Το εμβληματικό συνέδριο EmTech Europe του ΜΙΤ Technology Review σε συνεργασία με την Καθημερινή, επέστρεψε για τρίτη συνεχόμενη χρονιά στην Αθήνα με αντικείμενο την εφαρμογή της Τεχνητής Νοημοσύνης σε κλάδους όπως η κυβερνοασφάλεια, η υγεία και η χρηματοοικονομική τεχνολογία. Περισσότεροι από 20 ομιλητές από διακεκριμένα πανεπιστημιακά ιδρύματα και εταιρείες – κολοσσούς, όπως η Google, η Meta και η Shutterstock, συμμετείχαν στη διοργάνωση και συζήτησαν για τις τελευταίες εξελίξεις σε τεχνολογίες που διαρκώς μετασχηματίζονται και αναδιαμορφώνουν την οικονομία, τη βιομηχανία αλλά και την καθημερινότητά μας.
Για τις προκλήσεις που δημιουργεί η εκρηκτική ανάπτυξη της Παραγωγικής Τεχνητής Νοημοσύνης και των synthetic media για την εμπιστοσύνη στην ψηφιακή πληροφορία μίλησε η Alessandra Sala, Επικεφαλής Τεχνητής Νοημοσύνης και Επιστήμης Δεδομένων της Shutterstock. «Η παραπληροφόρηση έχει αναδειχθεί ως ένας από τους σημαντικότερους παγκόσμιους κινδύνους και οι κοινωνίες δεν είναι ακόμη επαρκώς προετοιμασμένες να τον αντιμετωπίσουν», υπογράμμισε. Επισήμανε δε ότι οι επιπτώσεις δεν περιορίζονται στο κοινωνικό επίπεδο, αλλά επεκτείνονται και στην οικονομία και στην πολιτική, με deepfakes να χρησιμοποιούνται για οικονομική απάτη, στοχοποίηση ευάλωτων ομάδων και επηρεασμό εκλογικών διαδικασιών. Στη συζήτηση αναδείχθηκε η ανάγκη πολυεπίπεδης προσέγγισης του προβλήματος, με τρεις βασικούς άξονες: την ανάπτυξη τεχνολογιών που προστατεύουν την αυθεντικότητα της πληροφορίας, τη διαμόρφωση πολιτικών που ενισχύουν την εμπιστοσύνη στον ψηφιακό χώρο και την κατανόηση της συμπεριφοράς των χρηστών, ιδιαίτερα των νεότερων γενιών, ως προς την κατανάλωση περιεχομένου. Η κ. Sala υπογράμμισε ότι η Τεχνητή Νοημοσύνη μπορεί να αποτελέσει και μέρος της λύσης, επιταχύνοντας την ανάπτυξη πιο αξιόπιστων και ασφαλών συστημάτων.
Alessandra Sala
Τρία πεδία εφαρμογής της Τεχνητής Νοημοσύνης με γνώμονα την κοινωνική ωφέλεια και την εμπιστοσύνη ανέλυσε ο Shakir Mohamed, Research Director στην DeepMind. Το πρώτο αφορά την εκπαίδευση, με σύνθημα «ένας δάσκαλος για κάθε μαθητή και ένας βοηθός για κάθε εκπαιδευτικό». Εξήγησε ότι, για να οικοδομηθεί η καλύτερη δυνατή ΤΝ για τη μάθηση, απαιτείται η ενσωμάτωση επιστημονικά τεκμηριωμένων παιδαγωγικών αρχών, όπως η ενεργητική μάθηση, η διαχείριση του γνωστικού φορτίου, η προσαρμογή στο επίπεδο κάθε μαθητή, η ενίσχυση της περιέργειας και η καλλιέργεια της μεταγνωστικής σκέψης. Το δεύτερο όραμα αφορά την πρόβλεψη καιρού και τη διαχείριση του περιβάλλοντος. «Το νεότερο μοντέλο GenCast της DeepMindπαρουσιάζει υψηλότερη ακρίβεια και βελτιωμένη διαχείριση πιθανοτήτων, ιδίως στην πρόβλεψη ακραίων καιρικών φαινομένων», ανέφερε. Ωστόσο, επισήμανε ότι τα εργαλεία αυτά δεν αντικαθιστούν την παραδοσιακή επιστήμη. Το τρίτο όραμα αφορά τη συμμετοχή των πολιτών στον σχεδιασμό της ΤΝ. Το μοντέλο Aeneas, το οποίο μετασχηματίζει τον τρόπο με τον οποίο οι ιστορικοί συνδέουν αρχαία κείμενα και επιγραφές με το ευρύτερο ιστορικό τους πλαίσιο, επιτρέποντας την ανάκτηση παράλληλων κειμένων μέσα σε δευτερόλεπτα, είναι παράδειγμα της ΤΝ «ως συνεργατικού και προσαρμόσιμου εταίρου».
Shakir Mohamed
Στο ερώτημα «πώς μεταβαίνουμε από ένα generating text σε έναν αληθινό ψηφιακό κόσμο», ο Rohit Patel, Director στα Meta Superintelligence Labs απάντησε ότι το κρίσιμο στοιχείο είναι η ικανότητα των μοντέλων να μαθαίνουν να χρησιμοποιούν εργαλεία, δηλαδή να αλληλεπιδρούν με άλλα συστήματα και πηγές πληροφορίας. Η εξέλιξη αυτή, όπως σημείωσε, σηματοδοτεί τη μετάβαση από απλά μοντέλα παραγωγής κειμένου σε ολοκληρωμένους ψηφιακούς «πράκτορες» ΤΝ, οι οποίοι μπορούν να επιτελούν σύνθετες εργασίες σε πραγματικά περιβάλλοντα. Ωστόσο, χωρίς αξιόπιστα συστήματα αξιολόγησης δεν είναι δυνατόν να διαπιστωθεί εάν ένα μοντέλο είναι κατάλληλο για τον σκοπό για τον οποίο προορίζεται, τόνισε. Στην ερώτηση «μήπως συχνά στηριζόμαστε στη λάθος τεχνολογία», ο κ. Patel εξέφρασε την πεποίθηση ότι ο άνθρωπος διατηρεί την ικανότητα να κρίνει και να επιλέγει την κατάλληλη λύση, ανάλογα με το εκάστοτε πρόβλημα, δίνοντας έμφαση στη σημασία της ορθής αξιοποίησης των διαθέσιμων εργαλείων.
Rohit Patel
Τις νέες μορφές επιχειρηματικότητας στην εποχή της Τεχνητής Νοημοσύνης ανέλυσαν ο Paul Cheek, SeniorAdvisor Entrepreneurship & AI στο MIT Sloan, ο Χάρης Σφυράκης, CEO και Ιδρυτής της Newmode AI, και ο Μηνάς Λιαροκάπης, CEO και Ιδρυτής της Acumino. Ο κ. Cheek διέκρινε δύο παραδοσιακές μορφές επιχειρηματικότητας: τις μικρομεσαίες επιχειρήσεις με περιορισμένη ανάπτυξη και τις καινοτόμες εταιρείες υψηλής τεχνολογίας, που απαιτούν σημαντικό αρχικό κεφάλαιο αλλά μπορούν να επιτύχουν εκθετική ανάπτυξη. Στη συνέχεια, πρότεινε ένα νέο μοντέλο που δανείζεται τα καλύτερα στοιχεία και από τις δύο κατηγορίες: το μοντέλο AI-Driven Enterprise, το οποίο συνδυάζει χαμηλό αρχικό κεφάλαιο με δυνατότητα ταχύτατης κλιμάκωσης χάρη στην ΤΝ. «Βρισκόμαστε στην εποχή του dial-up για την ΤΝ», τόνισε, καλώντας το κοινό να φανταστεί έναν κόσμο λίγα χρόνια αργότερα, όπου η βαθιά ερευνητική ανάλυση θα εκτελείται τόσο γρήγορα όσο μια αναζήτηση στο Google. Πρότεινε επίσης μια νέα ορολογία για τον οργανισμό του μέλλοντος: «ένα σύνολο κόμβων που συνεργάζονται για έναν κοινό σκοπό», όπου οι κόμβοι αυτοί μπορεί να είναι είτε άνθρωποι είτε AI agents. Εξέφρασε ακόμη την πεποίθηση ότι «η ΤΝ θα ξεκινά και θα διαχειρίζεται εταιρείες», με AI agents να αναλαμβάνουν ρόλους ισοδύναμους με εκείνους ενός CEO.
Paul Cheek
Ο κ. Σφυράκης μοιράστηκε την εμπειρία του από την πορεία εταιρειών, αναδεικνύοντας τόσο τις προκλήσεις όσο και τις ευκαιρίες που φέρνει η ΤΝ. Η εμφάνιση του ChatGPT κατέστησε προϊόντα εταιρειών ουσιαστικά άχρηστα, τόνισε και συμπλήρωσε ότι η ΤΝ δεν «σκοτώνει» αναγκαστικά τις εταιρείες λογισμικού. Με τη νέα του εταιρεία εστιάζει στην εξατομίκευση της εμπειρίας των επισκεπτών ιστοτόπων αξιοποιώντας Αgentic ΤΝ. «Εδώ δεν χρειάζεται να προγραμματίσεις τις συνδέσεις μεταξύ συστημάτων, οι agents τις ανακαλύπτουν μόνοι τους», εξήγησε, σημειώνοντας ότι αυτή η εξέλιξη έχει αλλάξει ριζικά την ταχύτητα ανάπτυξης προϊόντων.
Ο κ. Λιαροκάπης παρουσίασε το πεδίο της «φυσικής ΤΝ», που αλληλεπιδρά με τον φυσικό κόσμο μέσω ρομποτικών συστημάτων. Υπογράμμισε ότι έως το 2030 αναμένεται έλλειψη 85 εκατομμυρίων εργαζομένων παγκοσμίως στη βιομηχανική παραγωγή, γεγονός που δημιουργεί μια τεράστια ευκαιρία για τη φυσική ΤΝ. Σημείωσε επίσης ότι η Ελλάδα θα μπορούσε να διαδραματίσει πρωταγωνιστικό ρόλο στην πέμπτη βιομηχανική επανάσταση, χάρη στο υψηλού επιπέδου ανθρώπινο δυναμικό της. «Η φυσική ΤΝ γεννήθηκε εδώ, στο μυαλό του Αριστοτέλη. Είναι ώρα να επιστρέψει σπίτι», ανέφερε χαρακτηριστικά.
Dimitris Papastergiou
Τον ρόλο της Ελλάδας στη νέα εποχή της Τεχνητής Νοημοσύνης και τις πρωτοβουλίες του Υπουργείου Ψηφιακής Διακυβέρνησης ανέλυσε ο Υπουργός Ψηφιακής Διακυβέρνησης, Δημήτρης Παπαστεργίου. Σχετικά με τις ψηφιακές υποδομές, ανέφερε ότι παρουσιάστηκε ήδη η εθνική στρατηγική για τα κέντρα δεδομένων, ενώ έως το τέλος του μήνα πρόκειται να ανοίξουν στο κοινό χιλιάδες datasets δημόσιων δεδομένων. Ανέφερε δε ότι σε ευρωπαϊκό επίπεδο η συμμετοχή της Ελλάδας στην πρωτοβουλία Gigafactories ενισχύει την ασφάλεια δεδομένων και υποδομών. Όσον αφορά την ευρωπαϊκή υστέρηση στην ανάπτυξη μοντέλων ΤΝ, υπογράμμισε ότι η Ελλάδα διαθέτει υψηλού επιπέδου επιστημονικό δυναμικό και στοχεύει να το διατηρήσει εντός χώρας, αξιοποιώντας κατάλληλα κίνητρα μέσω του προγράμματος Pharos.
Joseph Sifakis
«Η Τεχνητή Νοημοσύνη βρίσκεται ακόμη στα σπάργανα» ανέφερε στην ομιλία του ο Joseph Sifakis, νικητής του βραβείου Turing. Εστιάζοντας στο πεδίο των αυτόνομων συστημάτων, εξήγησε ότι στόχος είναι η αντικατάσταση ανθρώπινων λειτουργιών από μηχανές ικανές να προσαρμόζονται σε δυναμικά περιβάλλοντα. Επισήμανε, ωστόσο, ότι το όραμα αυτό προσκρούει σε αναπάντητες τεχνικές προκλήσεις. Μεταξύ αυτών, τόνισε την ανάγκη για συστήματα με εξαιρετικά υψηλή αξιοπιστία. Έθεσε, επίσης, το ζήτημα της ηθικής συμπεριφοράς των συστημάτων ΤΝ, επισημαίνοντας ότι παραμένει ασαφές τι σημαίνει για μια μηχανή να ενεργεί ηθικά. Σχετικά με τον κοινωνικό αντίκτυπο της ΤΝ, εξέφρασε ανησυχία για τη διάβρωση των γνωστικών ικανοτήτων. Προειδοποίησε, επίσης, για τον κίνδυνο της ανεργίας και την αποδυνάμωση της κρατικής ισχύος, καθώς τα κράτη καθίστανται ολοένα και πιο εξαρτημένα από ιδιωτικές εταιρείες τεχνολογίας. «Τα οφέλη της ΤΝ θα είναι ανάλογα των δεξιοτήτων», υπογράμμισε καταλήγοντας.
