Σε ανοικτή μάχη πλέον μεταξύ Ευρώπης και Ρωσίας, εξελίσσεται το ενεργειακό, μετά τις τελευταίες δηλώσεις Φον Ντερ Λάιεν και Πούτιν. Η πρόθεση των Βρυξελλών να θέσει πλαφόν στην τιμή του φυσικού αερίου, προκάλεσε τις αντιδράσεις της Μόσχας, που επιμένει ότι θα «θα κλείσει τις στρόφιγγες», στην περίπτωση που επιβληθεί πλαφόν. Η προσπάθεια όμως της Ευρωπαϊκής Ένωσης για καθορισμό ανώτατης τιμής, έχει βρει αντίθετες και χώρες στο εσωτερικό της Ευρώπης, Ήδη έχουν αντιδράσει Γερμανία, Τσεχία και Ουγγαρία.
Η Κομισιόν θα προτείνει πλαφόν στην τιμή του ρωσικού φυσικού αερίου καθώς και μέτρα που περιλαμβάνουν υποχρεωτική μείωση στη χρήση της ηλεκτρικής ενέργειας στις ώρες αιχμής και πλαφόν στα υπερέσοδα από τους παραγωγούς ενέργειας, ενώ αποκάλυψε ότι είναι στο τραπέζι και επιβολή ανώτατου ορίου στην τιμή άλλων προμηθευτών ενέργειας, π.χ. LNG. Σύμφωνα με τους Financial Times, οι Βρυξέλλες επεξεργάζονταν πρόταση για την επιβολή πλαφόν 200 ευρώ ανά μεγαβατώρα για παραγωγούς ηλεκτρικής ενέργειας εκτός φυσικού αερίου.
Αυτό φαίνεται να επιβεβαιώνεται αφού σύμφωνα με το πρακτορείο Reuters που επικαλείται το προσχέδιο της πρότασης, το πλαφόν θα τεθεί σε αυτό το ποσό. Σύμφωνα με την ίδια πηγή, η Κομισιόν θα θέσει τον στόχο στα κράτη -μέλη να μειώσουν τη χρήση ηλεκτρικής ενέργειας κατά 5% επιπλέον κατά τη διάρκεια των περιόδων αιχμής, ενώ θα τεθεί και ο στόχος να μειώσουν σε μηνιαία βάση την κατανάλωση ηλεκτρικής ενέργειας κατά 10% σε σύγκριση με την ίδια περίοδο τα τελευταία πέντε χρόνια. «Θα προτείνουμε ένα πλαφόν στο ρωσικό αέριο. Πρέπει να μειώσουμε τα έσοδα της Ρωσία που ο Πούτιν χρησιμοποιεί για να χρηματοδοτήσει τον φρικτό πόλεμο στην Ουκρανία», δήλωσε η πρόεδρος της Κομισιόν Ούρσουλα φον ντερ Λάιεν.
Αντίδραση Πούτιν
Νωρίτερα, ο Ρώσος πρόεδρος, Βλαντιμίρ Πούτιν είχε απειλήσει να κόψει την παροχή ενέργειας αν επιβληθούν πλαφόν στο ρωσικό φυσικό αέριο και το πετρέλαιο, προειδοποιώντας τη Δύση ότι θα «παγώσει» όπως η ουρά λύκου σε ένα γνωστό ρώσικο παραμύθι, αναφέροντας ότι η Ρωσία θα ξεκινήσει και πάλι να προμηθεύει με φυσικό αέριο τη Γερμανία μέσω του αγωγού Nord Stream 1 μόλις αποκατασταθεί η βλάβη στην τουρμπίνα του και απέρριψε τους δυτικούς ισχυρισμούς ότι η Μόσχα χρησιμοποιεί ως όπλο το φυσικό αέριο.
Μιλώντας στο πλαίσιο της ομιλίας που εκφώνησε στο Ανατολικό Οικονομικό Φόρουμ που διεξάγεται στο Βλαδιβοστόκ, πόλη της ρωσικής Άπω Ανατολής, ο ρώσος πρόεδρος είπε ότι η Γερμανία και οι δυτικές κυρώσεις ευθύνονται για το ότι ο αγωγός Nord Stream 1 δεν είναι λειτουργικός και ότι η Ουκρανία και η Πολωνία αποφάσισαν μονομερώς να κλείσουν άλλους αγωγούς που μετέφεραν φυσικό αέριο στην Ευρώπη.
Η Ευρώπη αντιμετωπίζει μια επαπειλούμενη ενεργειακή κρίση και αλματώδη αύξηση στους λογαριασμούς ενέργειας μετά την πλήρη αναστολή των προμηθειών αερίου από την Gazprom μέσω του Nord Stream 1, έπειτα από τον εντοπισμό, όπως ισχυρίστηκε, μιας διαρροής πετρελαίου στην τουρμπίνα του κατά τις εργασίες συντήρησης. "Ο Nord Steam 1 είναι ουσιαστικά κλειστός τώρα", είπε ο Πούτιν καλώντας τη Γερμανία να επιστρέψει μια τουρμπίνα για τον σταθμό συμπίεσης Πορτοβάγια του αγωγού, το οποίο θα επέτρεπε στη Ρωσία να ξεκινήσει εκ νέου να διοχετεύει αέριο.
Η πρόταση της Ευρωπαϊκής Επιτροπής
Πρώτον, η Επιτροπή προτείνει μια «έξυπνη εξοικονόμηση ηλεκτρικής ενέργειας», δηλαδή«έναν υποχρεωτικό στόχο για τη μείωση της χρήσης ηλεκτρικής ενέργειας στις ώρες αιχμής». «Θα συνεργαστούμε στενά με τα κράτη μέλη για να το πετύχουμε αυτό», σημείωσε η Ούρσουλα φον ντερ Λάιεν.
Δεύτερον, η Επιτροπή προτείνει ανώτατο όριο στα έσοδα των εταιρειών που παράγουν ηλεκτρική ενέργεια με χαμηλό κόστος. Οι πηγές ενέργειας με χαμηλές εκπομπές άνθρακα αποφέρουν απροσδόκητα έσοδα, τα οποία δεν αντικατοπτρίζουν το κόστος παραγωγής τους. «Θα προτείνουμε την εκ νέου διοχέτευση αυτών των απροσδόκητων κερδών για να υποστηρίξουμε ευάλωτα άτομα και εταιρείες να προσαρμοστούν», τόνισε η Πρόεδρος της Επιτροπής.
Τρίτον, το ίδιο πρέπει να ισχύει και για τα απροσδόκητα κέρδη των εταιρειών ορυκτών καυσίμων. Οι εταιρείες πετρελαίου και φυσικού αερίου έχουν επίσης τεράστια κέρδη. Ως εκ τούτου, η Επιτροπή θα προτείνει συνεισφορά αλληλεγγύης για τις εταιρείες ορυκτών καυσίμων. Τα κράτη μέλη θα πρέπει να επενδύσουν αυτά τα έσοδα για να στηρίξουν τα ευάλωτα νοικοκυριά και να επενδύσουν σε καθαρές εγχώριες πηγές ενέργειας.
Τέταρτον, η Επιτροπή προτείνει τη διευκόλυνση της ρευστότητας από τα κράτη-μέλη για τις εταιρείες ενέργειας. Οι ενεργειακές εταιρείες κοινής ωφέλειας πρέπει να υποστηριχθούν για να αντιμετωπίσουν την αστάθεια των αγορών. Ζητείται επί του παρόντος να παράσχουν απροσδόκητα μεγάλα ποσά κεφαλαίων, τα οποία απειλούν την ικανότητά τους να συναλλάσσονται και τη σταθερότητα των μελλοντικών αγορών. Επιπλέον, η Επιτροπή θα παρατείνει το νομικό πλαίσιο που επιτρέπει την ταχεία χορήγηση κρατικών εγγυήσεων.
Πέμπτον, η Επιτροπή προτείνει ανώτατο όριο στην τιμή του ρωσικού φυσικού αερίου.
Οι τιμές της ενέργειας στην Ευρώπη τυπικά ορίζονται από τις μονάδες φυσικού αερίου και το πλαφόν θα έχει στόχο να μειώσει το κόστος της ηλεκτρικής ενέργειας που παράγεται από αιολικά πάρκα, πυρηνικά εργοστάσια και λιγνιτικές μονάδες που έχουν μικρότερα κόστη λειτουργίας καθώς δεν είναι εκτεθειμένα στις αυξήσεις της τιμής του φυσικού αερίου.
Οι εταιρείες πετρελαίου και αερίου που εμφανίζουν αλματώδη αύξηση στα κέρδη τους θα χρειαστεί να προχωρήσουν σε «εισφορά αλληλεγγύης», δήλωσε η φον ντερ Λάιεν, χωρίς να προχωρήσει σε περαιτέρω λεπτομέρειες.
Ερωτηθείσα αν η Επιτροπή εξετάζει την επιβολή ανώτατου ορίου στην τιμή άλλων προμηθευτών ενέργειας, π.χ. LNG που επίσης η τιμή του είναι ακριβή, η Ούρσουλα φον ντερ Λάιεν απάντησε ότι είναι μια επιλογή που υπάρχει στο τραπέζι και η Επιτροπή την εξετάζει. Ωστόσο, σημείωσε ότι αυτό θα πρέπει να γίνει με τρόπο ώστε η ΕΕ να μην πληρώνει εξαιρετικά υψηλές τιμές, αλλά παράλληλα να παραμείνει ανταγωνιστική για τους προμηθευτές LNG για να μη στραφούν σε άλλες περιοχές του κόσμου. Οι Υπουργοί Ενέργειας της ΕΕ θα συζητήσουν τις προτάσεις την Παρασκευή σε μια έκτακτη σύσκεψη.
Οι θέσεις Γερμανίας, Τσεχίας και Ουγγαρίας
Οι προσπάθειες της Ευρωπαϊκής Ένωσης να ορίσει ανώτατο όριο τιμών στις εισαγωγές ρωσικού φυσικού αερίου βρίσκονται αντιμέτωπες με γερμανικό οδόφραγμα, αλλά όχι μόνο. Και η Τσεχία ζήτησε να αφαιρεθεί η επιλογή του περιορισμού στις τιμές του ρωσικού φυσικού αερίου από τις συζητήσεις στη συνάντηση των υπουργών ενέργειας της ΕΕ που είναι προγραμματισμένη για μεθαύριο, Παρασκευή. Αντίστοιχη στάση έχει υιοθετήσει και η Ουγγαρία. Κύρια ανησυχία που έχει εκφράσει το Βερολίνο αφορά στο ότι ο περιορισμός της τιμής του ρωσικού φυσικού αερίου θα προκαλούσε πιθανώς αντίποινα από τη Μόσχα με τη μορφή πλήρους διακοπής του φυσικού αερίου για την ΕΕ, όπως έχει επανειλημμένα απειλήσει το Κρεμλίνο.
Με πληροφορίες από Reuters και από ΑΠΕ
