Δύο σημαντικές εξελίξεις στην έρευνα κατά του καρκίνου δημιουργούν αισιοδοξία στην επιστημονική κοινότητα, καθώς νέα δεδομένα από κλινικές μελέτες δείχνουν ότι οι στοχευμένες θεραπείες μπορούν να προσφέρουν ουσιαστικό όφελος ακόμη και σε ιδιαίτερα επιθετικές μορφές της νόσου.
Η πρώτη αφορά το daraxonrasib, ένα νέο φάρμακο σε μορφή χαπιού που στοχεύει μεταλλάξεις του γονιδίου KRAS, ενός από τους βασικούς «κινητήρες» ανάπτυξης του καρκίνου του παγκρέατος. Πρόκειται για έναν μηχανισμό που επί δεκαετίες θεωρούνταν εξαιρετικά δύσκολο να στοχευθεί φαρμακευτικά, γεγονός που καθιστά τα πρόσφατα αποτελέσματα ιδιαίτερα σημαντικά. Σύμφωνα με τα στοιχεία της διεθνούς μελέτης φάσης 3 RASolute 302, η θεραπεία σχεδόν διπλασίασε τη διάμεση συνολική επιβίωση ασθενών με μεταστατικό καρκίνο του παγκρέατος που είχαν ήδη λάβει προηγούμενη θεραπεία, φτάνοντας τους 13,2 μήνες έναντι 6,7 μηνών με τη συμβατική χημειοθεραπεία. Παράλληλα, διπλασιάστηκε και ο χρόνος χωρίς εξέλιξη της νόσου, ενώ οι ασθενείς εμφάνισαν λιγότερες σοβαρές παρενέργειες και καλύτερη ποιότητα ζωής.
Οι ερευνητές επισημαίνουν ότι το φάρμακο δεν αποτελεί οριστική θεραπεία, καθώς οι όγκοι συχνά αναπτύσσουν μηχανισμούς αντοχής. Ωστόσο, θεωρείται η σημαντικότερη πρόοδος των τελευταίων δεκαετιών στον συγκεκριμένο τύπο καρκίνου και ενδέχεται να αποτελέσει τη βάση για νέους θεραπευτικούς συνδυασμούς με ανοσοθεραπείες ή άλλες στοχευμένες αγωγές. Τα αποτελέσματα παρουσιάστηκαν στο ετήσιο συνέδριο της Αμερικανικής Εταιρείας Κλινικής Ογκολογίας (ASCO) και δημοσιεύθηκαν ταυτόχρονα στο New England Journal of Medicine, ενώ η αμερικανική FDA έχει ήδη ξεκινήσει ταχεία διαδικασία αξιολόγησης του φαρμάκου.
Η δεύτερη εξέλιξη αφορά μια νέα ενέσιμη θεραπεία με μονοκλωνικό αντίσωμα, το amivantamab, η οποία δοκιμάζεται σε ασθενείς με προχωρημένους και ανθεκτικούς όγκους. Σε διεθνή κλινική μελέτη που περιέλαβε 102 ασθενείς με υποτροπιάζοντα ή μεταστατικό καρκίνο κεφαλής και τραχήλου, οι οποίοι δεν ανταποκρίνονταν πλέον ούτε στη χημειοθεραπεία ούτε στην ανοσοθεραπεία, παρατηρήθηκε συρρίκνωση ή εξαφάνιση των όγκων σε 43 ασθενείς. Σε 15 περιπτώσεις, οι ερευνητές δεν εντόπισαν πλέον ίχνη καρκίνου μετά τη θεραπεία.
Το amivantamab δρα με πολλαπλό μηχανισμό: μπλοκάρει δύο βασικές οδούς ανάπτυξης των καρκινικών κυττάρων (EGFR και MET) και ταυτόχρονα ενεργοποιεί το ανοσοποιητικό σύστημα ώστε να επιτεθεί στον όγκο. Η θεραπεία χορηγείται υποδορίως κάθε τρεις εβδομάδες, γεγονός που διευκολύνει σημαντικά τη χορήγησή της σε σχέση με τις κλασικές ενδοφλέβιες θεραπείες. Το φάρμακο έχει ήδη εγκριθεί για συγκεκριμένες μορφές καρκίνου του πνεύμονα, ενώ εξετάζεται πλέον και σε άλλους τύπους καρκίνου.
Παρότι καμία από τις δύο προσεγγίσεις δεν συνιστά ακόμη οριστική λύση, οι επιστήμονες εκτιμούν ότι αντανακλούν τη μετάβαση της ογκολογίας σε μια νέα εποχή εξατομικευμένων θεραπειών. Ο στόχος δεν είναι πλέον μόνο η παράταση της επιβίωσης, αλλά και η μετατροπή ολοένα και περισσότερων μορφών καρκίνου σε χρόνιες, διαχειρίσιμες παθήσεις, με καλύτερη ποιότητα ζωής για τους ασθενείς.
