Επιμέλεια Κώστας Στούπας
💳🏦 Ιδιωτική πίστωση: η «σιωπηλή» βόμβα των 3 τρισ. δολαρίων
⛽📈 Οι αγορές ανησυχούν αυτή την περίοδο για την άνοδο της τιμής του πετρελαίου και του φυσικού αερίου, λόγω των εξελίξεων γύρω από το Ιράν. Ωστόσο, οι κίνδυνοι αυτοί έχουν, λίγο-πολύ, ήδη προεξοφληθεί στις τιμές.
⚠️💣 Τα μεγάλα κραχ, όμως, συνήθως δεν προκύπτουν από εκεί όπου όλοι κοιτούν. Εμφανίζονται από σημεία που θεωρούνται ασφαλή, αλλά όπου οι συνθήκες έχουν αλλάξει σιωπηρά — και κανείς δεν το έχει προσέξει εγκαίρως.
📉 Η αγορά της ιδιωτικής πίστωσης (private credit) π.χ., που έχει φτάσει περίπου τα 3 τρισ. δολάρια, αρχίζει να προκαλεί έντονη ανησυχία στις αγορές. Τα συγκεκριμένα κεφάλαια συγκεντρώνουν χρήματα από επενδυτές, χρησιμοποιούν μόχλευση και χορηγούν δάνεια κυρίως σε μικρότερες εταιρείες, προσφέροντας υψηλότερες αποδόσεις από τις παραδοσιακές επενδύσεις. Το πρόβλημα είναι ότι πρόκειται για μια αγορά λιγότερο διαφανή και με περιορισμένη ρευστότητα, γεγονός που δυσκολεύει την έξοδο όταν το κλίμα αλλάξει.
🤖 Οι πιέσεις αυξάνονται καθώς μεγάλο μέρος των δανείων έχει κατευθυνθεί στον τεχνολογικό τομέα, ο οποίος θεωρείται δυνητικά ευάλωτος στις ανατροπές που μπορεί να προκαλέσει η τεχνητή νοημοσύνη. Παράλληλα, η αποτίμηση των περιουσιακών στοιχείων με βάση τις τρέχουσες τιμές αγοράς μπορεί να οδηγήσει σε «fire sales», επιτείνοντας τις απώλειες.
⚠️ Οι αναλυτές βλέπουν ομοιότητες με το 2008: περιορισμένη διαφάνεια, αυξανόμενα κόστη δανεισμού και funds που παγώνουν αναλήψεις. Αν και τα ποσοστά αθέτησης παραμένουν χαμηλά, η κατάσταση αντιμετωπίζεται από πολλούς ως προειδοποιητικό καμπανάκι για πιθανή χρηματοπιστωτική αναταραχή.
➡️Συμβουλές Black Box:
📌 Η ιστορία των αγορών δείχνει ότι οι μεγάλες κρίσεις συχνά ξεκινούν από τμήματα του χρηματοπιστωτικού συστήματος που αρχικά θεωρούνται «περιορισμένου κινδύνου»
📌 Σε περιόδους αναταραχής, η διαφάνεια και η δυνατότητα γρήγορης εξόδου από μια επένδυση αποτελούν συχνά πιο σημαντικά στοιχεία από την ονομαστική απόδοση
🚨🔙🎯 Όπισθεν του Ταμπλό:ΑΛΦΑ, ΕΛΠΕ, ΔΑΑ, ΑΡΑΙΓ, ΠΕΙΡ, ACAG, CENER
📊🧭 Αγορές σε καθεστώς νευρικότητας και γεωπολιτικού θορύβου
🌍 Έχουμε εισέλθει σε μια φάση όπου το κλίμα στις αγορές διαμορφώνεται από ειδήσεις που αφορούν το αν κάποιος βαλλιστικός πύραυλος βρήκε τον στόχο του ή αν κάποιο drone διέφυγε των αντιμέτρων. Αντικρουόμενες πληροφορίες και fake ειδήσεις εκατέρωθεν θολώνουν το τοπίο.
🎙️ Μία φορά το 24ωρο τουλάχιστον εμφανίζεται ο Πρόεδρος και, με ύφος και σύνταξη που θυμίζουν περισσότερο πρόεδρο του Εδεσσαϊκού, προσπαθεί να πείσει ακόμη και τους πιο αισιόδοξους πως από τύχη και μόνο ο πλανήτης συνεχίζει να γυρίζει.
📉 Αυτό κάνει τις αγορές νευρικότερες απ’ ό,τι θα ήταν ακόμη και σε ένα σενάριο γενικευμένης σύγκρουσης. Υπό αυτό το πρίσμα οι επενδυτές παραμένουν επιφυλακτικοί, ενώ αρκετοί εκμεταλλεύονται τις ανοδικές αντιδράσεις για να αναδιαρθρώσουν τα χαρτοφυλάκιά τους, αυξάνοντας τις εφεδρείες μετρητών για παν ενδεχόμενο.
📊 Ο όγκος των συναλλαγών χθες ήταν μικρότερος του συνηθισμένου, και αυτό έχει τη σημασία του. Η αγορά ξεκίνησε με αρνητικό πρόσημο, αλλά ακολουθώντας το διεθνές κλίμα, μετά τις 12 άρχισε να περιορίζει τις απώλειες και μετά τις 15 πέρασε σε θετικό έδαφος. Αυξημένος όγκος σε μια τέτοια κίνηση θα έδινε μεγαλύτερη αξιοπιστία για συνέχεια.
🏦 Η πλέον ενδιαφέρουσα είδηση σήμερα είναι ότι η Moody’s θα αποφασίσει αν το Χρηματιστήριο Αθηνών θα αναβαθμιστεί στις ανεπτυγμένες αγορές. Η απόφαση θα ανακοινωθεί στις 31 Μαρτίου, ενώ η εφαρμογή θα γίνει στις 31 Αυγούστου.
🔄 Αυτό σημαίνει πως κάποιοι ξένοι επενδυτές θα πρέπει να αποχωρήσουν και κάποιοι άλλοι να τοποθετηθούν, κάτι που δημιουργεί έναν επιπλέον πονοκέφαλο για το ενδεχόμενο να εμφανιστούν κενά στην αγορά. Όπως γνωρίζουν οι φίλοι της στήλης εδώ και δεκαετίες, οι ευκαιρίες συχνά φυτρώνουν μέσα στα κενά.
📈 Στα ενδότερα της Καθ’ ημάς Ανατολής
💥 ΑΛΦΑ: Η συμπεριφορά της μετοχής χθες δεν έδειξε ενθουσιασμό για την πρόταση της UniCredit σε σχέση με την Commerzbank. Ούτε η μετοχή της γερμανικής τράπεζας έδειξε ιδιαίτερο ενδιαφέρον, καθώς έκλεισε με απώλειες άνω του 2%. Στην περίπτωση αυτή, αντί του «Φοβού τους Δαναούς και δώρα φέροντες», ίσως να ισχύει το «Φοβού τους Ρωμαίους με άδεια χέρια ή έστω με χαμηλό premium».
💥 ΔΕΗ: Η μετοχή ηγήθηκε χθες της ανόδου. Από τα χαμηλά της 6ης Μαρτίου στα 16,20 ευρώ, έχει πλέον σκαρφαλώσει στα 18,20 ευρώ, περίπου 2,5 ευρώ χαμηλότερα από το πρόσφατο υψηλό.
💥 ΔΑΑ – ΑΡΑΙΓ: Μεταξύ των πρωταγωνιστών χθες οι μετοχές της αεροπορίας, με κέρδη 2%–3%. Ο κλάδος είναι ιδιαίτερα ευαίσθητος στις γεωπολιτικές εξελίξεις, οπότε ίσως χρειάζεται υπομονή.
💥 ΕΛΠΕ: Η μετοχή κατέγραψε νέο υψηλό, αποδεικνύοντας ότι η αντιθετική πορεία της καθ’ όλη τη διάρκεια της διόρθωσης δεν ήταν τυχαία.
💥 ACAG: Κοντά στο τέλος της συνεδρίασης πάτησε γκάζι και πέρασε 💥 μπροστά στις αποδόσεις. Από τα χαμηλά της 6ης Μαρτίου στα 6 ευρώ, χθες ξεπέρασε τα 7,50 ευρώ. Το ένστικτο του λύκου, θα έλεγε κάποιος παλιός.
💥 ΠΕΙΡ: Με κέρδη σχεδόν διπλάσια από τη δεύτερη καλύτερη μετοχή των συστημικών τραπεζών, επιβεβαίωσε για ακόμη μία φορά το υψηλό beta που τη χαρακτηρίζει.
💥 CENER: Απώλειες πάνω από 3% για το μεγαλύτερο μέρος της χθεσινής συνεδρίασης. Σαν αιτία προς το παρόν εντοπίζεται η κούρσα που έχει προηγηθεί
➡️ Συμβουλές Black Box:
📌 Σε περιόδους υψηλού γεωπολιτικού θορύβου, η επιφυλακτικότητα των επενδυτών θεωρείται φυσιολογική στάση
📌 Οι χαμηλοί όγκοι συναλλαγών συχνά δείχνουν ότι η αγορά δεν έχει ακόμη αποφασίσει κατεύθυνση
📌 Οι αναδιαρθρώσεις χαρτοφυλακίων σε ανοδικές αντιδράσεις αποτελούν συνηθισμένη πρακτική διαχείρισης κινδύνου
📌 Οι αλλαγές κατηγορίας μιας αγοράς (π.χ. αναβάθμιση σε ανεπτυγμένη) μπορούν να δημιουργήσουν προσωρινά κενά τιμών
📌 Στις χρηματιστηριακές αγορές, τα κενά συχνά αποτελούν πεδίο ευκαιριών για όσους παρακολουθούν προσεκτικά τις ροές κεφαλαίων
🏦Η UniCredit χτυπά την πόρτα της Commerzbank
💥 Η UniCredit κατέθεσε προσφορά εξαγοράς περίπου €35 δισ. για τη Commerzbank, επιχειρώντας να περάσει το κρίσιμο όριο του 30% που προβλέπει το γερμανικό δίκαιο εξαγορών. Ήδη κατέχει 26% άμεσα και άλλο 4% μέσω παραγώγων, αλλά δηλώνει πως δεν επιδιώκει πλήρη έλεγχο της γερμανικής τράπεζας.
📉 Η προσφορά αντιστοιχεί σε περίπου 30,8 ευρώ ανά μετοχή, δηλαδή μόλις 4% premium σε σχέση με το πρόσφατο κλείσιμο της Commerzbank. Αυτό δείχνει ότι ο Andrea Orcel επιδιώκει περισσότερο μια στρατηγική προσέγγιση και λιγότερο μια επιθετική εξαγορά.
🇩🇪 Η υπόθεση όμως μόνο εύκολη δεν είναι. Η γερμανική κυβέρνηση, που παραμένει μέτοχος, έχει ήδη εκφράσει αντίθεση, ενώ στο τραπέζι μπαίνουν και οι ανησυχίες για εργαζομένους, πελάτες και ΜμΕ.
⚖️ Το επόμενο διάστημα θα κρίνει αν πρόκειται για την αρχή μιας ευρωπαϊκής τραπεζικής αναδιάταξης ή για ακόμη μία δύσκολη διασυνοριακή μάχη.
➡️Συμβουλές Black Box:
📌 Η ολοκλήρωση ή μη της προσφοράς ανοίγει το δρόμο για εξελίξεις και στην Ελλάδα.
📌 Οι πολιτικές αντιδράσεις στη Γερμανία παραμένουν κρίσιμος παράγοντας ρίσκου
📌 Η υπόθεση αφορά όχι μόνο δύο τράπεζες, αλλά και τη μελλοντική ενοποίηση του ευρωπαϊκού τραπεζικού κλάδου
📦 Νέα μείωση των «κόκκινων» δανείων από την Εθνική Τράπεζα
💳 Η Εθνική Τράπεζα προχωρά σε ακόμη ένα βήμα εξυγίανσης του ισολογισμού της, μειώνοντας τα μη εξυπηρετούμενα ανοίγματα (NPEs) κατά περίπου 100 εκατ. ευρώ μέσω της ισόποσης πώλησης χαρτοφυλακίου προβληματικών δανείων σε όρους ανεξόφλητου κεφαλαίου. Η συναλλαγή πραγματοποιήθηκε με την εταιρεία απόκτησης Leon Issuer DAC, η οποία συνδέεται με επενδυτικά κεφάλαια της Bain Capital.
🏦 Σύμφωνα με τη διοίκηση της τράπεζας, η συναλλαγή ενισχύει τη συνολική κεφαλαιακή θέση της ΕΤΕ, ενώ τη διαχείριση του χαρτοφυλακίου αναλαμβάνει η doValue Greece, ένας από τους μεγαλύτερους servicers στην ελληνική αγορά.
⚖️ Στη δομή και ολοκλήρωση της συμφωνίας συμμετείχαν διεθνείς σύμβουλοι. Η Morgan Stanley & Co. International plc λειτούργησε ως χρηματοοικονομικός σύμβουλος και διοργανωτής της συναλλαγής, ενώ οι δικηγορικές εταιρείες Καρατζά & Συνεργάτες και Clifford Chance LLP παρείχαν νομική υποστήριξη σε ζητήματα ελληνικού και αγγλικού δικαίου.
➡️ Συμβουλές Black Box:
📌 Ο αναγνώστης αντιλαμβάνεται ότι η συνεχής μείωση των NPEs αποτελεί βασικό παράγοντα βελτίωσης της αποτίμησης των τραπεζών.
📌 Η ενίσχυση των κεφαλαίων επιτρέπει στις τράπεζες να αυξάνουν τη δυνατότητα χρηματοδότησης της οικονομίας και τη μερισματική τους πολιτική.
🏦📈 CREDIA: Μεθοδικά βήματα για την επόμενη φάση ανάπτυξης
🔹 Η σύντομη αναβολή της απόφασης για την ΑΜΚ έως €300 εκατ., έπειτα από αίτημα της Thrivest Holdings, δίνει τον απαραίτητο χρόνο ώστε να διαμορφωθούν οι κατάλληλοι όροι για μια κίνηση που μπορεί να ενισχύσει ουσιαστικά τη δυναμική της τράπεζας.
🔹 Η διοίκηση φαίνεται να διαθέτει ξεκάθαρο πλάνο ανάπτυξης, επενδύοντας παράλληλα και στην εμπιστοσύνη των μετόχων, με την εκτίμηση ότι θα κατανοήσουν τη σκοπιμότητα της παράτασης μέσα σε ένα περιβάλλον γεωστρατηγικής κρίσης και αυξημένης αβεβαιότητας.
🔹 Οι βασικοί άξονες παραμένουν η ενίσχυση της παρουσίας στην ελληνική αγορά, η επέκταση στη Μάλτα μέσω της εξαγοράς της HSBC Malta και η επένδυση στον ψηφιακό μετασχηματισμό. Ταυτόχρονα, οι κινήσεις σε τομείς όπως το bancassurance και η διαχείριση περιουσίας δείχνουν προσπάθεια διαμόρφωσης ενός πιο ολοκληρωμένου τραπεζικού μοντέλου.
🔹 Σε συνδυασμό με την ισχυρή κεφαλαιακή θέση και τη στρατηγική διεύρυνσης των εργασιών, η CrediaBank δείχνει να χτίζει σταδιακά ένα επενδυτικό αφήγημα με σημαντικές προοπτικές, το οποίο μπορεί να προσελκύσει το ενδιαφέρον της αγοράς τα επόμενα χρόνια.
➡️ Συμβουλές Black Box:
📌 Η αναβολή λειτουργεί ως στοιχείο προετοιμασίας
📌 Ιδιαίτερη σημασία έχει η σύνδεση της ΑΜΚ με συγκεκριμένους στόχους ανάπτυξης και όχι μόνο με την κεφαλαιακή ενίσχυση
📌 Το story αποκτά μεγαλύτερο βάθος όταν συνδυάζονται η εξωστρέφεια, ο ψηφιακός μετασχηματισμός και οι νέες πηγές εσόδων
📌 Για την αγορά, καθοριστικό στοιχείο θα παραμείνει η ικανότητα της διοίκησης να μετατρέπει τη στρατηγική σε μετρήσιμα αποτελέσματα
📦🚢 Το ακριβό καύσιμο της ναυτιλίας
⛽ Ενώ η τιμή του αργού πετρελαίου Brent και WTI παραμένει σημαντικά χαμηλότερα από τα ιστορικά υψηλά τους, το κόστος του ναυτιλιακού μαζούτ (bunker fuel) έχει εκτοξευθεί σε επίπεδα που ξεπερνούν τόσο τα υψηλά του 2022 όσο και εκείνα της περιόδου της μεγάλης εμπορευματικής υπερ-κυκλικής έκρηξης του 2008.
🌍 Η εξέλιξη αυτή δημιουργεί ένα σοβαρό πρόβλημα για έναν από τους βασικούς κινητήριους μηχανισμούς της παγκοσμιοποίησης: τα πλοία μεταφοράς εμπορευματοκιβωτίων. Περίπου το 80-90% του παγκόσμιου εμπορίου μεταφέρεται δια θαλάσσης και το κόστος καυσίμων αποτελεί ένα από τα μεγαλύτερα λειτουργικά έξοδα της ναυτιλίας.
📈 Όταν το κόστος του bunker fuel εκτινάσσεται, αυξάνονται τα ναύλα μεταφοράς, συμπιέζονται τα περιθώρια των ναυτιλιακών εταιρειών και τελικά μετακυλίεται το κόστος σε ολόκληρη την παγκόσμια εφοδιαστική αλυσίδα.
⚓ Με απλά λόγια, η εκτίναξη του ναυτιλιακού καυσίμου λειτουργεί σαν ένας αόρατος φόρος στο παγκόσμιο εμπόριο, ο οποίος μπορεί να ενισχύσει τον πληθωρισμό και να επιβραδύνει τη ροή αγαθών μεταξύ των οικονομιών.
💵🛡️ Το δολάριο ξαναγίνεται ο απόλυτος αμυντικός παίκτης
🌍 Το δολάριο συνεχίζει να ενισχύεται απέναντι στα μεγάλα νομίσματα, καθώς οι αγορές φοβούνται ότι μια παρατεταμένη ενεργειακή κρίση θα πλήξει περισσότερο τις οικονομίες που εξαρτώνται από εισαγωγές πετρελαίου και φυσικού αερίου. Η νέα άνοδος των τιμών της ενέργειας έχει ήδη οδηγήσει σε αναθεώρηση των προσδοκιών για τα επιτόκια διεθνώς.
🏦 Η εβδομάδα είναι κρίσιμη για τις κεντρικές τράπεζες: η Fed συνεδριάζει στις 17-18 Μαρτίου, η ΕΚΤ στις 18-19 Μαρτίου και η Τράπεζα της Αγγλίας στις 19 Μαρτίου, με τις αγορές να αναζητούν καθοδήγηση για το πώς θα αντιδράσουν σε έναν πιθανό νέο πληθωριστικό γύρο από την ενέργεια.
💷 Η στερλίνα δείχνει μεγαλύτερη αντοχή από το ευρώ, ενώ για την Ευρωζώνη οι traders έχουν μετακινηθεί ακόμη και σε σενάρια αυστηρότερης ΕΚΤ, παρότι πολλοί οικονομολόγοι εξακολουθούν να βλέπουν περιθώριο χαλάρωσης αργότερα.
➡️Συμβουλές Black Box:
📌 Η ισχύς του δολαρίου δείχνει ότι σε περιόδους γεωπολιτικού στρες οι αγορές επιστρέφουν στο πιο βαθύ και ασφαλές καταφύγιο
📌 Το ευρώ παραμένει πιο εκτεθειμένο όταν το σοκ προέρχεται από την ενέργεια
📌 Οι τόνοι των κεντρικών τραπεζών αυτή την εβδομάδα μπορεί να επηρεάσουν περισσότερο τις ισοτιμίες από μια απλή μεταβολή επιτοκίων
🛰️⚔️ Η αμερικανική «εργαλειοθήκη» πολέμου απέναντι στο Ιράν
💬 Σύμφωνα με το U.S. Central Command (CENTCOM), η επιχείρηση “Epic Fury” βασίζεται σε περισσότερα από 20 διαφορετικά οπλικά συστήματα που επιχειρούν ταυτόχρονα από αέρα, ξηρά και θάλασσα, δείχνοντας το εύρος της αμερικανικής στρατιωτικής ισχύος.
🚀 Πυραυλικά και αντιαεροπορικά συστήματα
Στον πυρήνα της επιχειρησιακής διάταξης βρίσκονται συστήματα όπως ATACMS, THAAD, HIMARS, οι πύραυλοι Tomahawk και το αντιαεροπορικό Patriot (MIM-104). Τα συστήματα αυτά επιτρέπουν πλήγματα μεγάλου βεληνεκούς αλλά και άμυνα απέναντι σε βαλλιστικές απειλές.
✈️ Αεροπορική ισχύς και βομβαρδιστικά
Η αεροπορική ισχύς περιλαμβάνει μαχητικά πέμπτης γενιάς F-22 Raptor και F-35 Lightning II, ενώ στρατηγικά βομβαρδιστικά όπως τα B-2 stealth και B-1 προσφέρουν δυνατότητα πλήγματος σε μεγάλες αποστάσεις με υψηλή διείσδυση σε εχθρικά συστήματα αεράμυνας.
🛰️ Αναγνώριση και ηλεκτρονικός πόλεμος
Η επιτήρηση του πεδίου μάχης γίνεται από αεροσκάφη E-3 Sentry AWACS, RC-135 και P-8A Poseidon, τα οποία συλλέγουν πληροφορίες, συντονίζουν επιχειρήσεις και ενισχύουν την επίγνωση της κατάστασης.
🤖 Drones και μη επανδρωμένα συστήματα
Σημαντικό ρόλο παίζουν τα drones όπως το MQ-9 Reaper, αλλά και νέα συστήματα τύπου LUCAS, τα οποία χρησιμοποιούνται για επιτήρηση, στοχοποίηση και επιθέσεις ακριβείας.
🚢 Ναυτική ισχύς
Στη θάλασσα, αμερικανικά αεροπλανοφόρα όπως τα USS Gerald R. Ford και USS Abraham Lincoln λειτουργούν ως κινητές βάσεις αεροπορικών επιχειρήσεων, προσφέροντας ευελιξία και δυνατότητα συνεχών επιχειρήσεων στην περιοχή.
📊 Το βασικό μήνυμα αυτής της διάταξης είναι ότι οι ΗΠΑ επιχειρούν με πολυεπίπεδο στρατιωτικό σύστημα, συνδυάζοντας πυραυλικά πλήγματα, αεροπορική υπεροχή, πληροφορίες και ναυτική ισχύ για να διατηρούν στρατηγικό πλεονέκτημα σε μια από τις πιο ευαίσθητες γεωπολιτικές περιοχές του κόσμου.
📉🏙️ Το Ντουμπάι σε Bear Market λόγω της κρίσης στη Μέση Ανατολή
🔹 Η χρηματιστηριακή αγορά του Ντουμπάι πέρασε σε bear market, καθώς η κλιμάκωση της σύρραξης στη Μέση Ανατολή άρχισε να επηρεάζει άμεσα την οικονομία της περιοχής. Τη Δευτέρα ο βασικός δείκτης κατέγραψε πτώση 3,2%, ενώ οι συνολικές απώλειες από τα υψηλά του Φεβρουαρίου έφτασαν περίπου το 21%, επίπεδο που σηματοδοτεί τεχνικά αγορά σε καθοδική φάση.
🔹 Η κρίση επηρεάζει πολλαπλούς τομείς ταυτόχρονα: ενέργεια, θαλάσσιες μεταφορές πετρελαίου και LNG, τουρισμό και αγορά ακινήτων. Η επίθεση Ισραήλ και ΗΠΑ στο Ιράν και τα αντίποινα της Τεχεράνης σε χώρες του Κόλπου αύξησαν τον γεωπολιτικό κίνδυνο, ενώ οι απειλές κατά της ναυτιλίας οδήγησαν τις τιμές πετρελαίου υψηλότερα.
🔹 Ισχυρές πιέσεις δέχεται το real estate, με τις μετοχές των Emaar Properties και Emaar Development να καταγράφουν πτώση περίπου 34% και 35% από την έναρξη της σύγκρουσης στις 28 Φεβρουαρίου. Η πτώση είναι εντυπωσιακή αν ληφθεί υπόψη ότι η αγορά του Ντουμπάι είχε προηγουμένως σημειώσει άνοδο περίπου 300% μέσα σε έξι χρόνια.
🔹 Η σύρραξη πλήττει και την εικόνα σταθερότητας που είχε χτίσει το εμιράτο ως ασφαλές οικονομικό και τουριστικό κέντρο της περιοχής. Περιστατικά με drones κοντά στο αεροδρόμιο του Ντουμπάι προκάλεσαν προσωρινή αναστολή πτήσεων και περιορισμό δρομολογίων της Emirates.
➡️Συμβουλές Black Box:
📌 Ο αναγνώστης παρατηρεί ότι ακόμη και αγορές με ισχυρή άνοδο μπορούν να διορθώσουν απότομα όταν αυξάνεται ο γεωπολιτικός κίνδυνος
📌 Η υπερβολική εξάρτηση από τουρισμό και real estate αυξάνει την ευαισθησία μιας οικονομίας σε περιφερειακές κρίσεις
📌 Οι μεγάλες διορθώσεις συχνά δημιουργούν μελλοντικές επενδυτικές ευκαιρίες, εφόσον σταθεροποιηθεί το περιβάλλον
📌 Οι αγορές συνήθως επηρεάζονται περισσότερο από την αβεβαιότητα παρά από τα ίδια τα γεγονότα
🛣️🏙️ ΒΟΑΚ: Νέος σχεδιασμός για την παράκαμψη Ηρακλείου
🔹 Αλλαγές στον σχεδιασμό της παράκαμψης του Ηρακλείου στον ΒΟΑΚ δρομολογεί το υπουργείο Υποδομών, αποδεχόμενο σχεδόν το σύνολο των προτάσεων που κατέθεσαν οι δήμοι Ηρακλείου και Μαλεβιζίου. Η εξέλιξη αυτή θεωρείται ιδιαίτερα σημαντική, καθώς αφορά ένα από τα πιο κρίσιμα τμήματα του μεγάλου έργου Χανιά – Ηράκλειο.
🔹 Οι παρεμβάσεις εστιάζουν στην αστική παράκαμψη του Ηρακλείου, όπου ο αυτοκινητόδρομος καλείται να εξυπηρετεί τη διαμπερή κυκλοφορία, χωρίς όμως να λειτουργεί ως εμπόδιο για τη συνοχή της πόλης. Στο τραπέζι βρίσκονται νέοι ή ανασχεδιασμένοι κόμβοι, βελτιώσεις στο παράπλευρο οδικό δίκτυο, αναβάθμιση κάτω διαβάσεων και κατασκευές τύπου στεγάστρων για καλύτερη επικοινωνία ανάμεσα στις δύο πλευρές του αστικού ιστού.
🔹 Η τροποποίηση της σύμβασης ανοίγει πλέον τον δρόμο για συμπληρωματική μελέτη και νέα περιβαλλοντική αδειοδότηση, με στόχο ένα έργο πιο λειτουργικό, πιο ασφαλές και πιο φιλικό για την πόλη.
⚙️ Βιομηχανία: έρχεται ανάσα στο ενεργειακό κόστος
🔹 Η κυβέρνηση ετοιμάζει πακέτο στήριξης για την ενεργοβόρο βιομηχανία, με βασικό εργαλείο την αύξηση της αντιστάθμισης για το κόστος CO₂, ενώ οι ανακοινώσεις τοποθετούνται εντός της εβδομάδας. Ο Κυριάκος Μητσοτάκης, μιλώντας στη Λάρισα στις 14 Μαρτίου 2026, είπε πως η Αθήνα έχει πρακτικά πετύχει συμφωνία με την Ευρωπαϊκή Ένωση ώστε να στηριχθούν οι βιομηχανίες, όπως συμβαίνει και σε άλλες χώρες.
🔹 Η ουσία είναι πως το κράτος θέλει να αποτρέψει νέα επιβάρυνση στην ανταγωνιστικότητα της παραγωγής, καθώς η απολιγνιτοποίηση και οι νέοι ευρωπαϊκοί συντελεστές απειλούν να μειώσουν αισθητά τα διαθέσιμα κονδύλια αντιστάθμισης. Το 2023 η Ελλάδα είχε διαθέσει περίπου 287 εκατ. ευρώ, ενώ τώρα εξετάζεται πιο κλιμακωτή εφαρμογή έως το 2030 και διεύρυνση των δικαιούχων.
📊 Οι Έλληνες δουλεύουν περισσότερο, αλλά όχι αποδοτικότερα
🧮 Η Ελλάδα κρατά το ρεκόρ των περισσότερων ωρών εργασίας ετησίως μεταξύ των ανεπτυγμένων οικονομιών, με τον μέσο εργαζόμενο να φτάνει τις 1.898 ώρες τον χρόνο, σύμφωνα με τα στοιχεία της UBS. Αν και το νούμερο αυτό είναι χαμηλότερο από τις περίπου 2.000 ώρες που καταγράφονταν το 2000, παραμένει αισθητά υψηλότερο τόσο από τις 1.796 ώρες των ΗΠΑ όσο και από τον μέσο όρο της Ευρωζώνης, που περιορίζεται στις 1.522 ώρες.
⚙️ Το στοιχείο αυτό δείχνει πως η ελληνική οικονομία δεν υστερεί σε κόπο, αλλά κυρίως σε παραγωγικότητα. Οι πολλές ώρες εργασίας μπορούν να ενισχύουν το συνολικό προϊόν, δεν εγγυώνται όμως υψηλότερους ρυθμούς ανάπτυξης όταν η απόδοση ανά ώρα παραμένει χαμηλή.
🌍 Σε διεθνές επίπεδο, η Ευρωζώνη εργάζεται περίπου 15% λιγότερο από τις ΗΠΑ, ενώ μεταξύ των αναδυόμενων οικονομιών την πρωτιά κατέχει η Κολομβία με 2.252 ώρες ετησίως.
➡️Συμβουλές Black Box:
📌 Ο αναγνώστης μπορεί να δει ότι το κρίσιμο ζητούμενο δεν είναι μόνο οι ώρες εργασίας, αλλά η απόδοση κάθε ώρας
📌 Η σύγκριση βοηθά να φανεί πως το ελληνικό πρόβλημα εντοπίζεται περισσότερο στην παραγωγικότητα παρά στην εργασιακή προσπάθεια
🔥 Φυσικό αέριο: ρεκόρ εξαγωγών, αλλά πιο αδύναμη εγχώρια ζήτηση
📌 Ρεκόρ τριετίας κατέγραψαν τον Φεβρουάριο οι εξαγωγές φυσικού αερίου από την Ελλάδα προς τις γειτονικές χώρες, φτάνοντας τις 1,88 TWh, σύμφωνα με τα στοιχεία του ΔΕΣΦΑ. Η εξέλιξη αυτή επιβεβαιώνει ότι η χώρα ενισχύει σταθερά τον ρόλο της ως περιφερειακός ενεργειακός κόμβος.
📌 Κομβικό σημείο ήταν το Σιδηρόκαστρο, μέσω της διασύνδεσης με τη Βουλγαρία, όπου η ροή κινήθηκε κυρίως αντίστροφα, ενώ μικρές ποσότητες εξήχθησαν και από τη Νέα Μεσημβρία για πρώτη φορά μετά από δέκα μήνες. Στο πρώτο δίμηνο του 2026, οι συνολικές εξαγωγές έφτασαν τις 3,45 TWh.
📌 Την ίδια ώρα, η εγχώρια κατανάλωση υποχώρησε σημαντικά στις 5,73 TWh, μειωμένη κατά 27% σε ετήσια βάση. Οι ήπιες καιρικές συνθήκες περιόρισαν τη ζήτηση, κυρίως στην ηλεκτροπαραγωγή, όπου η πτώση έφτασε το 33%. Παρ’ όλα αυτά, το LNG παρέμεινε ο βασικός πυλώνας εισαγωγών, καλύπτοντας το μεγαλύτερο μέρος των αναγκών.
📬🖊️ Επιστολές αναγνωστών
Το αλφαβητάρι...
Αγαπητέ Κώστα καλημέρα σου,
Είμαι φανατικός αναγνώστης σου, σε σημείο μάλιστα ξεκινάω την ημέρα, διαβάζοντας μαζί με τον πρωινό μου καφέ πρώτα το Blackbox.
Είμαι 62 ετών, πρώην υπάλληλος της θρυλικής ΤΡΑΠΕΖΑΣ Εργασίας από το 1989 και ασχολούμαι από τότε με το χρηματιστήριο. Η πρώτη μου κίνηση ήταν να αγοράσω μετοχές ΕΡΓΑΣΙΑΣ, όπου με τα συνεχή split και τις μετοχές bonus που που μας έδινε ο αείμνηστος Καψάσκης ως εργαζόμενος κατάφερα να αγοράσω ένα σπίτι σε πολύ καλή περιοχή της Θεσσαλονίκης, εκμεταλλευόμενος την διαμάχη Λάτση με Σάλλα για την αγορά της ΕΡΓΑΣΙΑΣ πωλώντας στις 53.000 δρχ.
Πρόσφατα διάβασα το βιβλίο σου ΄΄Η ΕΠΕΡΧΟΜΕΝΗ ΑΤΑΞΙΑ΄΄ και το βρήκα εξαιρετικά ενδιαφέρον ενώ εντυπωσιάστηκα με τις πηγές πληροφόρησης του από την παγκόσμια βιβλιογραφία.
Ο λόγος που σου γράφω είναι ότι εδώ και έναν μήνα ψάχνω το βιβλίο σου ΄΄ΤΟ ΑΛΦΑΒΗΤΆΡΙ του ΧΡΗΜΑΤΙΣΤΗΡΙΟΥ΄΄ και δεν μπορώ να το βρω γιατί σε όλα τα κεντρικά βιβλιοπωλεία της Θεσσαλονίκης μου είπαν ότι έχει εξαντληθεί.
Σε ΠΑΡΑΚΑΛΩ αν μπορείς να μεριμνήσεις να το βρεις και να μου το στείλεις, πληρώνοντας φυσικά το ανάλογο αντίτιμο.
Περιμένω την απάντηση σου το συντομότερο δυνατόν.
Στην διάθεση σου
ΒΑΓΓΕΛΗΣ Δ. ένας φανατικός και πιστός αναγνώστης σου
Απάντηση: Αγαπητέ φίλε, δυστυχώς έχει εξαντληθεί. Ούτε ο ίδιος έχω κάποιο αντίτυπο.
2) «Η μεγάλη στροφή στις αγορές»
Καλημέρα σας κ Στούπα
Συγνώμη που σας ενοχλώ.
Στης 12/3/26 «Η μεγάλη στροφή στις αγορές» αναφερθήκατε μεταξύ άλλων.. https://www.liberal.gr/blackbox/i-megali-strofi-stis-agores
(Το χάσμα μεταξύ των δύο στρατοπέδων αγγίζει πλέον τις 26 ποσοστιαίες μονάδες, ένα από τα μεγαλύτερα των τελευταίων τριών δεκαετιών.
📚 Η ιστορία των αγορών δείχνει ότι τέτοιες ανισορροπίες δεν διαρκούν για πάντα. Στην φούσκα των Dot-Com, η τεχνολογία είχε επίσης φτάσει περίπου στο 35% του S&P 500. Όταν η φούσκα έσπασε, το βάρος της κατέρρευσε στο 15% μέσα σε μόλις δύο χρόνια.
⛽ Εκείνη η περίοδος σηματοδότησε την αρχή ενός ισχυρού πολυετούς bull market για την Ενέργεια και τα Μέταλλα, με τη στάθμισή τους στον δείκτη να αυξάνεται κατά 13 ποσοστιαίες μονάδες μέσα σε οκτώ χρόνια, φτάνοντας περίπου στο 20%.)
Αν μπορείτε σας παρακαλώ αν θα μπορούσατε να πείτε κατά τη γνώμη σας ,ποια είναι τα 5 κυριότερα προϊόντα για τα οποία εκτιμάτε αφορά αυτή σας η σκέψη.
Σας ευχαριστώ θερμά για το χρόνο σας
Ιωάννης Χρυσογονιδης
Κέρκυρα
Απάντηση: Η επισήμανση που έκανα δεν αφορούσε τόσο ένα συγκεκριμένο προϊόν, όσο ένα πιθανό μακροχρόνιο rotation των αγορών από την υπερσυγκέντρωση της τεχνολογίας προς πιο «πραγματικούς» τομείς της οικονομίας, όπως συνέβη και μετά τη φούσκα των Dot-Com.
Αν επιχειρούσα να το μεταφράσω σε βασικές κατηγορίες πρώτων υλών/προϊόντων που ιστορικά ωφελούνται σε τέτοιους κύκλους, θα έλεγα ότι οι πιο πιθανές είναι οι εξής:
1️⃣ Πετρέλαιο και ενεργειακοί υδρογονάνθρακες – παραμένουν η βάση της παγκόσμιας οικονομίας και συνήθως πρωταγωνιστούν σε ενεργειακούς κύκλους.
2️⃣ Φυσικό αέριο και LNG – ιδιαίτερα μετά τη γεωπολιτική αναδιάταξη της ενέργειας στην Ευρώπη και την Ασία.
3️⃣ Χαλκός – το κατεξοχήν «μέταλλο της ανάπτυξης», απαραίτητο για ηλεκτρικά δίκτυα, υποδομές και ενεργειακή μετάβαση.
4️⃣ Αλουμίνιο ή νικέλιο – κρίσιμα μέταλλα για βιομηχανία, μπαταρίες και μεταφορές.
5️⃣ Χρυσός – λειτουργεί περισσότερο ως νομισματικό μέταλλο και ασφαλές καταφύγιο σε περιόδους μεγάλων μακροοικονομικών αλλαγών.
Φυσικά, οι αγορές δεν κινούνται ποτέ με απόλυτη γραμμικότητα και οι κύκλοι αυτοί χρειάζονται συνήθως αρκετά χρόνια για να εξελιχθούν. Η αναφορά μου είχε περισσότερο τον χαρακτήρα μιας ιστορικής παρατήρησης για το πώς συχνά λειτουργούν οι μεγάλες μετατοπίσεις κεφαλαίων στις αγορές.
*Αποποίηση Ευθύνης: Το υλικό αυτό παρέχεται για πληροφοριακούς και μόνο σκοπούς. Σε καμιά περίπτωση δεν πρέπει να εκληφθεί ως προσφορά, συμβουλή ή προτροπή για την αγορά ή πώληση των αναφερόμενων προϊόντων. Παρόλο που οι πληροφορίες που περιέχονται βασίζονται σε πηγές που θεωρούνται αξιόπιστες, ουδεμία διασφάλιση δίνεται ότι είναι πλήρεις ή ακριβείς και δε θα πρέπει να εκλαμβάνονται ως τέτοιες.
