CNN: Τι σημαίνει η συμφωνία ΗΠΑ-Σ. Αραβίας για τα πυρηνικά - Οι υποστηρικτές και οι αντιδράσεις
(AP Photo/Alex Brandon)
(AP Photo/Alex Brandon)

CNN: Τι σημαίνει η συμφωνία ΗΠΑ-Σ. Αραβίας για τα πυρηνικά - Οι υποστηρικτές και οι αντιδράσεις

Σε μια κίνηση μείζονος γεωπολιτικής σημασίας, ο πρόεδρος των ΗΠΑ, Ντόναλντ Τραμπ, ενέκρινε πυρηνική συμφωνία με τη Σαουδική Αραβία.

Η συμφωνία ενδέχεται να επιτρέψει στο Ριάντ τον εμπλουτισμό δικού του καυσίμου για πολιτικούς αντιδραστήρες, χωρίς ωστόσο να υιοθετείται το «χρυσό πρότυπο» της διεθνούς εποπτείας.

Η λεγόμενη «Συμφωνία 123», διάρκειας 30 ετών, προβλέπει την παροχή αμερικανικής τεχνολογίας και τεχνογνωσίας για την ανάπτυξη του σαουδαραβικού πυρηνικού προγράμματος. Το Υπουργείο Ενέργειας των ΗΠΑ έκανε λόγο για μια εταιρική σχέση δισεκατομμυρίων δολαρίων που θα ενισχύσει την αμερικανική οικονομία, ενώ ο Υπουργός Ενέργειας, Κρις Ράιτ, διαβεβαίωσε ότι τηρούνται τα υψηλότερα πρότυπα ασφαλείας.

Ωστόσο, η συμφωνία αναμένεται να προκαλέσει έντονες αντιδράσεις στο Κογκρέσο και τη Μέση Ανατολή, καθώς η τεχνολογία εμπλουτισμού μπορεί θεωρητικά να αξιοποιηθεί για την κατασκευή πυρηνικών όπλων. Σημαντικό σημείο τριβής αποτελεί το γεγονός ότι η Σαουδική Αραβία δεν υποχρεούται να υπογράψει το Πρόσθετο Πρωτόκολλο με τον Διεθνή Οργανισμό Ατομικής Ενέργειας (ΔΟΑΕ), επικαλούμενη ανησυχίες για ελέγχους σε ευαίσθητες τοποθεσίες, όπως η Μέκκα. Αντ' αυτού, συμφωνήθηκε ένα διμερές πλαίσιο εγγυήσεων.

Πριν ξεκινήσει ο εμπλουτισμός, κοινή αμερικανοσαουδαραβική ομάδα θα εξετάσει τη βιωσιμότητα του εγχειρήματος, ενώ οι εγκαταστάσεις θα κατασκευαστούν από Αμερικανούς χωρίς την άμεση μεταφορά της ευαίσθητης τεχνολογίας. Παράλληλα, απαγορεύεται στο Ριάντ να αναπτύξει ή να αγοράσει δική του τεχνολογία εμπλουτισμού από τρίτες χώρες για μία δεκαετία.

Οι υποστηρικτές της συμφωνίας υποστηρίζουν ότι η κίνηση αυτή ανοίγει μια κερδοφόρα αγορά για τις αμερικανικές επιχειρήσεις, εμποδίζοντας παράλληλα ανταγωνίστριες δυνάμεις, όπως η Ρωσία και η Κίνα, να αποκτήσουν μακροπρόθεσμη επιρροή στις υποδομές της Σαουδικής Αραβίας.

Στον αντίποδα, επικριτές, όπως ο Δημοκρατικός γερουσιαστής Εντ Μάρκι, προειδοποιούν για τον κίνδυνο πυρηνικής διασποράς και πυροδότησης μιας νέας κούρσας εξοπλισμών στην περιοχή. Παράλληλα, οι εξελίξεις παρακολουθούνται στενά από το Ισραήλ και το Ιράν, ειδικά δεδομένης της παλαιότερης δέσμευσης του Σαουδάραβα Πρίγκιπα Διαδόχου, Μοχάμεντ μπιν Σαλμάν, ότι το Ριάντ θα επιδιώξει την απόκτηση πυρηνικού όπλου εάν το πράξει το Ιράν.

Η συμφωνία διαβιβάζεται πλέον στο Κογκρέσο για υποχρεωτική περίοδο αναθεώρησης, όπου οι Αμερικανοί νομοθέτες διατηρούν το δικαίωμα να την μπλοκάρουν.