Αναθεωρημένη εικόνα για την πορεία της ελληνικής οικονομίας διαμορφώνει το νέο Μεσοπρόθεσμο Δημοσιονομικό-Διαρθρωτικό Σχέδιο 2025-2028 που κατατέθηκε στην Κομισιόν, ενσωματώνοντας τις επιπτώσεις της γεωπολιτικής κρίσης στη Μέση Ανατολή και την ενεργειακή αστάθεια που αυτή προκαλεί.
Οι νέες εκτιμήσεις του οικονομικού επιτελείου αποτυπώνουν ένα πιο απαιτητικό περιβάλλον για το 2026, με χαμηλότερους ρυθμούς ανάπτυξης και υψηλότερο πληθωρισμό σε σχέση με τον αρχικό σχεδιασμό του προϋπολογισμού.
Οι βασικές προβλέψεις για το 2026
Σύμφωνα με την έκθεση προόδου, η ανάπτυξη το 2026 τοποθετείται στο 2%, ενώ ο πληθωρισμός αναμένεται να κινηθεί στο 3,2%, επηρεασμένος κυρίως από τις αυξημένες τιμές ενέργειας.
Την ίδια στιγμή, το πρωτογενές πλεόνασμα προβλέπεται στο 3,2% του ΑΕΠ, χαμηλότερο σε σχέση με την επίδοση του 2025, ενώ το συνολικό δημοσιονομικό αποτέλεσμα περιορίζεται στο 0,2% του ΑΕΠ.
Σε ό,τι αφορά το δημόσιο χρέος, συνεχίζεται η αποκλιμάκωσή του, με την εκτίμηση να το φέρνει στο 136,8% του ΑΕΠ το 2026, από 146,1% το 2025, επιβεβαιώνοντας τη σταδιακή βελτίωση των δημοσιονομικών μεγεθών.
Αυξημένες δαπάνες και πακέτο μέτρων στήριξης
Το νέο πλαίσιο συνοδεύεται από σημαντική αύξηση των κρατικών δαπανών, με τις καθαρές πρωτογενείς δαπάνες να ενισχύονται κατά 7,5% το 2026. Η αύξηση αυτή συνδέεται τόσο με τα μέτρα ενίσχυσης των εισοδημάτων όσο και με τις φοροελαφρύνσεις που έχουν τεθεί σε εφαρμογή.
Το συνολικό κόστος των παρεμβάσεων φτάνει τα 3,7 δισ. ευρώ για το 2026, ενώ στο σχέδιο έχουν ενσωματωθεί και πρόσθετα μέτρα ύψους περίπου 800 εκατ. ευρώ που ανακοινώθηκαν μετά την κατάρτιση του προϋπολογισμού.
Σε αυτά περιλαμβάνονται, μεταξύ άλλων, η έκτακτη ενίσχυση 150 ευρώ ανά παιδί για τις οικογένειες, η επιδότηση καυσίμων, η στήριξη των αγροτών μέσω επιδότησης λιπασμάτων, αλλά και μόνιμες παρεμβάσεις όπως η αύξηση της ενίσχυσης στους συνταξιούχους στα 300 ευρώ και η διεύρυνση των δικαιούχων της επιστροφής ενοικίου.
Οι κίνδυνοι από τη διεθνή αβεβαιότητα
Παρά τις θετικές επιδόσεις σε δημοσιονομικό επίπεδο, το οικονομικό επιτελείο αναγνωρίζει ότι η αβεβαιότητα παραμένει υψηλή. Η παράταση της σύγκρουσης στη Μέση Ανατολή και η διατήρηση των τιμών ενέργειας σε αυξημένα επίπεδα ενδέχεται να επηρεάσουν αρνητικά την ανάπτυξη, περιορίζοντας το διεθνές εμπόριο, τις επενδύσεις και την κατανάλωση.
Στους κινδύνους περιλαμβάνονται επίσης πιθανές αναταράξεις στο παγκόσμιο εμπορικό περιβάλλον, καθώς και οι επιπτώσεις από ακραία καιρικά φαινόμενα, που μπορούν να επιβαρύνουν περαιτέρω την οικονομική δραστηριότητα.
Αντίθετα, θετικά σενάρια συνδέονται με την επιτάχυνση των επενδύσεων και των μεταρρυθμίσεων, ιδιαίτερα μέσω των πόρων του Ταμείου Ανάκαμψης, που μπορούν να ενισχύσουν τη μακροπρόθεσμη ανθεκτικότητα της οικονομίας.
Επενδύσεις και κατανάλωση στηρίζουν την ανάπτυξη
Παρά τις πιέσεις, οι επενδύσεις αναμένεται να διατηρήσουν τον ρόλο τους ως βασικός μοχλός ανάπτυξης, με αύξηση άνω του 7% και σημαντική συμβολή στο ΑΕΠ. Η ενίσχυση των επενδυτικών έργων και η αξιοποίηση ευρωπαϊκών πόρων εκτιμάται ότι θα αντισταθμίσουν μέρος των αρνητικών επιπτώσεων από το διεθνές περιβάλλον.
Η ιδιωτική κατανάλωση προβλέπεται να παραμείνει ανθεκτική, αν και επιβαρύνεται από τον υψηλότερο πληθωρισμό. Ωστόσο, τα μέτρα στήριξης και η αύξηση των εισοδημάτων αναμένεται να συγκρατήσουν τις απώλειες στην αγοραστική δύναμη.
Στο εξωτερικό μέτωπο, οι εξαγωγές εκτιμάται ότι θα συνεχίσουν να αυξάνονται, κυρίως χάρη στον τουρισμό και τη διαφοροποίηση των ελληνικών προϊόντων, αν και με πιο συγκρατημένο ρυθμό σε σχέση με τα προηγούμενα έτη.
