Η δεύτερη ημέρα της κυβέρνησης του Άντι Μπέρναμ σηματοδοτεί την έναρξη της ουσιαστικής άσκησης της εξουσίας, με το πρώτο υπουργικό συμβούλιο, τις πρώτες παρεμβάσεις για τη στήριξη των νοικοκυριών και έναν εκτεταμένο κύκλο διεθνών επαφών.
Ο νέος πρωθυπουργός θα προεδρεύσει για πρώτη φορά του υπουργικού συμβουλίου και στη συνέχεια θα συμμετάσχει στη συνεδρίαση του Βασιλικού Συμβουλίου, όπου ολοκληρώνονται οι συνταγματικές διαδικασίες που συνοδεύουν την αλλαγή κυβέρνησης και επικυρώνονται οι πρώτες αποφάσεις που απαιτούν βασιλική έγκριση. Παράλληλα συνεχίζονται οι διορισμοί υφυπουργών και κατώτερων υπουργών.
Παρέμβαση για το κόστος ζωής
Η πρώτη σημαντική κυβερνητική πρωτοβουλία αφορά τη μείωση του κόστους ζωής. Η κυβέρνηση ανακοίνωσε την κατάργηση του ΦΠΑ στους λογαριασμούς ηλεκτρικού ρεύματος από την 1η Οκτωβρίου, εκτιμώντας ότι το μέτρο θα μειώσει κατά περίπου 45 λίρες τον ετήσιο λογαριασμό ενός μέσου νοικοκυριού.
Η παρέμβαση θα επεκταθεί και σε μικρές επιχειρήσεις, φιλανθρωπικές οργανώσεις και οίκους φροντίδας που υπάγονται σε μειωμένο συντελεστή ΦΠΑ, ενώ σύμφωνα με τις εκτιμήσεις της κυβέρνησης θα περιορίσει τον πληθωρισμό κατά περίπου 0,1%.
Το δημοσιονομικό κόστος, ύψους 850 εκατ. λιρών, θα καλυφθεί από την ακύρωση του προγράμματος ψηφιακής ταυτότητας της προηγούμενης κυβέρνησης, προϋπολογισμού 1,8 δισ. λιρών. Το Νο10 προανήγγειλε ακόμη ότι στον πρώτο προϋπολογισμό του φθινοπώρου θα παρουσιαστεί ευρύτερο πακέτο στήριξης των νοικοκυριών.
Διπλωματικός κύκλος επαφών
Στο πεδίο της εξωτερικής πολιτικής, ο Μπέρναμ ξεκίνησε άμεσα επαφές με τους βασικούς συμμάχους της Βρετανίας.
Πρώτη τηλεφωνική επικοινωνία είχε με τον πρόεδρο των ΗΠΑ Ντόναλντ Τραμπ. Σύμφωνα με τον Αμερικανό πρόεδρο, οι δύο ηγέτες συζήτησαν τις εμπορικές σχέσεις, τη στρατιωτική συνεργασία, τις εξελίξεις στη Βόρεια Θάλασσα, τις επιχειρήσεις αποναρκοθέτησης στα Στενά του Ορμούζ και ζητήματα διεθνούς ασφάλειας, ενώ συμφώνησαν να συναντηθούν το επόμενο διάστημα.
Ακολούθησαν συνομιλίες με τον πρόεδρο της Γαλλίας Εμανουέλ Μακρόν, τον καγκελάριο της Γερμανίας Φρίντριχ Μερτς, τον πρόεδρο της Ουκρανίας Βολοντίμιρ Ζελένσκι, τον γενικό γραμματέα του ΝΑΤΟ Μαρκ Ρούτε, τον πρόεδρο του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου Αντόνιο Κόστα και την πρόεδρο της Ευρωπαϊκής Επιτροπής.
Σύμφωνα με το Νο10, στο επίκεντρο των συνομιλιών βρέθηκαν η συνέχιση της στήριξης προς την Ουκρανία, η ενίσχυση της συνεργασίας στο ΝΑΤΟ, η εφαρμογή της Συνθήκης του Κένσινγκτον, της στρατηγικής συμφωνίας συνεργασίας που υπέγραψαν το 2025 Βρετανία και Γερμανία στους τομείς της άμυνας, της ασφάλειας, της οικονομίας, της ενέργειας και της καινοτομίας, καθώς και η επιδίωξη στενότερων σχέσεων μεταξύ Ηνωμένου Βασιλείου και Ευρωπαϊκής Ένωσης.
Η σύνθεση της κυβέρνησης
Το νέο υπουργικό συμβούλιο συνδυάζει στελέχη της κυβέρνησης Στάρμερ με πρόσωπα από το στενό πολιτικό περιβάλλον του νέου πρωθυπουργού.
Μεταξύ των βασικών υπουργών είναι ο Τζον Χίλι στο υπουργείο Οικονομικών, ο Εντ Μίλιμπαντ στο υπουργείο Εξωτερικών, ο Γουές Στρίτινγκ στο υπουργείο Άμυνας και η Σαμπάνα Μαχμούντ στο υπουργείο Εσωτερικών. Η Άντζελα Ρέινερ αναλαμβάνει το υπουργείο Στέγασης, η Λουίζ Χέιγκ το Γραφείο του Υπουργικού Συμβουλίου, ο Άλεξ Νόρις το υπουργείο Δικαιοσύνης, η Μιάτα Φανμπούλε το υπουργείο Ενέργειας και η Άντζελα Ίγκλ το υπουργείο Περιβάλλοντος. Στις θέσεις τους παραμένουν η Χάιντι Αλεξάντερ στις Μεταφορές και η Λίζα Νάντι στον Πολιτισμό.
Ιδιαίτερο συμβολισμό έχει η σύσταση υπουργείου Τεχνητής Νοημοσύνης, με επικεφαλής τον Κανίσκα Ναραγιάν, κίνηση που αναδεικνύει τη βαρύτητα που αποδίδει η νέα κυβέρνηση στις ψηφιακές τεχνολογίες.
Οι πρώτες πολιτικές προκλήσεις
Παράλληλα με την έναρξη της κυβερνητικής θητείας, εμφανίζονται και οι πρώτες εσωκομματικές πιέσεις. Η τάση «Mainstream», που είχε στηρίξει την υποψηφιότητα Μπέρναμ για την ηγεσία των Εργατικών, δηλώνει ότι θα στηρίξει τη νέα κυβέρνηση, ζητώντας όμως την υλοποίηση των δεσμεύσεων για αποκέντρωση, αναδιανομή εξουσίας και ενίσχυση των εργατικών κοινοτήτων, ενώ εκφράζει επιφυλάξεις για τη δημοσιονομική πολιτική και τα σχέδια ανάπτυξης στη Βόρεια Θάλασσα.
Την ίδια ώρα προχωρά και ο σχεδιασμός για το «No10 North», τη μόνιμη πρωθυπουργική βάση στο Μάντσεστερ. Το Heron House, όπου ήδη στεγάζονται κυβερνητικές υπηρεσίες, θεωρείται πιθανή προσωρινή έδρα, ενόψει της επιλογής της οριστικής εγκατάστασης.
Τα βρετανικά μέσα ενημέρωσης προσεγγίζουν με διαφορετικό τρόπο τις πρώτες κινήσεις της νέας κυβέρνησης. Η Guardian αναδεικνύει την υπόσχεση του Μπέρναμ να «φέρει πίσω την ελπίδα», οι Times εστιάζουν στην αναμόρφωση του υπουργικού συμβουλίου, η Telegraph σχολιάζει τον διορισμό του Τζον Χίλι στο υπουργείο Οικονομικών, οι Financial Times δίνουν έμφαση στα μέτρα για το κόστος ζωής, ενώ η Daily Mail εκφράζει έντονο σκεπτικισμό για το εύρος των μεταρρυθμίσεων που εξαγγέλλει η νέα κυβέρνηση. Η i κάνει λόγο για μια φιλόδοξη ατζέντα πολιτικών αλλαγών.
