7ος χρόνος, ημέρα 2057η
Σάββατο, 19 Ιουνίου 2021

Κολομβία: Αντιμέτωπος με την λαϊκή οργή ο πρόεδρος Ντούκε αναπτύσσει στρατό στην πόλη Κάλι

Αντιμέτωπος με την λαϊκή οργή ο πρόεδρος Ντούκε αναπτύσσει στρατό στην πόλη Κάλι
Φωτογραφία αρχείου

Αντιμέτωπος με κύμα κοινωνικής οργής, αλλεπάλληλες διαδηλώσεις και βίαια επεισόδια που διαρκούν πλέον πάνω από έναν μήνα στην Κολομβία, ο συντηρητικός πρόεδρος Ιβάν Ντούκε διέταξε χθες Παρασκευή να αναπτυχθεί ο στρατός στους δρόμους της Κάλι, που αποτελεί επίκεντρο των μαζικών κινητοποιήσεων στις οποίες έχασαν τη ζωή τους άλλοι τουλάχιστον τρεις άνθρωποι νωρίτερα χθες.

Ο αρχηγός του κράτους έκανε την εν λόγω ανακοίνωση στην Κάλι, πόλη 2,2 εκατομμυρίων κατοίκων, όπου προέδρευσε σε ευρεία σύσκεψη με κυβερνητικούς αξιωματούχους αρμόδιους για την ασφάλεια. Να σημειωθεί πως ανάμεσα στους τρεις ανθρώπους που έχασαν τη ζωή τους νωρίτερα χθες ήταν εισαγγελικός λειτουργός που διενεργούσε έρευνα και πιστεύεται ότι λιντσαρίστηκε από διαδηλωτές στη διάρκεια επεισοδίων.

Αξίζει να επισημανθεί πως τοπικά μέσα ενημέρωσης έκαναν λόγο και για τέταρτο νεκρό, κάτι που δεν έχει ακόμη επιβεβαιωθεί επίσημα.

«Τρεις άνθρωποι δυστυχώς είναι νεκροί», δήλωσε ο δήμαρχος της Κάλι, ο Χόρχε Ιβάν Οσπίνα, σημειώνοντας ότι ξέσπασαν συγκρούσεις ανάμεσα σε διαδηλωτές που είχαν αποκλείσει δρόμο και πολίτες «που ήθελαν να περάσουν».

Με τους τρεις νέους θανάτους, ο απολογισμός των θυμάτων των επεισοδίων του τελευταίου μήνα αυξήθηκε σε τουλάχιστον 49 νεκρούς, συμπεριλαμβανομένων 2 αστυνομικών, με βάση τις ανακοινώσεις των αρχών. Άλλοι κάπου 2.000 άνθρωποι έχουν τραυματιστεί, ενώ 123 αγνοούνται.

Υπενθυμίζεται πως είχε γίνει νέο κάλεσμα για διαδηλώσεις σε όλη τη χώρα χθες Παρασκευή, ημέρα που συμπληρωνόταν ένας μήνας από την έναρξη των κινητοποιήσεων, την 28η Απριλίου, αρχικά εναντίον του νομοσχεδίου για τη φορολογική μεταρρύθμιση –εγκαταλείφθηκε πολύ γρήγορα–, με το οποίο η κυβέρνηση του δεξιού προέδρου Ιβάν Ντούκε επιδίωκε να αυξηθεί ο ΦΠΑ και να διευρυνθεί η φορολογική βάση. Ο πρώην υπουργός Οικονομικών Αλμπέρτο Καρασκίγια υπέβαλε την παραίτησή του.

Υπογραμμίζεται πως η άνευ προηγουμένου κοινωνική εξέγερση στην Κολομβία έχει παραλύσει σχεδόν όλα τα αστικά κέντρα της χώρας. Έχουν στηθεί οδοφράγματα σε οδικούς άξονες που προκαλούν ελλείψεις και έχουν απελπίσει μερίδα του πληθυσμού.

Σε βίντεο μάλιστα που κυκλοφορούν σε ιστότοπους κοινωνικής δικτύωσης εικονίζεται ένας άνθρωπος να κείτεται σε μια λίμνη αίματος κι ένας ένοπλος ο οποίος λιντσάρεται από διαδηλωτές σε οδόφραγμα.

«Ένας διαπληκτισμός οδήγησε σε αυτή την τρελή κατάσταση του θανάτου και της οδύνης. Δεν μπορούμε να επιτρέψουμε να συνεχίσουν να γίνονται τέτοια πράγματα στην Κάλι. Δεν μπορούμε να υποκύπτουμε στον πειρασμό της βίας και του θανάτου», έκρινε ο κ. Οσπίνα.

Σημειώνεται πως ο επικεφαλής της αμερικανικής διπλωματίας, ο Άντονι Μπλίνκεν, εξέφρασε χθες Παρασκευή «την ανησυχία του» και «τα συλλυπητήριά του για τις απώλειες ανθρωπίνων ζωών» στην Κολομβία, σημειώνοντας πως είναι «αναμφισβήτητο δικαίωμα των πολιτών να διαδηλώνουν ειρηνικά» έπειτα από συνάντηση με την Μάρτα Λουσία Ραμίρες, την κολομβιανή αντιπρόεδρο και πλέον νέα ομόλογό του, που επισκέπτεται την Ουάσινγκτον.

Την Τρίτη, δύο άνθρωποι σκοτώθηκαν στο νοτιοδυτικό τμήμα της χώρας σε συγκρούσεις με δυνάμεις επιβολής της τάξης. Το βράδυ της Τετάρτης, στο νότιο τμήμα της πρωτεύουσας ξέσπασαν τα νιοστά επεισόδια και τραυματίστηκαν 25 πολίτες και τέσσερις αστυνομικοί.

Οι συνομιλίες ανάμεσα στην κυβέρνηση και στην Εθνική Απεργιακή Επιτροπή έχουν περιέλθει σε αδιέξοδο, παρότι τα δυο μέρη διαβεβαίωναν πως είχαν καταλήξει σε «προσύμφωνο». Οι οργανωτές των κινητοποιήσεων κατηγόρησαν προχθές Πέμπτη την κυβέρνηση πως μοιάζει να θέλει να πάρει πίσω δεσμεύσεις της και κωλυσιεργεί.

Από την πλευρά της η κυβέρνηση ανέφερε πως δεν υπογράφει το προσύμφωνο διότι κάποιοι από τους οργανωτές των κινητοποιήσεων δεν καταδικάζουν τους αποκλεισμούς δρόμων, χαρακτηρίζοντας το ζήτημα αδιαπραγμάτευτο και αναγγέλλοντας πως οι συνομιλίες θα επαναληφθούν αύριο Κυριακή. Το υπουργείο Οικονομικών εκτιμά ότι οι διαδηλώσεις και οι αποκλεισμοί δρόμων έχουν κοστίσει στην οικονομία της Κολομβίας κάπου 2,7 δισεκ. δολάρια ΗΠΑ, έχουν προκαλέσει ελλείψεις τροφίμων και άλλων ειδών, έχουν αυξήσει τις τιμές, προκαλούν προβλήματα στο κυριότερο λιμάνι της χώρας και σε εκατοντάδες εταιρείες.

«Είχαμε ήδη καταλήξει» στο προσύμφωνο και «το μόνο που λείπει είναι η υπογραφή του προέδρου για να αρχίσουν διαπραγματεύσεις», αντέτεινε ο Φρανσίσκο Μαλτές, πρόεδρος του συνδικαλιστικής συνομοσπονδίας CUT.

Επισημαίνεται ότι μετά την απόσυρση του σχεδίου νόμου για τη φορολογική μεταρρύθμιση, οι συμμετέχοντες στις κινητοποιήσεις προβάλλουν άλλα αιτήματα: να υπάρξει ελάχιστο εγγυημένο εισόδημα, να δημιουργηθούν ευκαιρίες για τους νέους, να δοθεί τέλος στη βία της αστυνομίας, να υπάρξει καλύτερη παιδεία, να ενισχυθεί το σύστημα υγείας...

«Ωσότου η κυβέρνηση να μας ακούσει, πρέπει να μείνουμε στον δρόμο», είπε ο Αλεχάντρο Φράνκο, φοιτητής, 23 ετών, στη διάρκεια διαδήλωσης στην Μπογοτά.

«Από απόψε ξεκινά η ανάπτυξη στρατιωτικής βοήθειας στην αστυνομία στην πόλη Κάλι», ανακοίνωσε ο αρχηγός του κράτους από την πόλη των 2,2 εκατομμυρίων κατοίκων, το τρίτο μεγαλύτερο αστικό κέντρο της χώρας των Άνδεων, όπου προέδρευσε σε ευρεία σύσκεψη με κυβερνητικούς αξιωματούχους αρμόδιους για την ασφάλεια.

Σε νέες διαδηλώσεις σκοτώθηκαν τουλάχιστον τρεις άνθρωποι, ανάμεσά τους εισαγγελικός λειτουργός που άνοιξε πυρ εναντίον πλήθους, σκοτώνοντας έναν άνθρωπο, προτού λιντσαριστεί από διαδηλωτές.

Τα βίαια επεισόδια καταγράφηκαν την ημέρα που συμπληρώθηκε ένας μήνας από την έναρξη των κινητοποιήσεων, την 28η Απριλίου, αρχικά εναντίον του νομοσχεδίου για τη φορολογική μεταρρύθμιση –εγκαταλείφθηκε πολύ γρήγορα–, με το οποίο η κυβέρνηση του προέδρου Ντούκε επιδίωκε να αυξηθεί ο ΦΠΑ και να διευρυνθεί η φορολογική βάση. Ο πρώην υπουργός Οικονομικών Αλμπέρτο Καρασκίγια υπέβαλε την παραίτησή του εν μέσω των ταραχών.

Με τους τρεις νέους θανάτους, ο απολογισμός των θυμάτων των επεισοδίων του τελευταίου μήνα αυξήθηκε σε τουλάχιστον 49 νεκρούς, συμπεριλαμβανομένων 2 αστυνομικών, με βάση τις ανακοινώσεις των αρχών. Άλλοι κάπου 2.000 άνθρωποι έχουν τραυματιστεί, ενώ 123 αγνοούνται.

Η μη κυβερνητική οργάνωση Παρατηρητήριο Ανθρωπίνων Δικαιωμάτων (Human Rights Watch, HRW) κάνει λόγο για 63 νεκρούς.

«Η κατάσταση στην Κάλι είναι πολύ σοβαρή», ανέφερε μέσω Twitter ο Χοσέ Μιγκέλ Βιβάνκο, ο επικεφαλής του τμήματος της ΜΚΟ που είναι αρμόδιο για την αμερικανική ήπειρο, καλώντας τον πρόεδρο Ντούκε «να λάβει επείγοντα μέτρα για να υπάρξει αποκλιμάκωση», συμπεριλαμβανομένης «της απαγόρευσης» στα μέλη των δυνάμεων ασφαλείας «να χρησιμοποιούν πυροβόλα όπλα» καθώς «η Κολομβία δεν μπορεί να θρηνήσει κι άλλους νεκρούς», όπως τόνισε.

Εδώ κι έναν μήνα, το σενάριο είναι σχεδόν πάντα το ίδιο: την ημέρα, οι διαδηλώσεις είναι ειρηνικές, οι μορφές διαμαρτυρίας εξαιρετικά δημιουργικές· τη νύχτα, ο ξεσηκωμός εκτραχύνεται σε επεισόδια, σε ανταλλαγές πυροτεχνημάτων, κοκτέιλ μολότοφ, δακρυγόνων και, συχνά, πραγματικών πυρών.

Αυτή η άνευ προηγουμένου κοινωνική εξέγερση στην Κολομβία έχει παραλύσει σχεδόν όλα τα αστικά κέντρα της χώρας. Έχουν στηθεί οδοφράγματα σε οδικούς άξονες που προκαλούν ελλείψεις και έχουν απελπίσει μερίδα του πληθυσμού.

Η κυβέρνηση, παρά τις διαπραγματεύσεις που διεξάγει με την Εθνική Απεργιακή Επιτροπή, μια από τις οργανώσεις που πρωτοστατούν στην οργάνωση των κινητοποιήσεων, μοιάζει να μην είναι σε θέση να τερματίσει την κρίση, που πάντως, προς το παρόν τουλάχιστον, δεν απειλεί να οδηγήσει στην ανατροπή της.

Οι συνομιλίες ανάμεσα στην κυβέρνηση και στην Εθνική Απεργιακή Επιτροπή έχουν περιέλθει σε αδιέξοδο, παρότι τα δυο μέρη διαβεβαίωναν πως είχαν καταλήξει σε «προσύμφωνο». Οι οργανωτές των κινητοποιήσεων κατηγόρησαν προχθές Πέμπτη την κυβέρνηση πως μοιάζει να θέλει να πάρει πίσω δεσμεύσεις της και κωλυσιεργεί.

Η κυβέρνηση από την πλευρά της ανέφερε πως δεν υπογράφει το προσύμφωνο διότι κάποιοι από τους οργανωτές των κινητοποιήσεων δεν καταδικάζουν τους αποκλεισμούς δρόμων, χαρακτηρίζοντας το ζήτημα αδιαπραγμάτευτο και αναγγέλλοντας πως οι συνομιλίες θα επαναληφθούν αύριο Κυριακή.

Το υπουργείο Οικονομικών εκτιμά ότι οι διαδηλώσεις και οι αποκλεισμοί δρόμων έχουν κοστίσει στην οικονομία της Κολομβίας κάπου 2,7 δισεκ. δολάρια ΗΠΑ, έχουν προκαλέσει ελλείψεις τροφίμων και άλλων ειδών, έχουν αυξήσει τις τιμές, προκαλούν προβλήματα στο κυριότερο λιμάνι της χώρας και σε εκατοντάδες εταιρείες.

«Είχαμε ήδη καταλήξει» στο προσύμφωνο και «το μόνο που λείπει είναι η υπογραφή του προέδρου για να αρχίσουν διαπραγματεύσεις», αντέτεινε ο Φρανσίσκο Μαλτές, πρόεδρος του συνδικαλιστικής συνομοσπονδίας CUT.

Μετά την απόσυρση του σχεδίου νόμου για τη φορολογική μεταρρύθμιση, οι συμμετέχοντες στις κινητοποιήσεις προβάλλουν άλλα αιτήματα: να υπάρξει ελάχιστο εγγυημένο εισόδημα, να δημιουργηθούν ευκαιρίες για τους νέους, να δοθεί τέλος στη βία της αστυνομίας, να υπάρξει καλύτερη παιδεία, να ενισχυθεί το σύστημα υγείας...

«Ωσότου η κυβέρνηση να μας ακούσει, πρέπει να μείνουμε στον δρόμο», είπε ο Αλεχάντρο Φράνκο, φοιτητής, 23 ετών, στη διάρκεια διαδήλωσης στην Μπογοτά.

Η κρίση αυτή αποκάλυψε, σύμφωνα με αναλυτές, την εσωτερικευμένη οργή της πολιτικοποιημένης νεολαίας της χώρας, που έχει φτωχοποιηθεί λόγω της πανδημίας και δεν έχει πλέον πρόθεση να συνεχίσει να σιωπά.

Επί μισό αιώνα, η σύρραξη με την πρώην οργάνωση ανταρτών FARC απέκρυπτε μια πραγματικότητα που πλέον είναι κραυγαλέα εμφανής: σύμφωνα με την Παγκόσμια Τράπεζα, η Κολομβία είναι μεταξύ των πιο άνισων χωρών ως προς τα εισοδήματα, ενώ σε αυτή εντοπίζεται η μεγαλύτερη παραοικονομία στη Λατινική Αμερική.

Το κράτος παραμένει επικεντρωμένο στον αγώνα του εναντίον των ανταρτών – συνεχίζεται εναντίον του ELN και αποστατών των FARC – και παραμελεί τελείως τα κοινωνικά αιτήματα.

Το 2019, μετά την εκλογή του Ιβάν Ντούκε στην προεδρία, οι φοιτητές κατέβηκαν στους δρόμους για να αξιώσουν καλύτερη δημόσια, δωρεάν παιδεία, θέσεις εργασίας, πιο αλληλέγγυο κράτος και δικαιότερη κοινωνία.

Η πανδημία του νέου κορονοϊού όμως πάγωσε τις κινητοποιήσεις, χωρίς ο 42χρονος πρόεδρος να κάνει καμία μεγάλη υποχώρηση.

Εντούτοις το κίνημα διαμαρτυρίας επανήλθε, πολύ πιο δυνατό, καθώς η φτώχεια στην Κολομβία εξαπλώθηκε εξαιτίας της πανδημίας, πλήττει το 42,5% των 50 εκατομμυρίων κατοίκων της, ειδικά τους πιο ευάλωτους, όπως οι αυτόχθονες.

«Χάθηκε τουλάχιστον μία δεκαετία αγώνα κατά της φτώχειας», κατά την πολιτολόγο Σάντρα Βόρδα.

Υπενθυμίζεται πως η ειρηνευτική συμφωνία του 2016, δυνάμει της οποίας αφοπλίστηκαν οι μαχητές των FARC, άλλοτε του ισχυρότερου αντάρτικου στην ήπειρο, τερμάτισε μια σύγκρουση που όμως δεν άγγιζε τη νέα γενιά στις πόλεις «που ανακαλύπτει την πολιτική» τώρα, κρίνει πανεπιστημιακός Ερνάντο Γκόμες Μπουενδία.

Καθώς το ένα τρίτο των νέων ηλικίας 14 ως 28 ετών δεν εργάζεται ούτε σπουδάζει, «η Κολομβία οδεύει να γίνει», κατ’ αυτόν, «μια χώρα αστικών συγκρούσεων».

«Υπάρχει ένα ενεργό κομμάτι της κοινωνίας που εδώ και καιρό είναι αποκλεισμένο από την πολιτική, από τον κόσμο της εργασίας, και τώρα κι από το εκπαιδευτικό σύστημα, και το οποίο έχει κουραστεί να το αποκλείουν. Αυτό διαδηλώνει σήμερα στους δρόμους», σύμφωνα με την Σάντρα Βόρδα.

Αντίθετα με το κοινωνικό κίνημα στη Χιλή, που οδήγησε σε αναθεώρηση του Συντάγματος, ή στον Ισημερινό, όπου διεξήχθησαν εκλογές, οι Κολομβιανοί δεν έχουν βρει ακόμη «τη βαλβίδα» που θα επέτρεπε την αποσυμπίεση της κοινωνικής οργής, έκρινε η Σίνθια Άρσον, διευθύντρια του λατινοαμερικάνικου προγράμματος του Woodrow Wilson International Center for Scholars.

Η θεαματική πτώση της δημοτικότητας του Ιβάν Ντούκε, η θητεία του οποίου θα ολοκληρωθεί το 2022, μοιάζει να ευνοεί την αριστερά, που δεν κυβέρνησε ποτέ τη χώρα. Ο πρώην δήμαρχος της πρωτεύουσας –και άλλοτε αντάρτης–, ο Γουστάβο Πέτρο, προηγείται το τρέχον διάστημα στις δημοκοπήσεις.

Πηγή: ΑΠΕ-ΜΠΕ