Η Παγκόσμια Ημέρα υγείας καθιερώθηκε να τιμάται κάθε χρόνο στις 7 Απριλίου, με αφορμή την ημερομηνία ίδρυσης του Παγκόσμιου Οργανισμού Υγείας (ΠΟΥ) στις 7 Απριλίου του 1948, υπενθυμίζοντας μας ότι η υγεία συνιστά θεμελιώδες ανθρώπινο δικαίωμα και βασικό πυλώνα κοινωνικής συνοχής. Στόχος της ημέρας είναι η προώθηση της ισότιμης πρόσβασης σε ποιοτικές υπηρεσίες υγείας για όλους, η ανάδειξη ζητημάτων δημόσιας υγείας και η αύξηση της ευαισθητοποίησης της κοινωνίας για την πρόληψη. Αποσκοπεί να κινητοποιήσει κυβερνήσεις, κοινότητες και άτομα να αναλάβουν συγκεκριμένες δράσεις προς την επίτευξη της καθολικής υγειονομικής κάλυψης και τη βελτίωση της συνολικής ευημερίας. Γιατί η υγεία δεν είναι μόνο η απουσία νόσου, αλλά μια κατάσταση σωματικής, ψυχικής και κοινωνικής ευεξίας.
Στο πεδίο της πρόληψης ο ΠΟΥ αναπτύσσει κατευθυντήριες οδηγίες καλύπτοντας ένα ευρύ φάσμα θεμάτων. Από τους εμβολιασμούς και την υγιεινή διατροφή, μέχρι την πρόληψη χρόνιων νοσημάτων, την ψυχική υγεία και την αντιμετώπιση παραγόντων κινδύνου, όπως το κάπνισμα και η καθιστική ζωή. Ιδιαίτερη έμφαση δίνεται στην πρωτογενή πρόληψη, δηλαδή στην αποτροπή εμφάνισης ασθενειών, καθώς και στην έγκαιρη διάγνωση και παρέμβαση, μέσα από οργανωμένα προγράμματα προσυμπτωματικού ελέγχου. Σ’ έναν κόσμο που αντιμετωπίζει ολοένα και πιο σύνθετες υγειονομικές προκλήσεις, η επένδυση στην πρόληψη συμβάλλει ουσιωδώς στη μείωση των ανισοτήτων και στην προαγωγή της δημόσιας υγείας.
Στην κατεύθυνση αυτή, με πρωτοβουλία του πρωθυπουργού Κυριάκου Μητσοτάκη, η πρόληψη αναδεικνύεται και στη χώρα μας ως μείζονα προτεραιότητα, με ολοκληρωμένο σχεδιασμό συνεκτικών πολιτικών, καθολική στόχευση και μετρήσιμα αποτελέσματα. Στόχος είναι η ισότιμη πρόσβαση στην πρόληψη υγείας για όλους χωρίς διακρίσεις, αίροντας τις γεωγραφικές και κοινωνικές ανισότητες.
Κεντρικό εργαλείο αυτής της νέας προσέγγισης είναι το Εθνικό Πρόγραμμα «Προλαμβάνω», το οποίο αποτελεί μια από τις πιο καινοτόμες και επιδραστικές πολιτικές στο χώρο της υγείας.
Με επίκεντρο την πρόληψη και την προαγωγή της υγείας, το Πρόγραμμα προσφέρει μια σειρά δωρεάν προληπτικών εξετάσεων σε ασφαλισμένους και ανασφάλιστους πολίτες, με στόχο την έγκαιρη διάγνωση και την αποτροπή σοβαρών νοσημάτων. Στο πλαίσιο του Προγράμματος «Προλαμβάνω» εντάσσονται προγράμματα προσυμπτωματικού ελέγχου για τον καρκίνο του τραχήλου της μήτρας, τον καρκίνο του μαστού, τον καρκίνο του παχέος εντέρου, καθώς και εξετάσεις για την πρόληψη και αντιμετώπιση του καρδιαγγειακού κινδύνου.
Ιδιαίτερη έμφαση δίνεται και στην παιδική παχυσαρκία, η οποία αντιμετωπίζεται ως ένα από τα σημαντικότερα προβλήματα της σύγχρονης εποχής, με στοχευμένες παρεμβάσεις πρόληψης και ενημέρωσης για παιδιά και οικογένειες. Επιπλέον, στο πλαίσιο των καρδιολογικών ελέγχων, εντάσσονται και τα δύο προγράμματα για την παχυσαρκία ενηλίκων και τη νεφρική δυσλειτουργία.
Βασικός στόχος του συνολικού πλέγματος αυτών των προγραμμάτων είναι η έγκαιρη ανίχνευση σοβαρών ασθενειών, που η καθυστερημένη διάγνωση τους θα μπορούσε να οδηγήσει ακόμη και σε πρόωρο θάνατο. Το πιο σημαντικό όμως είναι ότι διαμορφώνεται ένα νέο πρότυπο προσέγγισης της υγείας, αφού η κουλτούρα των Ελλήνων πλέον αλλάζει ριζικά. Η πρόληψη είναι κομβική για την εγγραματοσύνη υγείας των πολιτών, που δεν περιμένουν πλέον να δουν τα πρώτα συμπτώματα της ασθένειας για να πάνε για εξετάσεις, αλλά κλείνουν το ραντεβού τους μόλις λάβουν το ενημερωτικό sms στο κινητό τους.
Το Εθνικό Πρόγραμμα «Προλαμβάνω» αποτελεί μια στρατηγική επιλογή δημόσιας πολιτικής, που αποδεικνύει έμπρακτα ότι η πρόληψη σώζει ζωές και ότι η Πολιτεία αναλαμβάνει ενεργό ρόλο, ώστε η υγεία να είναι και στην πράξη δικαίωμα όλων. Έτσι, αμβλύνονται στην πράξη οι ανισότητες ως προς την πρόσβαση στην υγεία, ενισχύεται η βιωσιμότητα του Εθνικού Συστήματος Υγείας, αλλά κυρίως οι άνθρωποι ζουν μια πιο μακρά και υγιή ζωή με αξιοπρέπεια.
* Ο Γιώργος Σταμάτης είναι βουλευτής Επικρατείας της ΝΔ
