Τουρκικό μπλόκο στο Κυπριακό
AP Photo
AP Photo

Τουρκικό μπλόκο στο Κυπριακό

«Στοπ» στις προσπάθειες του ΓΓ του ΟΗΕ για επανέναρξη των συνομιλιών επί της ουσίας του Κυπριακού βάζει η Τουρκία, διαψεύδοντας τις προσδοκίες που είχαν καλλιεργηθεί τις τελευταίες εβδομάδες περί δήθεν αλλαγής στάσης και στροφής της Άγκυρας στο Κυπριακό.

Ο Τούρκος υπουργός Εξωτερικών Χ. Φιντάν, στη συνάντηση που είχε στην Άγκυρα με την προσωπική απεσταλμένη του ΓΓ του ΟΗΕ για το Κυπριακό, Άνχελα Ολγκίν, έθεσε πάλι ως όρο τη λύση των δύο κρατών. Σύμφωνα με την επίσημη διαρροή στο κρατικό πρακτορείο Ανατολού, ο Τούρκος ΥΠΕΞ επισήμανε στην απεσταλμένη του ΟΗΕ ότι η Τουρκία, «ως μητέρα πατρίδα και εγγυήτρια δύναμη, πιστεύει ότι η πιο ρεαλιστική λύση στο Κυπριακό περνά μέσα από τη συνύπαρξη των δύο κρατών στο νησί».

Και, θέτοντας και πάλι τις ίδιες κόκκινες γραμμές που έχουν οδηγήσει σε αδιέξοδο τις προσπάθειες για την επίλυση του Κυπριακού, τόνισε ότι «δεν θα αποδώσουν αποτελέσματα προσεγγίσεις που δεν αναγνωρίζουν τα εγγενή δικαιώματα του Τουρκοκυπριακού “λαού”, δηλαδή την κυριαρχική ισότητα και το ισότιμο διεθνές καθεστώς, με βάση τις πραγματικότητες στο νησί».

Αργά το βράδυ έγινε γνωστό ότι υπήρξε τηλεφωνική επικοινωνία του Ταγίπ Ερντογάν με τον ΓΓ του ΟΗΕ, Α. Γκουτέρες, με αφορμή τις περιφερειακές εξελίξεις, ενώ συζητήθηκαν και «οι εξελίξεις στο νησί της Κύπρου», όπως ανέφερε σε ανακοίνωσή της η Τουρκική Προεδρία.

Ο Ν. Χριστοδουλίδης, ο οποίος ρωτήθηκε για τις δηλώσεις Φιντάν και το πώς μπορεί να επηρεάσουν τη διαδικασία, τόνισε ότι «σε μια περίοδο που αμφισβητείται ο Καταστατικός Χάρτης των ΗΕ, που αμφισβητείται το σύστημα που δημιουργήθηκε μετά το 1945 με τα ΗΕ, που αμφισβητείται το διεθνές δίκαιο, δεν αναλαμβάνεται οποιαδήποτε πρωτοβουλία που ξεφεύγει από το πλαίσιο του Καταστατικού Χάρτη των ΗΕ».

Η κ. Ολγκίν τις προηγούμενες ημέρες είχε συνομιλίες με τον Πρόεδρο Ν. Χριστοδουλίδη και τον ηγέτη των Τουρκοκυπρίων Τουφάν Ερχιουρμάν, ενώ την Τετάρτη θα επισκεφθεί την Αθήνα για να συναντηθεί με τον Γ. Γεραπετρίτη. Ο ΓΓ του ΟΗΕ Α. Γκουτέρες επιδιώκει να υπάρξει κινητικότητα πριν από τη λήξη της θητείας του, στο τέλος του χρόνου, και στο πλαίσιο αυτό η απεσταλμένη του αναζητά κοινό έδαφος ώστε η σύγκληση μίας Πενταμερούς Διάσκεψης εντός του καλοκαιριού να οδηγήσει σε επανέναρξη των συνομιλιών επί της ουσίας του Κυπριακού.

Μέχρι τώρα οι Πενταμερείς έχουν περιοριστεί στη διαδικασία Μέτρων Οικοδόμησης Εμπιστοσύνης, ενώ έχει αποφευχθεί από τον ΟΗΕ η συζήτηση της ουσίας του Κυπριακού, καθώς η Τουρκία αρνείται να δεχθεί συζήτηση η οποία θα βασίζεται στις αποφάσεις του Συμβουλίου Ασφαλείας του ΟΗΕ για διζωνική δικοινοτική ομοσπονδία. Αντιθέτως, επιδιώκει να ξεκινήσουν συζητήσεις που δεν θα έχουν σημείο αναφοράς τη λύση αυτή και θα είναι ανοικτές και σε άλλες «εναλλακτικές» λύσεις. Με στόχο, βεβαίως, να αποδυναμώσει και να αποστεώσει το ισχυρό πλαίσιο που προσφέρουν οι αποφάσεις του Συμβουλίου Ασφαλείας του ΟΗΕ, κάτι που αποτελεί όμως και μέρος της εντολής του Συμβουλίου Ασφαλείας προς τον ΓΓ του ΟΗΕ.

Ο Πρόεδρος Ν. Χριστοδουλίδης έχει εκφράσει την ετοιμότητα να εμπλακεί σε ουσιαστικές συζητήσεις για το Κυπριακό και στηρίζει την προσπάθεια του ΓΓ του ΟΗΕ, ο οποίος πάντως αποφεύγει κάθε φορά την επίρριψη ευθυνών για την αδυναμία προόδου στο Κυπριακό εκεί όπου ανήκουν, δηλαδή στην τουρκική πλευρά.

Οι δηλώσεις αυτές του Χ. Φιντάν και η διατήρηση της σκληρής γραμμής από την Άγκυρα συνδέονται, βεβαίως, και με το γενικότερο κλίμα, καθώς η Άγκυρα το τελευταίο διάστημα έχει στοχοποιήσει την Κυπριακή Δημοκρατία λόγω της στενής σχέσης της με το Ισραήλ και της ενίσχυσής της από την επίδειξη της ευρωπαϊκής αλληλεγγύης με αφορμή τον πόλεμο στο Ιράν.

Επίσης, η αμυντική συμφωνία με τη Γαλλία και η υπογραφή της συμφωνίας SOFA για το καθεστώς της παραμονής γαλλικών δυνάμεων στο νησί έχουν προκαλέσει οργή στην Άγκυρα, καθώς θεωρεί ότι η Κύπρος συμμετέχει σε παιχνίδι «περικύκλωσής» της, με πρωτοβουλία του Ισραήλ, και περιορισμού της επιρροής της στην Ανατολική Μεσόγειο και στη Μέση Ανατολή, με πρωτοβουλία της Γαλλίας.