Αλλαγές στις ευρωπαϊκές τράπεζες φέρνει η απόφαση της Ευρωπαϊκής Επιτροπής να τροποποιήσει προσωρινά το πλαίσιο εφαρμογής των νέων κανόνων της Βασιλείας ΙΙΙ για τον κίνδυνο αγοράς (Fundamental Review of the Trading Book - FRTB), επιδιώκοντας να διατηρήσει ίσους όρους ανταγωνισμού με τις αμερικανικές και βρετανικές τράπεζες.
Όπως ανακοίνωσε η Κομισιόν τη Δευτέρα, οι αλλαγές θα ισχύσουν για τρία χρόνια, από την 1η Ιανουαρίου 2027 έως το τέλος του 2029, καθώς οι ΗΠΑ και άλλες μεγάλες αγορές δεν έχουν ακόμη εφαρμόσει πλήρως τους ίδιους κανόνες. Στο πλαίσιο αυτό εισάγεται ένας προσωρινός «πολλαπλασιαστής» (multiplier), ο οποίος θα μετριάζει τις πρόσθετες κεφαλαιακές απαιτήσεις που θα προέκυπταν από το νέο καθεστώς.
Τι είναι το FRTB
Το FRTB αποτελεί το τελευταίο μεγάλο κομμάτι της μεταρρύθμισης της Βασιλείας ΙΙΙ μετά την παγκόσμια χρηματοπιστωτική κρίση. Στόχος του είναι να υπολογίζεται με μεγαλύτερη ακρίβεια ο κίνδυνος που αναλαμβάνουν οι τράπεζες μέσω των δραστηριοτήτων διαπραγμάτευσης (trading), όπως ομόλογα, παράγωγα και άλλοι χρηματοοικονομικοί τίτλοι.
Στην πράξη, οι νέοι κανόνες οδηγούν πολλές τράπεζες σε υψηλότερες κεφαλαιακές απαιτήσεις, ιδιαίτερα εκείνες που διαθέτουν μεγάλες επενδυτικές και trading δραστηριότητες.
Η απόφαση έρχεται εν μέσω αυξανόμενων μηνυμάτων από κορυφαίες ευρωπαϊκές τράπεζες για το ότι ο κλάδος μπορεί ή έχει αρχίσει να χάνει έδαφος στον ανταγωνισμό. Ιδιαίτερα έναντι των αμερικανικών τραπεζών, οι οποίες θεωρείται πως λειτουργούν με πιο ευέλικτο πλαίσιο. Η ίδια η Κομισιόν αναφέρει ότι στόχος είναι η διατήρηση «ίσων όρων ανταγωνισμού» σε παγκόσμιο επίπεδο.
Ελληνικές τράπεζες
Προς τα ελληνικά χρηματοπιστωτικά ιδρύματα, η απόφαση δεν αναμένεται να έχει άμεσο αντίκτυποκαθώς τα επιχειρηματικά τους μοντέλα παραμένουν κυρίως προσανατολισμένα στην παραδοσιακή τραπεζική – χορηγήσεις, καταθέσεις και πληρωμές – και όχι στις μεγάλες δραστηριότητες επενδυτικής τραπεζικής που χαρακτηρίζουν ομίλους όπως η Deutsche Bank ή η BNP Paribas.
Ωστόσο, η απόφαση έχει σημασία για τρεις λόγους:
- Πρώτον, απομακρύνει τον κίνδυνο πρόσθετων κεφαλαιακών πιέσεων σε μια περίοδο κατά την οποία οι ελληνικές τράπεζες επιδιώκουν να αυξήσουν τις διανομές μερισμάτων και να ενισχύσουν τις αποδόσεις προς τους μετόχους.
- Δεύτερον, διατηρεί ευνοϊκότερες συνθήκες για τις δραστηριότητες διαχείρισης χαρτοφυλακίων ομολόγων και παραγώγων που χρησιμοποιούν οι τράπεζες για σκοπούς αντιστάθμισης κινδύνου.
- Τρίτον, προσφέρει μεγαλύτερη προβλεψιμότητα στους επόπτες και στις διοικήσεις σχετικά με την εξέλιξη των δεικτών κεφαλαιακής επάρκειας την επόμενη τριετία.
