Συνομιλίες Αθήνας - Τρίπολης: Η βαριά σκιά του Τουρκολιβυκού και ο στόχος των ανοικτών διαύλων
Shutterstock
Shutterstock

Συνομιλίες Αθήνας - Τρίπολης: Η βαριά σκιά του Τουρκολιβυκού και ο στόχος των ανοικτών διαύλων

Διαπραγμάτευση μακράς πνοής αποτελεί η διαδικασία των συνομιλιών σε τεχνικό επίπεδο μεταξύ Ελλάδας και Λιβύης για την οριοθέτηση των θαλάσσιων ζωνών, όπως εκτιμά πηγή με γνώση του περιεχομένου των συζητήσεων, ο τρίτος γύρος των οποίων πραγματοποιήθηκε χθες στην Αθήνα.

Οι συνομιλίες αυτές έχουν διπλή αποστολή. Αφενός να διερευνηθούν οι δυνατότητες σύγκλισης των δύο πλευρών, έστω και με προοπτική παραπομπής της διαφοράς στη Χάγη, αλλά και συγχρόνως να διατηρήσουν σε στενή επαφή τις δύο κυβερνήσεις σε μια περίοδο που είναι εξαιρετικά κρίσιμη για το μέλλον της Λιβύης αλλά και για τις περιφερειακές εξελίξεις.

Για την Αθήνα είναι σημαντικό ότι, κατόπιν διπλωματικών προσπαθειών των τελευταίων δύο ετών, έχει αποκατασταθεί ένα επίπεδο συνεννόησης όχι μόνο με την Ανατολική Λιβύη αλλά και με την Τρίπολη κάτι που είναι αναγκαίο  καθώς, όποιες κι αν είναι οι εξελίξεις που θα δρομολογηθούν για την επίλυση του εσωτερικού πολιτικού προβλήματος, η Δυτική Λιβύη θα έχει πάντοτε έναν αποφασιστικό ρόλο.

Σύμφωνα με πληροφορίες, οι συνομιλίες και στον τρίτο γύρο έγιναν σε καλό και εποικοδομητικό κλίμα, παρά τη βαριά σκιά που ρίχνει στο ζήτημα της οριοθέτησης το Τουρκολιβυκό Μνημόνιο, στο οποίο επιμένει η λιβυκή πλευρά και βάσει του οποίου έχει διαμορφώσει τη θέση της, την οποία έχει γνωστοποιήσει μονομερώς με επιστολές της στον ΟΗΕ.

Από την άλλη πλευρά, η λιβυκή πλευρά αισθάνεται στριμωγμένη από τις κινήσεις της Ελλάδας, η οποία χάραξε τα οικόπεδα νοτίως της Κρήτης με βάση τη μέση γραμμή, όπως την αντιλαμβάνεται η χώρα μας, αποδίδοντας πλήρη επήρεια σε όλα τα νησιά και διατηρώντας ανοικτό τον Κόλπο της Σύρτης. Παράλληλα, αδειοδότησε συγκεκριμένα οικόπεδα στην Chevron, επικαλύπτοντας έτσι περιοχές που, βάσει του Τουρκολιβυκού Μνημονίου, θα ανήκαν στη λιβυκή ΑΟΖ.

Η Λιβύη έχει απορρίψει σε διπλωματικό επίπεδο τις κινήσεις της Ελλάδας, όμως στην πράξη σεβάστηκε και αποδέχθηκε την «ελληνική» μέση γραμμή, όταν οριοθέτησε τα δικά της οικόπεδα. Η Ελλάδα, φυσικά, έχει απορρίψει τόσο το Τουρκολιβυκό Μνημόνιο όσο και τον χάρτη που κατέθεσε η Λιβύη στον ΟΗΕ και αποτυπώνει τις ακραίες διεκδικήσεις της βάσει του Τουρκολιβυκού Μνημονίου. Για τον χάρτη αυτό έχουν εκφράσει τις διαφωνίες τους σχεδόν όλες οι γειτονικές χώρες της Λιβύης, όπως η Αίγυπτος, η Ιταλία και η Τυνησία.

Στον τρίτο γύρο των συνομιλιών, που έγινε χθες, επικεφαλής της ελληνικής αντιπροσωπείας ήταν η υφυπουργός Εξωτερικών Αλεξάνδρα Παπαδοπούλου. Σε αυτή τη φάση, σύμφωνα με πληροφορίες, η συζήτηση επικεντρώνεται στις γενικές αρχές που θα πρέπει να διέπουν μια οριοθέτηση, λαμβάνοντας υπόψη τα συγκεκριμένα γεωγραφικά χαρακτηριστικά και τις προβλέψεις του Δικαίου της Θάλασσας. Στις συνομιλίες εξετάζονται και χάρτες, όχι όμως τελικής οριοθέτησης, καθώς οι δύο πλευρές δεν έχουν φθάσει ακόμη σε αυτό το στάδιο, αλλά χάρτες που αφορούν επιμέρους ρυθμίσεις.

Στα θετικά στοιχεία καταγράφεται το γεγονός ότι, ενώ η αντιπροσωπεία προέρχεται ουσιαστικά από την Τρίπολη, από την αρμόδια διεύθυνση του λιβυκού Υπουργείου Εξωτερικών που έχει στην αρμοδιότητά της τις οριοθετήσεις και τα σύνορα, συμμετέχει και εκπρόσωπος της Ανατολικής Λιβύης. Έτσι υπάρχει πλήρης ενημέρωση και της Βεγγάζης με την οποία διατηρεί επίσης ανοικτούς διπλωματικούς διαύλους η Αθήνα.

Η Τουρκία έχει επιδείξει έντονη δραστηριότητα τις τελευταίες εβδομάδες, προκειμένου να είναι παρούσα στις εξελίξεις στη Λιβύη. Στο πλαίσιο αυτό έχει πραγματοποιήσει σημαντικά ανοίγματα προς την πλευρά του Χαφτάρ, με τον γιο του, Σαντάμ Χαφτάρ, να έχει επισκεφθεί τουλάχιστον δύο φορές την Άγκυρα το τελευταίο διάστημα. Παράλληλα, και ο αρχηγός της ΜΙΤ, Ιμπραήμ Καλίν, άνοιξε δίαυλο επικοινωνίας με την Αίγυπτο, με στόχο τη γεφύρωση των διαφορών που είχαν οι δύο χώρες σε ό,τι αφορά τη Λιβύη.

Το ενδιαφέρον όμως στρέφεται κυρίως στην προσπάθεια που έχει αναλάβει ο ειδικός απεσταλμένος του Λευκού Οίκου για τη Λιβύη, Μασάντ Μπούλος, για τη συγχώνευση των θεσμών της Δυτικής και της Ανατολικής Λιβύης, με την προοπτική το νέο αυτό σχήμα να οδηγήσει τη χώρα σε εκλογές.