Από τα γήπεδα του Παγκοσμίου Κυπέλλου στις διπλωματικές σχέσεις των δύο μεγαλύτερων οικονομιών της Νότιας Αμερικής πέρασε η σύγκρουση ανάμεσα στην Αργεντινή και τη Βραζιλία. Ο πρόεδρος της Αργεντινής, Χαβιέρ Μιλέι, κατηγόρησε την κυβέρνηση του Λουίς Ινάσιο Λούλα ντα Σίλβα ότι χρηματοδότησε οργανωμένη «αντιαργεντίνικη εκστρατεία» στα κοινωνικά δίκτυα κατά τη διάρκεια του Μουντιάλ.
Η δήλωση έγινε την Κυριακή, λίγες ώρες μετά την απόφαση της Βραζιλίας να ανακαλέσει τον πρέσβη της στο Μπουένος Άιρες για διαβουλεύσεις. Είχε προηγηθεί η επίσκεψη του Μιλέι στο Σάο Πάολο και οι προσωπικές επιθέσεις του κατά του Λούλα και μελών της βραζιλιάνικης Δικαιοσύνης.
Μιλώντας στο Radio Mitre, ο Μιλέι υποστήριξε ότι η κυβέρνηση της Βραζιλίας κάλυψε το 25% των πόρων που διατέθηκαν για την εκστρατεία. «Ξέρετε ποιος έβαλε τα περισσότερα χρήματα σε αυτή την αντιαργεντίνικη εκστρατεία; Η κυβέρνηση της Βραζιλίας. Το 25% των πόρων προήλθε από εκεί», ανέφερε. Ο Αργεντινός πρόεδρος ενέπλεξε επίσης την κυβέρνηση του Μεξικού και το Δημοκρατικό Κόμμα των Ηνωμένων Πολιτειών. Δεν παρουσίασε στοιχεία, έγγραφα ή οικονομικά δεδομένα για να στηρίξει τους ισχυρισμούς του.
Από την ποδοσφαιρική κριτική στην πολιτική καταγγελία
Ο Μιλέι αναφερόταν στο κύμα αναρτήσεων και σχολίων που στράφηκαν κατά της Αργεντινής στη διάρκεια του Παγκοσμίου Κυπέλλου. Στο επίκεντρο βρέθηκαν κατηγορίες περί διαιτητικής εύνοιας προς την εθνική ομάδα, αναφορές για ρατσισμό στην Αργεντινή και επικρίσεις για τη δημόσια υποστήριξη που παρείχαν στην ομάδα στελέχη της ισραηλινής κυβέρνησης.
Ο Μιλέι παρουσίασε αυτές τις αντιδράσεις ως οργανωμένη πολιτική επιχείρηση κατά της χώρας του. Συνέδεσε την κριτική προς την εθνική ομάδα με την ιδεολογική αντιπαράθεση της κυβέρνησής του με τις αριστερές και κεντροαριστερές κυβερνήσεις της περιοχής. Με αυτόν τον τρόπο, το Μουντιάλ μετατράπηκε από αθλητική διοργάνωση σε νέο πεδίο της σύγκρουσης ανάμεσα στο Μπουένος Άιρες και την Μπραζίλια.
Η κρίση προκλήθηκε μετά την παρουσία του Μιλέι σε κομματική εκδήλωση υπέρ της προεδρικής υποψηφιότητας του Φλάβιο Μπολσονάρου και τις επιθέσεις του κατά του Λούλα. Η καταγγελία για το Μουντιάλ, όμως, διεύρυνε τη σύγκρουση και πρόσθεσε έναν άμεσο ισχυρισμό περί κρατικής δράσης κατά της Αργεντινής.
Η οργή της Βραζιλίας
Ο Μιλέι βρέθηκε το Σάββατο 25 Ιουλίου στο Σάο Πάολο, όπου υποστήριξε δημόσια την υποψηφιότητα του Φλάβιο Μπολσονάρου απέναντι στον Λούλα στις προεδρικές εκλογές της Βραζιλίας. Κατά την ομιλία του επιτέθηκε στον Βραζιλιάνο πρόεδρο και χαρακτήρισε την κυβέρνησή του, κυβέρνηση «κλεφτών σοσιαλιστών».
Η Μπραζίλια αντιμετώπισε τις δηλώσεις ως προσβολή προς τον πρόεδρο, τους θεσμούς και τη Δικαιοσύνη της χώρας με αποτέλεσμα ο υπουργός Εξωτερικών Μάουρο Βιέιρα, έπειτα από συνεννόηση με τον Λούλα, να ανακαλέσει τον πρέσβη Ζούλιο Μπιτέλι από την Αργεντινή για διαβουλεύσεις.
Η ανάκληση πρέσβη για διαβουλεύσεις δεν σημαίνει διακοπή των διπλωματικών σχέσεων, αποτελεί, ωστόσο, επίσημη ένδειξη σοβαρής δυσαρέσκειας και προειδοποίηση ότι η ένταση έχει ξεπεράσει το επίπεδο της προσωπικής αντιπαράθεσης. Παρ' όλ' αυτά ο Μιλέι δεν επιχείρησε να εκτονώσει την κατάσταση καθώς με την καταγγελία για τη χρηματοδότηση της «αντιαργεντίνικης εκστρατείας» στο Μουντιάλ, απέδωσε πλέον στην κυβέρνηση της Βραζιλίας συγκεκριμένη εχθρική ενέργεια εις βάρος της χώρας του.
Το ποδόσφαιρο ως όχημα εξωτερικής πολιτικής
Η αντιπαράθεση δείχνει πόσο εύκολα το ποδόσφαιρο συνδέεται με την εθνική ταυτότητα και την εξωτερική πολιτική και στη Λατινική Αμερική.
Στην περίπτωση του Μιλέι, η υπεράσπιση της εθνικής ομάδας εντάχθηκε στην ευρύτερη πολιτική του αφήγηση σύμφωνα με την οποία, η Αργεντινή παρουσιάζεται ως χώρα που δέχεται συντονισμένες επιθέσεις επειδή ακολουθεί διαφορετική ιδεολογική και γεωπολιτική κατεύθυνση. Για τη Βραζιλία, οι δηλώσεις προστίθενται στην ανοιχτή στήριξη του Μιλέι προς τον Φλάβιο Μπολσονάρου και στις επιθέσεις κατά του Λούλα μέσα σε βραζιλιάνικο έδαφος.
Η εξέλιξη έχει ιδιαίτερη βαρύτητα επειδή η Βραζιλία αποτελεί τον μεγαλύτερο εμπορικό εταίρο της Αργεντινής, ενώ οι δύο χώρες έχουν κεντρικό ρόλο στη Mercosur.
Το Μουντιάλ λειτούργησε τελικά ως επιταχυντής με μια αντιπαράθεση που ξεκίνησε από τις πολιτικές συμμαχίες του Μιλέι στη Βραζιλία να διοχετεύεται στο ποδόσφαιρο και να εκτονώνεται στη διπλωματία με ακόμη μεγαλύτερη ένταση.
