριστικά:
«Σύμφωνα με τις πληροφορίες που έχω, οι S-400 έχουν πωληθεί σε τρίτη χώρα. Η πώληση θα ανακοινωθεί σήμερα. Τα συστήματα S-400 θα μεταφερθούν σε χώρα του Κόλπου. Χθες εξετάζονταν οι τελικές λεπτομέρειες. Αναφέρεται ότι τα τελευταία εκκρεμή ζητήματα είχαν επιλυθεί μέχρι τα μεσάνυχτα. Κάποιοι υποστηρίζουν ότι πρόκειται για τα Ηνωμένα Αραβικά Εμιράτα, ενώ άλλοι δείχνουν το Κατάρ. Είναι προτιμότερο να περιμένουμε την επίσημη ανακοίνωση».
Τα Ηνωμένα Αραβικά Εμιράτα υπέστησαν ισχυρό πλήγμα από τις ιρανικές επιθέσεις, ενώ το Κατάρ επηρεάστηκε από την ισραηλινή επίθεση. Τα ΗΑΕ έχουν επίσης συμμετάσχει κατά καιρούς σε ενέργειες εναντίον του Ιράν. Οι ιρανικές επιθέσεις προκάλεσαν σοβαρές επιπτώσεις στον τουριστικό τομέα των ΗΑΕ, με αποτέλεσμα η χώρα να αναζητά έκτοτε εναλλακτικά αμυντικά συστήματα.
Οι χώρες του Κόλπου βίωσαν αντίστοιχες ανησυχίες, με διαφορετικό τρόπο η καθεμία, κατά τη διάρκεια της σύγκρουσης στο Ιράν. Μετά τα γεγονότα αυτά, άρχισαν να αναζητούν εναλλακτικές λύσεις στον τομέα της άμυνας.
Η απομάκρυνση των S-400 αποτελεί βασική προϋπόθεση που έχουν θέσει οι Ηνωμένες Πολιτείες προκειμένου να εξεταστεί η επιστροφή της Τουρκίας στο πρόγραμμα των F-35. Ωστόσο, ακόμη και αν επιβεβαιωθεί η πώληση των ρωσικών συστημάτων, απομένουν σημαντικά πολιτικά και θεσμικά βήματα.
Σύμφωνα με όσα έχουν γίνει γνωστά, θα απαιτηθεί:
- επιστολή του Αμερικανού προέδρου Ντόναλντ Τραμπ προς το Κογκρέσο
- η άρση των κυρώσεων CAATSA
- η έγκριση του Πενταγώνου και των αρμόδιων αμερικανικών αρχών
Εφόσον ολοκληρωθούν οι διαδικασίες αυτές, θα μπορούσε να ανοίξει ο δρόμος για την παράδοση των έξι F-35 που είχε ήδη πληρώσει η Τουρκία πριν αποβληθεί από το πρόγραμμα.
Η απομάκρυνση της Τουρκίας από το πρόγραμμα F-35 και οι κυρώσεις CAATSA
Η Τουρκία είχε ανακοινώσει στα τέλη του 2017 ότι υπέγραψε σύμβαση με τη Ρωσία για την αγορά δύο συστημάτων S-400, εκ των οποίων το ένα αποτελούσε προαιρετική αγορά. Τούρκοι αξιωματούχοι είχαν αναφέρει ότι η προκαταβολή για τα S-400, συνολικού κόστους 2,5 δισεκατομμυρίων δολαρίων, είχε καταβληθεί στη ρωσική κυβέρνηση.
Τα πρώτα εξαρτήματα των συστημάτων παραδόθηκαν στην Τουρκία στις 12 Ιουλίου 2019.
Πέντε ημέρες αργότερα, οι ΗΠΑ ανακοίνωσαν ότι απομάκρυναν την Τουρκία από το πρόγραμμα παραγωγής των μαχητικών αεροσκαφών πέμπτης γενιάς F-35, στο οποίο η χώρα συμμετείχε ως εταίρος.
Στη συνέχεια, η απόφαση για την επιβολή κυρώσεων βάσει του νόμου CAATSA κατά της Τουρκίας εγκρίθηκε τον Δεκέμβριο του 2020 και τέθηκε σε εφαρμογή τον Απρίλιο του 2021.
Μετά τις δηλώσεις του προέδρου των ΗΠΑ Ντόναλντ Τραμπ, κατά τη διάρκεια της Συνόδου Κορυφής των Ηγετών του ΝΑΤΟ στην Άγκυρα, ότι οι κυρώσεις CAATSA θα αρθούν και ότι θα επιτραπεί η παράδοση των F-35 στην Τουρκία, το ενδιαφέρον στράφηκε ξανά στα ρωσικής κατασκευής συστήματα αεράμυνας S-400.
