Με το βλέμμα στις επιπτώσεις του πολέμου στη Μέση Ανατολή και στις πιέσεις που συνεχίζουν να δέχονται καύσιμα, μεταφορές και βασικά αγαθά, η κυβέρνηση προετοιμάζει δεύτερο κύκλο παρεμβάσεων για τη στήριξη νοικοκυριών και επιχειρήσεων, με το συνολικό πακέτο μέχρι τα μέσα του έτους να μπορεί να φτάσει ακόμη και το μισό δισ. ευρώ.
Στο οικονομικό επιτελείο θεωρούν ότι, ακόμη και στην περίπτωση αποκλιμάκωσης της έντασης, οι επιπτώσεις στην πραγματική οικονομία δεν θα εξαφανιστούν άμεσα. Οι τιμές στα πρατήρια παραμένουν αυξημένες, ενώ το κόστος μεταφοράς και ασφάλισης φορτίων εκτιμάται ότι θα συνεχίσει να επιβαρύνει την αγορά και τους επόμενους μήνες.
Στο πλαίσιο αυτό, τις επόμενες εβδομάδες αναμένεται να πέσει στο τραπέζι των συζητήσεων ένα νέο πακέτο μέτρων ύψους περίπου 200 εκατ. ευρώ, το οποίο ενδεχομένως να προστεθεί στις ήδη ανακοινωμένες παρεμβάσεις.
Εφόσον οι σχεδιασμοί αυτοί προχωρήσουν, τα συνολικά μέτρα στήριξης για το πρώτο εξάμηνο του έτους θα κινηθούν στην περιοχή των 450 με 500 εκατ. ευρώ, δηλαδή σχεδόν στο μισό του διαθέσιμου δημοσιονομικού χώρου που εκτιμάται ότι υπάρχει για το 2026.
Καθοριστικό ρόλο για τις τελικές αποφάσεις θα παίξουν δύο ημερομηνίες. Η πρώτη είναι η 22α Απριλίου, όταν αναμένονται τα οριστικά δημοσιονομικά στοιχεία για το 2025 και η δεύτερη είναι η 30ή Απριλίου, οπότε το υπουργείο Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών θα καταθέσει στις Βρυξέλλες την ετήσια έκθεση προόδου του Μεσοπρόθεσμου Δημοσιονομικού-Διαρθρωτικού Σχεδίου 2026-2029, ενσωματώνοντας επικαιροποιημένες εκτιμήσεις για την πορεία της οικονομίας, την επίδραση των ήδη ληφθέντων μέτρων και τις προβλέψεις για τις διεθνείς τιμές ενέργειας.
Εν τω μεταξύ οι νέες αποφάσεις επιταχύνονται και από το γεγονός ότι οι εκτιμήσεις για την οικονομία γίνονται πιο συντηρητικές. Είναι χαρακτηριστικό οτι το βασικό σενάριο δείχνει πλέον ανάπτυξη κοντά στο 2% για φέτος και πληθωρισμό γύρω στο 3%, αντί για αποκλιμάκωση προς το 2,2%. Αυτό σημαίνει ότι οι πιέσεις στο διαθέσιμο εισόδημα των νοικοκυριών επιμένουν και περιορίζουν τα περιθώρια αναμονής.
Στο πρώτο επίπεδο των παρεμβάσεων, το πιθανότερο μέτρο θεωρείται η παράταση της επιδότησης στο πετρέλαιο κίνησης για ακόμη έναν μήνα. Προς το παρόν, στο οικονομικό επιτελείο δεν φαίνεται να εξετάζουν αύξηση του ύψους της επιδότησης, εκτιμώντας ότι η υφιστάμενη παρέμβαση είναι ήδη σημαντική και αποδίδει μεγαλύτερο όφελος από αυτό που θα προέκυπτε από μια απευθείας μείωση του Ειδικού Φόρου Κατανάλωσης. Η στάση αυτή, ωστόσο, παραμένει υπό επανεξέταση, καθώς παρακολουθούνται στενά οι διεθνείς τιμές του Brent και τα συμβόλαια μελλοντικής εκπλήρωσης για τους επόμενους μήνες.
Αν οι τιμές στα καύσιμα παραμείνουν υψηλές και μέσα στον Μάιο, δεν αποκλείεται να υπάρξει και νέα παράταση ή αναπροσαρμογή του Fuel Pass. Το υφιστάμενο σχήμα καλύπτει το δίμηνο Απριλίου - Μαΐου, όμως στο τραπέζι βρίσκεται το ενδεχόμενο νέας επιδότησης για ένα ακόμη δίμηνο, με πιθανές αλλαγές τόσο στα ποσά όσο και στα εισοδηματικά κριτήρια.
Ο δεύτερος άξονας που εξετάζεται αφορά την κατανάλωση βασικών αγαθών. Καθώς ο πληθωρισμός στα τρόφιμα και στα είδη πρώτης ανάγκης εξακολουθεί να πιέζει τα νοικοκυριά, το οικονομικό επιτελείο εξετάζει νέα μορφή επιδότησης τύπου Market Pass ή «επιταγής ακρίβειας», με αυστηρότερα κριτήρια σε σχέση με το παρελθόν και στόχευση κυρίως στα χαμηλότερα και μεσαία εισοδήματα. Παράλληλα, παραμένει ανοιχτό και το ενδεχόμενο πρόσθετων ελέγχων ή πλαφόν στο μεικτό περιθώριο κέρδους σε κρίσιμες αγορές, εφόσον κριθεί ότι εντείνονται τα φαινόμενα κερδοσκοπίας.
Ο τρίτος άξονας αφορά την ενέργεια και ειδικότερα τους λογαριασμούς ρεύματος. Σε αυτή τη φάση, το σενάριο νέας επιδότησης τύπου Power Pass δεν φαίνεται να βρίσκεται στην πρώτη γραμμή, καθώς δεν έχουν καταγραφεί ακόμη ακραίες μεταβολές στις τιμές. Ωστόσο, στο οικονομικό επιτελείο δεν το αποκλείουν, εφόσον οι πιέσεις επιμείνουν ή ενταθούν τους επόμενους μήνες.
Με βάση τους σημερινούς υπολογισμούς, το πακέτο στήριξης που ξεκίνησε από τα 200 εκατ. ευρώ και ήδη, μαζί με τις παρεμβάσεις για τα ακτοπλοϊκά εισιτήρια, έχει φτάσει τα 300 εκατ. ευρώ, μπορεί να προσεγγίσει τα 500 εκατ. ευρώ πριν από το τέλος του πρώτου εξαμήνου. Αν, δε, η κρίση παραταθεί ή κλιμακωθεί, δεν αποκλείεται το συνολικό ύψος των παρεμβάσεων να προσεγγίσει ακόμη και το 1 δισ. ευρώ έως το τέλος του έτους.
