Η αρχαία ελληνική λύρα, ένα από τα σημαντικότερα μουσικά όργανα της αρχαιότητας, βρέθηκε τις τελευταίες ημέρες στο επίκεντρο σημαντικών πολιτιστικών δράσεων στο Ηνωμένο Βασίλειο. Οι μουσικοί Θεόδωρος Κουμαρτζής και Λίνα Παλερά έδωσαν συναυλία, πραγματοποίησαν εκπαιδευτικό εργαστήριο και εμφανίστηκαν ζωντανά στο ραδιόφωνο, μεταφέροντας στο βρετανικό κοινό τον ήχο και την ιστορία ενός οργάνου που για αιώνες ήταν γνωστό κυρίως μέσα από αρχαιολογικά ευρήματα και εικονογραφικές παραστάσεις.
Η παρουσία τους εντάχθηκε στο πρόγραμμα του Guildhall Harp Festival, που διοργάνωσε η καθηγήτρια άρπας Imogen Barford στο Guildhall School of Music & Drama του Λονδίνου. Στο πλαίσιο του φεστιβάλ πραγματοποιήθηκε η πρώτη επίσημη παρουσίαση της αρχαίας ελληνικής λύρας στην ιστορία του ιδρύματος, μέσα από συναυλία και εργαστήριο, στο οποίο συμμετείχαν, μεταξύ άλλων, φοιτητές άρπας του Guildhall που σπουδάζουν στο ανώτατο επίπεδο.
Η επίσκεψη ολοκληρώθηκε με συνέντευξη και ζωντανή εμφάνιση στην εκπομπή In Tune του BBC Radio 3. Εκεί παρουσιάστηκαν η ιστορία, η κατασκευή και οι σύγχρονες δυνατότητες της αρχαίας ελληνικής λύρας, ενώ οι δύο μουσικοί ερμήνευσαν και πρωτότυπες συνθέσεις από τη δισκογραφία τους.
Η παρουσία της αρχαίας ελληνικής λύρας σε δύο από τους σημαντικότερους μουσικούς θεσμούς του Ηνωμένου Βασιλείου αντανακλά το αυξανόμενο διεθνές ενδιαφέρον για την αναβίωση και τη μελέτη της αρχαίας ελληνικής μουσικής, όχι μόνο ως αντικείμενο ιστορικής έρευνας αλλά και ως ζωντανής καλλιτεχνικής πρακτικής.
Η Λίνα Παλερά είναι υπεύθυνη σπουδών του Lyre Academy, του πρώτου διεθνούς εκπαιδευτικού οργανισμού που είναι αφιερωμένος αποκλειστικά στη διδασκαλία της αρχαίας ελληνικής λύρας. Μαζί με τον Θεόδωρο Κουμαρτζή συμμετέχουν σε συναυλίες, εκπαιδευτικά προγράμματα και καλλιτεχνικές δράσεις στην Ελλάδα και το εξωτερικό, συμβάλλοντας στη διάδοση του οργάνου σε ολοένα και ευρύτερο κοινό.
Πίσω από αυτή τη διεθνή δραστηριότητα βρίσκεται η πολυετής έρευνα της οικογένειας Κουμαρτζή από την Ευρωπό Κιλκίς και της ελληνικής οργανοποιίας LUTHIEROS Music Instruments. Επικεφαλής της προσπάθειας είναι ο οργανοκατασκευαστής Αναστάσιος Κουμαρτζής, ο οποίος μαζί με τους γιους του, Ιορδάνη, Νικόλαο και Θοδωρή, μελετά εδώ και περισσότερα από είκοσι χρόνια αρχαιολογικά ευρήματα, αρχαίες γραπτές πηγές και εικονογραφικό υλικό, ανακατασκευάζοντας με επιστημονική τεκμηρίωση αρχαία ελληνικά μουσικά όργανα.
Η έρευνα αυτή έχει συμβάλει ουσιαστικά στην αναβίωση της αρχαίας ελληνικής οργανοποιίας και της ερμηνευτικής πρακτικής της λύρας. Τα όργανα που κατασκευάζονται στο πλαίσιο αυτής της προσπάθειας χρησιμοποιούνται σήμερα από μουσικούς, πανεπιστήμια, μουσεία, ερευνητικά ιδρύματα και κινηματογραφικές παραγωγές σε δεκάδες χώρες.
Η πορεία αυτή συνεχίζεται και στην Ελλάδα. Στο πλαίσιο του Cosmopolis Festival στην Καβάλα, ο Θεόδωρος Κουμαρτζής θα παρουσιάσει συναυλία σε συνεργασία με τον μουσικό Θανάση Κλεώπα. Παράλληλα, θα πραγματοποιηθεί εργαστήριο εκμάθησης αρχαίας λύρας, ενώ το κοινό θα έχει την ευκαιρία να επισκεφθεί έκθεση αρχαίων ελληνικών μουσικών οργάνων με την παρουσία του Αναστάσιου Κουμαρτζή και να γνωρίσει από κοντά τόσο τα ίδια τα όργανα όσο και τη διαδικασία ανακατασκευής τους.
