Οι διαδοχικές κρίσεις των τελευταίων ετών και οι επιπτώσεις τους, από τα πρωτοφανή lockdown μέχρι τον πόλεμο στη Μέση Ανατολή και την πετρελαϊκή κρίση, έχουν γεννήσει ένα παράδοξο στον κόσμο των επενδύσεων. Παρά την αυξημένη και ακραία πολλές φορές αβεβαιότητα και παρά το γεγονός ότι μέσα σε μία πενταετία έχουμε δει να κυριαρχούν οι «μαύροι κύκνοι», όπως η πανδημία και το κλείσιμο των Στενών του Ορμούζ, οι επενδυτές προτιμούν το ρίσκο από την ασφάλεια.
Παραδοσιακά, κάθε φορά που οι επενδυτές έβλεπαν να συγκεντρώνονται μαύρα σύννεφα στον ορίζοντα, έτρεχαν προς την ίδια κατεύθυνση: αναζητούσαν καταφύγιο στη σιγουριά του χρυσού, των κρατικών ομολόγων, του δολαρίου και του γεν. Σήμερα, όμως, παρά τις συνεχείς γεωπολιτικές εντάσεις, τα υψηλά επιτόκια, το δυσθεώρητο δημόσιο χρέος και την παγκόσμια ακρίβεια, ολοένα και περισσότεροι επιλέγουν να κυνηγήσουν τις μετοχές της Τεχνητής Νοημοσύνης.
Αυτό δεν συμβαίνει επειδή οι μετοχές της Nvidia και των άλλων μεγαθηρίων που πρωταγωνιστούν στην τεχνολογική επανάσταση είναι… ακίνδυνες αλλά διότι οι επενδυτές φοβούνται περισσότερο μη χάσουν το τρένο της ΑΙ. Με άλλα λόγια, οι αγορές εκτιμούν ότι το ρίσκο της Τεχνητής Νοημοσύνης είναι ένας κίνδυνος που μπορεί εν μέρει να υπολογιστεί, έναντι μάλιστα μεγάλων προσδοκώμενων κερδών, ενώ ταυτόχρονα τα ασφαλή καταφύγια δεν προσφέρουν τη σιγουριά του παρελθόντος.
Όχι αδικαιολόγητα θα έλεγε κανείς, καθώς σύμφωνα με την Bank of America, από το 1774 μέχρι σήμερα οι αμερικανικές μετοχές έχουν αποδώσει ετήσια κέρδη 8,7%, ενώ αντίστοιχα τα 10ετή αμερικανικά κρατικά ομόλογα έχουν προσφέρει 5,1% ετησίως στους επενδυτές.
Πρόκειται για ένα πολύ εντυπωσιακό στοιχείο, ιδιαίτερα αν αναλογιστούμε τις μεγάλες κρίσεις και τους πολέμους που έχουν στιγματίσει τους τελευταίους δυόμιση αιώνες. Μία περίοδος κατά την οποία ο φόβος οδηγούσε τους επενδυτές στην… αγκαλιά του χρυσού, οι οικονομικές υφέσεις στα κρατικά ομόλογα και οι κρίσεις στο δολάριο.
Σήμερα οι επενδυτές δεν αγοράζουν με βάση την ασφάλεια όπως την ξέραμε αλλά με βάση το λεγόμενο FOMO, τον φόβο δηλαδή ότι θα χάσουν το τρομακτικό ράλι της Τεχνητής Νοημοσύνης. Το πραγματικά εκκωφαντικό ράλι που ξεκίνησε στα τέλη του 2022 και έχει οδηγήσει τον S&P 500 σε κέρδη άνω του 100%, παρά τις πληθωριστικές πιέσεις και τα υψηλότερα επιτόκια της 20ετίας, κάνει και τους πιο απαισιόδοξους να σκέφτονται ότι όλοι οι άλλοι πλουτίζουν και αυτή η αντίληψη συντηρεί το ράλι.
Σε συνδυασμό, βέβαια, με την πεποίθηση ότι η ΑΙ θα αποδειχθεί ένας πολύ πιο καθοριστικός για τον οικονομία τεχνολογικός κύκλος από το διαδίκτυο, που συνεπάγεται ότι θα προκαλέσει τεράστιες ανατροπές, στη βάση των οποίων θα γεννηθούν και εταιρικά κέρδη.
Στο μεταξύ, σημαντικό ρόλο στο παράδοξο που κυριαρχεί, παίζει και η αλλαγή συμπεριφοράς των ασφαλών επενδυτικών καταφυγίων. Στην αγορά ομολόγων λαμβάνουν χώρα μεγάλες ανατροπές. Το αμερικανικό δημόσιο χρέος ετοιμάζεται να ξεπεράσει τα 40 τρισ. δολάρια για πρώτη φορά στην ιστορία και οι τεράστιες ανάγκες αναχρηματοδότησης σε περιβάλλον διαδοχικών κρίσεων αυξάνει τον δημοσιονομικό κίνδυνο. Αποτέλεσμα είναι τα αμερικανικά ομόλογα, ένα asset που για χρόνια θεωρούνταν «risk-free» να επιβαρύνεται από πολιτικό και δημοσιονομικό ρίσκο.
Ο χρυσός, από την πλευρά του, βλέπουμε ότι επηρεάζεται σε υπερβολικό βαθμό από τα επιτόκια. Παράλληλα, ενώ προσφέρει ασφάλεια σε περιόδους αναταράξεων, δεν υπόσχεται κέρδη όπως η Τεχνητή Νοημοσύνη. Έτσι, σε περιβάλλον υψηλών επιτοκίων και με φόντο το εντυπωσιακό ράλι της περασμένης χρονιάς, οι επενδυτές σε πολλές περιπτώσεις επιλέγουν να ρευστοποιήσουν κέρδη από τον χρυσό για να χρηματοδοτήσουν αγορές τεχνολογικών μετοχών.
Και κάτι ακόμη για την Τεχνητή Νοημοσύνη. Μία εξέλιξη που δεν βρίσκεται ακόμη στην πρώτη γραμμή της επικαιρότητας. Σύμφωνα με δημοσίευμα των FT, η OpenAI συζητά το ενδεχόμενο να παραχωρήσει στο αμερικανικό δημόσιο ποσοστό 5% της εταιρείας, στην προσπάθειά της να ευθυγραμμίσει τα συμφέροντά της με την κυβέρνηση και να μετριάσει τον ρυθμιστικό έλεγχο, ενόψει της σχεδιαζόμενης IPO. Πρόκειται για μία εξέλιξη που ουσιαστικά μετατρέπει την ΑΙ από καθαρά επιχειρηματική ευκαιρία σε κρίσιμη εθνική υποδομή.
Όλα αυτά υποδηλώνουν ότι περνάμε σε μια νέα οικονομία. Στην παλιά οικονομία ο χρυσός προστάτευσε τον πλούτο, τα ομόλογα προσέφεραν σταθερότητα και ο πρωταρχικός στόχος ήταν η ασφάλεια και η διατήρηση κεφαλαίου. Τώρα, η Τεχνητή Νοημοσύνη είναι που υπόσχεται ότι θα δημιουργήσει ακόμη μεγαλύτερο πλούτο και δημιουργεί υπεραξίες μέσω της καινοτομίας.
Οι επενδυτές δεν έπαψαν να αγαπούν τα ασφαλή καταφύγια όπως τα πολύτιμα μέταλλα και τα ομόλογα. Έπαψαν να φοβούνται το νέο γιατί πιστεύουν ότι το «νέο», η ΑΙ δηλαδή, θα αλλάξει τον κόσμο όπως τίποτα άλλο στην ανθρώπινη ιστορία. Ο μεγαλύτερος φόβος είναι να απουσιάζει ένας επενδυτής από το πάρτι της Τεχνητής Νοημοσύνης. Γι’ αυτό το λόγο, όσο η ΑΙ θα κερδίζει τις εντυπώσεις και την ουσία, όσο θα ενισχύει την παραγωγικότητα και να αναβαθμίζει τις προσδοκίες για ανάπτυξη, τόσο οι αγορές θα προτιμούν την αβεβαιότητα της μεγάλης τεχνολογικής επανάστασης.
Μόνο που τα πάρτι δεν διαρκούν για πάντα και όπως έχει δείξει η ιστορία, αν η χρηματιστηριακή φούσκα της ΑΙ σκάσει κάποια στιγμή, πιθανότατα δεν θα σκάσει επειδή η τεχνολογία απέτυχε. Θα σκάσει γιατί οι προσδοκίες των επενδυτών θα έχουν ξεπεράσει κατά πολύ την ίδια την πραγματικότητα. Άλλωστε, κάθε μεγάλη τεχνολογική επανάσταση έχει ακολουθήσει συγκεκριμένο μοτίβο με υπερβολικό ενθουσιασμό στην αρχή και υπερβολικές αποτιμήσεις στη συνέχεια…
