Δεν μπορέσατε 30 χρόνια να βάλετε τη φακή σε σακουλάκι και σας φταίει η Μέρκελ;

Σάββατο 16 Φεβρουαρίου 2019, 00:01
-A +A
Δεν μπορέσατε 30 χρόνια να βάλετε τη φακή σε σακουλάκι και σας φταίει η Μέρκελ;

Του Δημήτρη Κουρέτα

Προχθές ερχόμενος από Βόλο για Λάρισα σταμάτησα για λίγο στα μπλόκα και είπα να περπατήσω για λίγο εκεί. Με γνώρισε κάποιος αγρότης και μου την είπε:

- Κύριε καθηγητά που είστε, εδώ σας θέλουμε.

- Δεν έρχομαι, του είπα για να μην σας στενοχωρήσω. Γιατί δεν βλέπω εδώ τους συνεταιριστές της Ζαγορίν με τα μήλα; Ούτε τους αγρότες που φτιάχνουν το φασόλι Πρεσπών που έχει πενταπλή τιμή από ότι είχε πριν το πιστοποιήσουν. Ούτε αυτούς που παράγουν τις γαλοπούλες με σήμα Αμερικάνικη Γεωργική σχολή, που παρόλο που έχει διπλή τιμή, φεύγει πριν μπει στα σούπερ μάρκετ. Τι θες να σου πω? Που έχετε εδώ 30 χρόνια και δεν μπορέσατε να βάλετε τη φακή σας σε σακουλάκι, και σας φταίει η Μέρκελ;

Με κοίταξε μέσα στη χάντρα του ματιού και κατέβασε το κεφάλι. Τον προσπέρασα, γύρισα πίσω, μπήκα στο αμάξι μου και πήγα σπίτι.

Φτάνοντας εκεί, άρχισα να γράφω αυτά που θα διαβάσετε, που ελπίζω να τα διαβάσουν και αυτοί οι άνθρωποι, που απελπισμένοι, παραπληροφορημένοι αλλά κυρίως, πραγματικά πονεμένοι, έχουν εδώ και 30 χρόνια όλο τον πολιτικό κόσμο που τους κλέβει τη στράτευση.

Έχουμε και λέμε λοιπόν για τη Θεσσαλία.

Όσον αφορά τη Φυτική Παραγωγή η Περιφέρεια Θεσσαλίας παράγει το 14,2% της αγροτικής παραγωγής της χώρας (η 2η μεγαλύτερη συμμετοχή μετά την Κεντρική Μακεδονία),  το   6,5%   της   μεταποιητικής  παραγωγής  και το 5,2% των υπηρεσιών. Παράλληλα, όμως, με τον πρωτογενή τομέα έχει αναπτυχθεί και η βιομηχανία τροφίμων με πλήθος τυποποιητικών και μεταποιητικών επιχειρήσεων.

Από τις πολυετείς καλλιέργειες η πιο διαδεδομένη είναι η καλλιέργεια της μηλιάς, κυρίως στο Πήλιο και την Αγιά, καλύπτοντας περίπου 42.000 στρ. Ακολουθεί η καλλιέργεια αμπελιού με 39 χιλ. στρέμματα. Έπονται η ροδακινιά και αχλαδιά που καλύπτουν περίπου  15.000 στρ. έκαστη. Οι κερασιές καλύπτουν περίπου 5000 στρ.

Οι εκτάσεις με βιολογικές καλλιέργειες το 2003 ανέρχονταν σε 61.319,6 στρ. Η πλειοψηφία των εκτάσεων αυτών αφορά βοσκότοπους (47.835 στρ.), ενώ ακολουθούν το σκληρό σιτάρι (5.993 στρ.) και η ελιά (3.132 στρ.).

Οι ετήσιες καλλιέργειες, που κυριαρχούν στον κάμπο της Θεσσαλίας, είναι πλήρως μηχανοποιημένες σε όλα τα στάδια παραγωγής από τη σπορά ή μεταφύτευση έως και τη συγκομιδή και αφορούν κυρίως βαμβάκι και δημητριακά. Σημαντικές είναι και οι εκτάσεις με βιομηχανική τομάτα, κυρίως στο Ν. Λαρίσης.

Η ύπαρξη εργοστασίων μεταποίησης της βιομηχανικής  τομάτας  επέκτεινε  τη  δυναμική  αυτή  καλλιέργεια  σε μεγάλες περιοχές της Θεσσαλίας και πιθανόν να τη διατηρήσει παρά τα σημερινά προβλήματα στη διάθεση των προϊόντων της διεθνώς όπως αυτά έχουν ανακύψει κυρίως στα τελευταία τρία χρόνια με τον ανταγωνισμό από χώρες χαμηλού κόστους παραγωγής (όπως Κίνα).

Η καλλιέργεια της μηλιάς γίνεται κυρίως σε δύο κέντρα, το Πήλιο και την Αγιά. Το αμπέλι καλλιεργείται κυρίως στο νομό Λαρίσης (26 χιλ. στρ.) κυρίως σε περιοχές   του Τυρνάβου και σε διάφορα άλλα κέντρα της Θεσσαλίας (Δαμάσι, Ραψάνη, Ελασσώνα). Ροδάκινα  παράγονται  επίσης  κυρίως  στην  ευρύτερη  περιοχή  Τυρνάβου  (Τύρναβος, Φαλάνη, Γιάννουλη, Αμπελώνας) και στο Πήλιο.

Σημαντικό ποσοστό είναι τα συμπύρηνα ροδάκινα τα οποία κονσερβοποιούνται από τις τοπικές βιομηχανίες. Αχλάδια παράγονται κυρίως επίσης στην ευρύτερη περιοχή Τυρνάβου (Φαλάνης, Γιάννουλης, Αμπελώνα) (κύριο κέντρο παραγωγής αχλαδιών σήμερα για την Ελλάδα) και στα παράλια του Παγασητικού. Η παραγωγή βερύκοκου είναι σχετικά μικρή λόγω της επικινδυνότητας καταστροφής της παραγωγής από παγετούς. Η Θεσσαλία έχει κυρίαρχη θέση στην Ελλάδα στην παραγωγή αμύγδαλου.

Στην κοιλάδα του Συκουρίου παράγεται το 1% του αμυγδάλου της γης. H καλλιέργεια της ελιάς επεκτείνεται και πιθανόν να συνεχίσει να αναπτύσσεται καθώς υπάρχουν αρκετές βιομηχανίες, οι οποίες μάλιστα ευρίσκονται σε συνεχή πορεία ανάπτυξης για παραγωγή και εμπορία κονσερβοποιημένης ελιάς και προϊόντων της σε όλο τον κόσμο και επιπρόσθετα πολλοί παραγωγοί εισήλθαν πρόσφατα στη βιολογική παραγωγή ελαιόλαδου, το οποίο και θα διατίθεται πιο εύκολα και σε καλές τιμές στο διεθνές εμπόριο.

Η μέση έκταση ανά εκμετάλλευση επίσης παρουσιάζει σημαντικές διαφορές ανά νομό, καθώς η μέση έκταση για τις ετήσιες καλλιέργειες στο Ν. Λαρίσης είναι 74 στρ. έναντι μόλις 35 στρ. για το νομό Τρικάλων (ΕΣΥΕ, 2000).

Τα αγροτικά προϊόντα στη Θεσσαλία παράγονται όχι βάσει της ζήτησης και προσφοράς της αγοράς αλλά βάσει της τοπικής κουλτούρας (γνώση καλλιέργειας συγκεκριμένων ειδών από δεκαετίες έως και αιώνες) και βάσει των επιδοτήσεων που χορηγούνταν τις τελευταίες δεκαετίες. Η Θεσσαλία διαθέτει, επίσης, σημαντικές περιοχές με ονομαστά προϊόντα υψηλής ποιότητας συμβατικά ή βιολογικά. 

Πολλές από τις περιοχές έχουν υψηλή ποιότητα λόγω θέσης και κλίματος (υψόμετρο) αλλά άλλες περιοχές είναι γνωστές από τη δράση ομάδων παραγωγών που επέβαλλαν το όνομα. Υψηλή ποιότητα πατάτας παράγεται σε περιοχές με μέσο ή μεγάλο υψόμετρο όπως η Μαρμάργιαννη στην περιοχή Αγιάς και η Καλιπεύκη στον Όλυμπο (πρώην λίμνη Νιζηρού με υψόμετρο 1000 μ περίπου).

Πολλές από τις ορεινές περιοχές της Θεσσαλίας παρήγαγαν   υψηλής ποιότητας λαχανικά όπως η Ανατολή Αγιάς (φασολάκια), η Σπηλιά στον Κίσσαβο (επιτραπέζια τομάτα)  αλλά «ευφυείς» πολιτικές των Κυβερνήσεων στις δεκαετίες του 70 και 80 κατέστρεψαν την παραγωγική βάση με διατιμήσεις των προϊόντων. Τα παραδείγματα αυτά δείχνουν σημαντικές δυνατότητες της Θεσσαλίας να παράγει προϊόντα υψηλής ποιότητας που θα βρουν αγορές στη χώρα ή στο εξωτερικό που παράγουν βότανα βιολογικά ή συμβατικά.  Ο Συνεταιρισμός Γυναικών του Λαύκου διαθέτει και χώρο πώλησης των προϊόντων στο Λαύκο.

Σημαντικές προσπάθειες παραγωγής υψηλής ποιότητας κρασιών υπάρχουν σε όλο το Θεσσαλικό χώρο. Οι παραδοσιακές περιοχές παραγωγής κρασοστάφυλων και υψηλής ποιότητας κρασιών όπως η Ραψάνη (Τσάνταλης ΑΕ), Κρανιάς (Κατσαρός), Μεσηνικόλα (Συνεταιρισμός) έχουν ακολουθηθεί από νέες προσπάθειες σε πολλές περιοχές.  Εκτός των Βιολογικών κρασιών του Σαρανταπόρου, πολύ πετυχημένη μονάδα αναπτύχθηκε στη Βούναινα (Βιολογικά κρασιά Καρυπίδη), στη Ελλασσώνα (Λόλλας ) κλπ.

Όλα τα παραπάνω παραδείγματα αποτυπώνουν το σημαντικό δυναμικό της περιοχής της Θεσσαλίας τόσο σε δυνατότητα παραγωγής υψηλής ποιότητας πρώτων υλών αλλά και κυρίως ένα υψηλό ανθρώπινο δυναμικό επιχειρηματιών που μπορούν να πρωτοστατήσουν στην ανάπτυξη της μεταποίησης.

Το όραμα  για  την παραγωγή τροφίμων  στη  Θεσσαλία είναι αφενός η παραγωγή υψηλής ποιότητας ειδικών προϊόντων γεωργίας και μεταποίησης, που θα απευθύνονται σε υψηλού εισοδήματος ή ειδικών διατροφικών απαιτήσεων κοινό που είναι διατεθειμένο να πληρώσει την υψηλή ποιότητα και αφετέρου η μαζική παραγωγή προϊόντων μέσης ποιότητας και χαμηλού κόστους για το ευρύ κοινό.

Τα προϊόντα αυτά με ένα πλήρες σύστημα ιχνηλασιμότητας και σήμανση ειδικής ονομασίας προελεύσεως ώστε να είναι αναγνωρίσιμα για τα ποιοτικά τους χαρακτηριστικά, μπορούν να καλύψουν σημαντικά τμήματα της εγχώρια αγοράς και να δημιουργήσουν προοπτικές εξαγωγών. Αυτό για να γίνει πρέπει τα ΑΕΙ να καταλάβουν ότι δεν σημαίνει ντε και καλά , ότι επειδή το ΜΙΤ κάνει ρομποτική έρευνα θα κάνουμε και μεις.  

Αξίζει να σημειωθεί πως η Θεσσαλία έχει μια σειρά από περιοχές συνδεδεμένες με την Ελληνική Μυθολογία (Όλυμπος‐ Θεοί, Τέμπη‐ Μούσες, Φάρσαλα‐ Αχιλλέας, Πήλιο – Κένταυροι) που μπορούν να δώσουν χαρακτηριστικές ονομασίες προέλευσης εύκολα αναγνωρίσιμες σε διάφορα προϊόντα.

Σήμερα λειτουργούντα συστήματα παραγωγής προϊόντων υψηλής ποιότητας είναι ο συνεταιρισμός βιοκαλλιεργητών του Σαρανταπόρου με παραγωγή λαχανικών  (μπρόκολο, κουνουπίδι κλπ) αλλά και βιολογικών σταφυλιών για οινοποίηση με τοπικό οινοποιείο μεταποίησης.

Επομένως η νέα εποχή για τους αγρότες της Θεσσαλίας πρέπει να περιλαμβάνει μείγμα των παραπάνω σκέψεων και δράσεων για να μπορέσει ο νέος αγρότης να πάει στην εποχή της ποιοτικής και ανταγωνιστικής γεωργίας. Αν το αφήσουν τα μπλόκα βέβαια και οι κακές πολιτικές που αναπτύχθηκαν και τώρα και πριν.

-A +A

Δημοφιλέστερα Άρθρα