Το αυξανόμενο κόστος ζωής και η απειλή της φτώχειας και του κοινωνικού αποκλεισμού, αποτελούν τις μεγαλύτερες ανησυχίες για όλους σχεδόν τους Ευρωπαίους πολίτες, σύμφωνα με έρευνα του Ευρωβαρόμετρου.
Σε όλα τα κράτη μέλη της ΕΕ, περισσότεροι από επτά στους δέκα ερωτηθέντες εκφράζουν την ανησυχία τους με τη μεγαλύτερη αγωνία να εκφράζεται από τους Έλληνες (100%), τους Κύπριους (99%), τους Ιταλούς και τους Πορτογάλους (98% και για τις δύο χώρες).
Οι αυξανόμενες τιμές, μεταξύ άλλων για την ενέργεια και τα τρόφιμα, γίνονται αισθητές σε όλες τις κοινωνικές και δημογραφικές κατηγορίες, ανεξαρτήτως π.χ. φύλου ή ηλικίας, ή εκπαιδευτικού και κοινωνικού-επαγγελματικού προφίλ.
Επίσης, σε υψηλά ποσοστά εκφράζουν φόβους για την απειλή της φτώχειας και του κοινωνικού αποκλεισμού (97% στην Ελλάδα, 82% σε επίπεδο ΕΕ), η κλιματική αλλαγή και η εξάπλωση του πολέμου στην Ουκρανία (81% σε επίπεδο ΕΕ). Για τους Έλληνες η μετανάστευση βρέθηκε στην τρίτη θέση των ανησυχιών (86%), ενώ η κλιματική αλλαγή κατέλαβε την τέταρτη θέση με 84%.
Για την ώρα, οι Ευρωπαίοι δεν είναι ικανοποιημένοι με τα μέτρα που έχουν ληφθεί σε εθνικό και ευρωπαϊκό επίπεδο, καθώς μόνο ένας στους τρεις ερωτηθέντες βλέπει θετικά τις πρωτοβουλίες για την αντιμετώπιση του αυξανόμενου κόστους ζωής.
Οικονομία και δυσκολίες
Σχετικά με την οικονομική κατάσταση των πολιτών, η έρευνα δείχνει ότι οι επιπτώσεις από τις αλλεπάλληλες κρίσεις γίνονται όλο και περισσότερο αισθητές.
Σχεδόν το ήμισυ του πληθυσμού της ΕΕ (46%) δηλώνει ότι το βιοτικό του επίπεδο έχει ήδη μειωθεί λόγω των συνεπειών της πανδημίας COVID-19, των συνεπειών του πολέμου της Ρωσίας στην Ουκρανία και του αυξανόμενου κόστους ζωής.
Ένα επιπλέον 39% (29% για την Ελλάδα) δεν έχουν δει ακόμη το βιοτικό τους επίπεδο να μειώνεται, αλλά αναμένουν ότι αυτό θα συμβεί το επόμενο έτος, δημιουργώντας μια μάλλον ζοφερή προοπτική για το 2023.
Ένας άλλος χαρακτηριστικός δείκτης των αυξανόμενων οικονομικών δυσχερειών είναι η αύξηση του ποσοστού των πολιτών που αντιμετωπίζουν δυσκολίες πληρωμής λογαριασμών «τις περισσότερες φορές» ή «μερικές φορές», όπου παρατηρείται αύξηση εννέα μονάδων από 30% σε 39% σε επίπεδο ΕΕ από το φθινόπωρο του 2021.
«Είναι λογικό οι άνθρωποι να ανησυχούν για το αυξανόμενο κόστος ζωής, καθώς όλο και περισσότερες οικογένειες δυσκολεύονται να τα βγάλουν πέρα. Τώρα είναι η ώρα να πετύχουμε απτά αποτελέσματα, να τιθασεύσουμε τους λογαριασμούς μας, να περιορίσουμε τον πληθωρισμό και να καταφέρουμε να πετύχουμε ανάπτυξη στις οικονομίες μας. Πρέπει να προστατεύσουμε τα πιο ευάλωτα μέλη των κοινωνιών μας», δήλωσε η πρόεδρος του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου Ρομπέρτα Μετσόλα.
Οι πολλαπλές γεωπολιτικές κρίσεις των τελευταίων ετών εξακολουθούν να δημιουργούν σοβαρές προκλήσεις για τους πολίτες και τους υπεύθυνους χάραξης πολιτικής. Με τον πληθωρισμό στο υψηλότερο επίπεδο εδώ και δεκαετίες, οι Ευρωπαίοι πολίτες θέλουν το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο να επικεντρωθεί στην καταπολέμηση της φτώχειας και του κοινωνικού αποκλεισμού (37%).
Η δημόσια υγεία παραμένει σημαντική για πολλούς Ευρωπαίους πολίτες (34%), όπως και η συνεχιζόμενη δράση κατά της κλιματικής αλλαγής (31%). Η στήριξη της οικονομίας και η δημιουργία νέων θέσεων εργασίας (31%) είναι επίσης ψηλά στον κατάλογο των Ευρωπαίων πολιτών.
Στην Ελλάδα, οι ερωτηθέντες επέλεξαν την καταπολέμηση της φτώχειας και του κοινωνικού αποκλεισμού ως πρώτη προτεραιότητα (58%), δεύτερη την υποστήριξη της οικονομίας και δημιουργία νέων θέσεων εργασίας (55%) και τρίτη τη δημόσια υγεία (44%).
Πόλεμος στην Ουκρανία
Ταυτόχρονα, οι πρόσφατες κρίσεις και ιδιαίτερα ο πόλεμος της Ρωσίας κατά της Ουκρανίας ενισχύουν την υποστήριξη των πολιτών προς την Ευρωπαϊκή Ένωση: 62% βλέπουν θετικά την συμμετοχή στην ΕΕ, το οποίο αποτελεί ένα από τα υψηλότερα αποτελέσματα που έχουν καταγραφεί από το 2007.
Το ποσοστό των ερωτηθέντων στην Ελλάδα είναι αρκετά χαμηλότερο, στο 43%. Τα δύο τρίτα των Ευρωπαίων (66%) θεωρούν σημαντική την ένταξη της χώρας τους στην ΕΕ, ενώ το 72% πιστεύει ότι η χώρα τους έχει ωφεληθεί από το γεγονός ότι είναι μέλος της ΕΕ.
Στην Ελλάδα το 59% αξιολογούν ως σημαντική την ένταξη της χώρας τους στην ΕΕ, ενώ το 65% θεωρούν ότι η χώρα τους έχει ωφεληθεί από την ιδιότητα του κράτους μέλους.
