8ος χρόνος, ημέρα 2440η
Πέμπτη, 7 Ιουλίου 2022

Τουρκία: Το αυταρχικό καθεστώς τα έβαλε και με τους καλλιτέχνες

Το αυταρχικό καθεστώς τα έβαλε και  με τους καλλιτέχνες

Βαδίζοντας προς τις εκλογές, σε ένα χρόνο από τώρα, το καθεστώς Ερντογάν σκληραίνει τη στάση του και προς τους καλλιτέχνες, προξενώντας κύμα οργής στην Τουρκία. Οι πολιτιστικές εκδηλώσεις ακυρώνονται σε δήμους όπου το κόμμα του προέδρου έχει τη διοίκηση, επειδή, λένε οι αρμόδιοι, οι καλλιτέχνες τραγουδούν στα κουρδικά ή υποτίθεται ότι υποκινούν ανήθικη συμπεριφορά. Μόνο την περασμένη εβδομάδα, πολλές συναυλίες απαγορεύτηκαν, δείχνοντας ανάγλυφα πόσο σφιχτά κρατούνται από το χέρι η ολιγαρχία και η λογοκρισία.

Περισσότερες από δώδεκα συναυλίες και πανεπιστημιακά μουσικά φεστιβάλ έχουν ακυρωθεί από τις τοπικές διοικήσεις με διάφορα προσχήματα από τα μέσα Μαΐου, σε κινήσεις που θεωρούνται από πολλούς ως προσπάθειες της κυβέρνησης του Κόμματος Δικαιοσύνης και Ανάπτυξης (AKP) να παρέμβει στον τρόπο ζωής των ανθρώπων και προσπαθήσει να επιβάλει τις ισλαμικές αξίες του στο έθνος.

57 δικηγορικοί σύλλογοι

Οι πρόσφατες απαγορεύσεις συναυλιών σε όλη την Τουρκία έχουν προκαλέσει κριτική από μουσικούς, ηθοποιούς, δικηγορικούς συλλόγους και ακτιβιστές για τα ανθρώπινα δικαιώματα.

Σε κοινή δήλωση που δόθηκε στη δημοσιότητα το Σαββατοκύριακο, 57 δικηγορικοί σύλλογοι κάλεσαν την κυβέρνηση να μη φοβάται τις τέχνες, αλλά να τις αφήνει να ελεύθερες. Η τουρκική κυβέρνηση καλείται να σταματήσει να επιβάλλει απαγορεύσεις σε καλλιτεχνικές και πολιτιστικές εκδηλώσεις, οι οποίες έχουν προκαλέσει οργή στην κοινωνία.

«Υπάρχει μια άμεση σχέση μεταξύ της ελευθερίας και των τεχνών. Δε δεχόμαστε αυτούς τους παλιομοδίτικούς περιορισμούς και απαγορεύσεις που έχουν γίνει συστηματικές Καταδικάζουμε σθεναρά τα εμπόδια προς τους καλλιτέχνες σε αυτή τη χώρα», αναφέρουν οι δικηγορικοί σύλλογοι στην ανακοίνωσή τους.

Κατηγόρησαν την κυβέρνηση ότι στοχεύει την καλλιτεχνική ελευθερία μέσω των απαγορεύσεων, οι οποίες είπαν ότι δεν έχουν θέση στη δημοκρατία, προσθέτοντας ότι τα προσχήματα που παρουσιάζονται από τους υπεύθυνους λήψης αποφάσεων πίσω από τις απαγορεύσεις δείχνουν ότι είναι κατάφωρα μεροληπτικές, με βάση την εθνικότητα, τον τρόπο ζωής ή το φύλο των εμπλεκομένων καλλιτεχνών. «Η φίμωση των τεχνών και των καλλιτεχνών ισοδυναμεί με πνιγμό της κοινωνίας», καταλήγουν.

Η πρώτη απαγόρευση σημειώθηκε στο Εσκίσεχίρ, μια πόλη με πολλούς φοιτητές. Εκεί οργανώνονται κάθε χρόνο μουσικές και καλλιτεχνικές εκδηλώσεις με την ονομασία "Anadolu Fest". Διάσημοι Τούρκοι μουσικοί της ποπ και της ροκ όπως οι Teoman, Can Bonomo, Haluk Levent, Levent Yuksel, Ο Hayko Cepkin, το Gazapizm και το συγκρότημα Yeni Türkü αναμενόταν να εμφανιστούν. Μετά την απαγόρευση του κυβερνήτη (επικαλούμενος τη δημόσια ασφάλεια), οι ενστάσεις δεν έφεραν θετικό αποτέλεσμα. Η εκδήλωση ακυρώθηκε.

Αμέσως μετά, δύο συναυλίες της διεθνούς φήμης τραγουδίστριας Aynur Doğan απαγορεύτηκαν, αυτή τη φορά από δύο δήμους, οι οποίοι εξέδωσαν αυθαίρετα αποφάσεις, επικαλούμενοι και πάλι τη δημόσια ασφάλεια. Η ερμηνεύτρια είναι Κουρδικής καταγωγής. Ακολούθησαν αρκετές απαγορεύσεις σε Κούρδους μουσικούς και καλλιτέχνες: Οι αδελφοί Μετίν και Κεμάλ Καχραμάν -- της επαρχίας Ντερσίμ -- είδαν τη συναυλία τους να ματαιώνεται στην κυρίως κουρδική πόλη Muş μετά από απόφαση του κυβερνήτη της. Ο Mem Ararat, ένας Κούρδος τραγουδιστής από το Μαρντίν, απαγορεύτηκε να εμφανιστεί στην Προύσα. Το Amed City Theatre είχε σχεδιάσει να παίξει το «Don Quixote» στα κουρδικά στη δυτική πόλη Izmit – απαγορεύτηκε και αυτό.

Σειρά είχε ο Niyazi Koyuncu, ένας ροκ μουσικός από την ανατολική περιοχή της Μαύρης Θάλασσας (είχε εμφανιστεί σε εκδηλώσεις του κύριου κόμματος της αντιπολίτευσης) και η Melek Mosso, μια ποπ τραγουδίστρια, η οποία επρόκειτο να εμφανιστεί την επόμενη εβδομάδα στο "Rose Festival" στην Isparta. Η περίπτωση της Mosso διεύρυνε το πεδίο των απαγορεύσεων: Ο δήμος στην Ισπάρτα υποστήριξε ότι εκπροσωπούσε την «ανηθικότητα», την οποία θεωρούσε απαράδεκτη για τις «παραδόσεις». Ποια είναι η «ανηθικότητά» της; Εμφανίστηκε σε αισθησιακή φωτογράφηση περιοδικού. Στην πραγματικότητα, είναι υπέρμαχος των γυναικείων δικαιωμάτων και πιο συγκεκριμένα, της σύμβασης της Κωνσταντινούπολης υπέρ αυτών των δικαιωμάτων, από την οποία αποσύρθηκε η Τουρκία.

Οι απαγορεύσεις έγιναν viral στα social media. Δεν απαγορεύτηκε μόνο σε Τούρκους και Κούρδους ερμηνευτές να εμφανιστούν στη σκηνή αλλά και σε ξένους. Ο Ματθαίος Τσαχουρίδης, δεξιοτέχνης της λύρας, έλαβε κόκκινη κάρτα πριν προλάβει να εμφανιστεί στους εορτασμούς της Τραμπζονσπόρ, του ποδοσφαιρικού συλλόγου που μόλις κέρδισε το πρωτάθλημα της Τουρκίας. Προφανώς, διότι ο συμπατριώτης μας είναι και δηλώνει Ποντιακής Καταγωγής. Ο Άρα Μαλικιάν, ένας Ισπανοαρμένιος βιρτουόζος βιολιού, αποκλείστηκε από τη συμμετοχή σε φεστιβάλ, παρά το γεγονός ότι διοργανώθηκε από το Υπουργείο Πολιτισμού. Μια τραγουδίστρια της Νότιας Κορέας απαγορεύτηκε επίσης επειδή εκπροσωπούσε την LGBT κοινότητα.

Συγχρονισμένη λειτουργία

Όπως σχολιάζει ο τουρκικός Τύπος, «Ένα πράγμα είναι ξεκάθαρο: Κατά τη διάρκεια της μίας απαγόρευσης μετά την άλλη, το υπουργείο Εσωτερικών της Τουρκίας και οι δήμοι φαίνεται να λειτουργούν συγχρονισμένα. Δεν υπάρχει αμφιβολία ότι, δεδομένης της αυξανόμενης κοινωνικής απογοήτευσης για την οικονομία, του πληθωρισμού 70% και της κατάρρευσης της λίρας, οι αρχές ανησυχούν εξαιρετικά πως οποιαδήποτε μεγάλη δημόσια συγκέντρωση μπορεί να εξελιχθεί σε αναταραχή ή σε επίδειξη δυσαρέσκειας.»

Μάλιστα, οι ισλαμιστές και οι υπερεθνικιστές εμφανίζονται ενωμένοι, με τους πρώτους να αντιμάχονται φεμινίστριες και καλλιτέχνες των οποίων η μουσική έχει κοσμική χροιά και με τους δεύτερους να εμφανίζονται κατά Κούρδων, Αρμένιων και ξένων μουσικών. Η αξιοσημείωτη σιωπή από την ευρύτερη κοινότητα των μουσικών της Τουρκίας δείχνει επίσης ότι η πόλωση εδραιώνεται περαιτέρω στη χώρα.

Ο Burhan Şeşen, δημοφιλής τραγουδιστής από την Άγκυρα, στον οποίο έχει επίσης απαγορευτεί να εμφανιστεί, δήλωσε μεταξύ σοβαρού και αστείου: «Τώρα περιμένουμε από την Diyanet, την κορυφαία θρησκευτική αρχή των σουνιτών, να εκδώσει ένα διάταγμα που θα κηρύσσει τη μουσική ως αμαρτία».

Αλλά υπάρχουν περισσότερα. Ένα νέο, τεράστιο «νομοσχέδιο ψηφιακής λογοκρισίας» που παρουσιάστηκε στο κοινοβούλιο στα τέλη της περασμένης εβδομάδας. Περιτυλιγμένο με τον όρο «παραπληροφόρηση», στοχεύει λογαριασμούς μέσων κοινωνικής δικτύωσης και ιστότοπους ειδήσεων στο Διαδίκτυο.

Το νομοσχέδιο προβλέπει ποινές φυλάκισης από ένα έως τρία χρόνια σε όποιον θεωρείται ότι «διέδωσε δημόσια ψευδείς πληροφορίες» σχετικά με «εθνική ασφάλεια, δημόσια τάξη που προκαλεί άγχος, φόβο ή πανικό στον πληθυσμό ή διαταράσσει τη δημόσια ειρήνη». Επιπλέον, η νομοθεσία στοχεύει να δεσμεύσει εναλλακτικούς διαδικτυακούς ιστότοπους ειδήσεων επιβάλλοντας αυστηρή εγγραφή.

Τα εναπομείναντα κανάλια ελευθερίας του λόγου στην Τουρκία αντιμετωπίζουν τώρα βαθύτερο φόβο και αυτολογοκρισία. Το νομοσχέδιο πιθανότατα θα γίνει νόμος μέχρι τα τέλη Ιουνίου.

Οι τουρκικές εφημερίδες γράφουν επίσης για τον «γκρίζο πόλεμο» που δέχονται καλλιτέχνες και εργαζόμενοι στον πολιτισμό: «Φωτογράφοι και σκηνοθέτες ντοκιμαντέρ που πιάστηκαν να καταγράφουν ταραχές στους δρόμους (διαδηλώσεις που χτυπήθηκαν από την αστυνομία) συνελήφθησαν. Οι ηθοποιοί του θεάτρου με υψηλή δημόσια προβολή δέχονται κακοποίηση από φιλοκυβερνητικά μέσα ενημέρωσης και στη συνέχεια μπαίνουν στη μαύρη λίστα από τον κλάδο του κινηματογράφου και της τηλεόρασης για τις κριτικές τους απόψεις. Οι σκιτσογράφοι απολύονται και τα σατιρικά περιοδικά έχουν τεθεί υπό νομική και οικονομική πίεση με το πρόσχημα των σεξουαλικών και θρησκευτικών ευαισθησιών. Πολλές πολιτιστικές δραστηριότητες των LGBT συλλογικοτήτων έχουν επίσης απαγορευτεί πρόσφατα.»

Το Guldur Guldur Show, ένα δημοφιλές κωμικό σόου στην Τουρκία, αναγκάστηκε να κόψει ένα σατιρικό νούμερο για τον Υπουργό Οικονομικών και Οικονομικών Νουρεντίν Νεμπάτι από τη σύνθεση τους, αφού η διοίκηση του δικτύου απαίτησε να το αφαιρέσουν. Η είδηση ​​έκανε τον γύρο των μέσων κοινωνικής δικτύωσης, με τους θαυμαστές της σειράς να στρέφονται στο διαδίκτυο για να χλευάσουν τη λογοκρισία.

Η εκπομπή προβάλλεται κάθε Σάββατο σε ένα τοπικό τηλεοπτικό κανάλι, το Show TV, και ήταν το 305ο επεισόδιο. Σε tweet από τον προσωπικό του λογαριασμό, το μέλος του αντιπολιτευόμενου Ρεπουμπλικανικού Λαϊκού Κόμματος (CH) Ozgur Ozel είπε:

«Έχουν φέρει την Τουρκία σε τέτοιο σημείο που ακόμη και το πολιτικό χιούμορ λογοκρίνεται. Μια δύναμη που φοβάται την κωμωδία, το χιούμορ και την κριτική έφτασε στο τέλος του δρόμου.»