Η Ευρωπαϊκή Κεντρική Τράπεζα ανακοίνωσε την Πέμπτη το τελευταίο βήμα για την απόσυρση ενός από τα έκτακτα μέτρα που είχαν υιοθετηθεί κατά την περίοδο της πανδημίας, αναμορφώνοντας το πλαίσιο με το οποίο οι τράπεζες χρησιμοποιούν επιχειρηματικά δάνεια ως εγγύηση για την άντληση ρευστότητας.
Σε σχετική ανακοίνωση, η Φρανκφούρτη καθορίζει τα κριτήρια επιλεξιμότητας και το πλαίσιο διαχείρισης κινδύνου για τα χαρτοφυλάκια εταιρικών δανείων, τα οποία στο μέλλον θα μπορούν να χρησιμοποιούνται ως ενέχυρο στις πράξεις αναχρηματοδότησης του Ευρωσυστήματος. Η τεχνική εφαρμογή του νέου πλαισίου προγραμματίζεται να ξεκινήσει το νωρίτερο από τον Νοέμβριο του 2027.
Η απόφαση σηματοδοτεί το τελευταίο βήμα για την κατάργηση του προσωρινού πλαισίου που είχε υιοθετηθεί τα προηγούμενα χρόνια, όταν η ΕΚΤ χαλάρωσε σημαντικά τους κανόνες αποδοχής εγγυήσεων, προκειμένου να διασφαλίσει ότι οι τράπεζες θα συνέχιζαν να έχουν επαρκή πρόσβαση σε ρευστότητα κατά τη διάρκεια της πανδημίας και της ενεργειακής κρίσης.
Τι αλλάζει για τις τράπεζες
Στο νέο καθεστώς, οι τράπεζες θα μπορούν να χρησιμοποιούν ως εγγύηση χαρτοφυλάκια επιχειρηματικών δανείων αντί να καταθέτουν κάθε δάνειο ξεχωριστά. Με τον τρόπο αυτό, θα μπορούν να συγκεντρώνουν πολλά επιχειρηματικά δάνεια σε ένα ενιαίο χαρτοφυλάκιο και να το χρησιμοποιούν ως εξασφάλιση για την άντληση ρευστότητας από το Ευρωσύστημα, απλοποιώντας τη σχετική διαδικασία.
Τα χαρτοφυλάκια αυτά θα αποτελούνται από δάνεια προς επιχειρήσεις της πραγματικής οικονομίας -όπως βιομηχανικές, εμπορικές, ενεργειακές, τουριστικές και τεχνολογικές εταιρείες- εξαιρώντας τις χρηματοπιστωτικές επιχειρήσεις, όπως τράπεζες και ασφαλιστικές εταιρείες.
Η ΕΚΤ διευκρινίζει ότι τα περισσότερα κριτήρια επιλεξιμότητας θα εναρμονιστούν με εκείνα που ισχύουν ήδη για τα μεμονωμένα επιχειρηματικά δάνεια. Ωστόσο, θα υπάρχει μία σημαντική διαφοροποίηση: θα επιτρέπεται η συμμετοχή και δανείων χαμηλότερης πιστοληπτικής ποιότητας, υπό την προϋπόθεση ότι το συνολικό χαρτοφυλάκιο είναι επαρκώς διαφοροποιημένο και πληροί συγκεκριμένους περιορισμούς κινδύνου.
Για τον σκοπό αυτό, η ΕΚΤ θα εφαρμόζει «κούρεμα» στην αποτίμηση των χαρτοφυλακίων, καθώς και όρια συγκέντρωσης, ώστε ο συνολικός κίνδυνος να παραμένει αντίστοιχος με εκείνον των υπόλοιπων αποδεκτών εξασφαλίσεων.
Τι ισχύει μέχρι το 2027
Μέχρι να ολοκληρωθεί η τεχνική προσαρμογή του νέου συστήματος, τα υφιστάμενα χαρτοφυλάκια επιχειρηματικών δανείων θα συνεχίσουν να γίνονται δεκτά μέσω του προσωρινού πλαισίου.
Παράλληλα, τα δάνεια που καλύπτονται από κρατικές εγγυήσεις οι οποίες θεσπίστηκαν λόγω της πανδημίας θα εξακολουθήσουν να είναι επιλέξιμα μόνο έως το τέλος του 2026, εκτός εάν πληρούν τις προϋποθέσεις του νέου μόνιμου πλαισίου. Οι εθνικές κεντρικές τράπεζες θα έχουν, πάντως, τη δυνατότητα να τερματίσουν νωρίτερα τα αντίστοιχα εθνικά προσωρινά προγράμματα.
Στο επίκεντρο η ρευστότητα
Η ΕΚΤ τονίζει ότι με τη συγκεκριμένη απόφαση επιστρέφει σε ένα ενιαίο πλαίσιο αποδοχής εγγυήσεων για ολόκληρη τη ζώνη του ευρώ, περιορίζοντας την πολυπλοκότητα που είχε δημιουργήσει η εφαρμογή διαφορετικών προσωρινών εθνικών ρυθμίσεων τα τελευταία χρόνια.
Στην πράξη, η απόφαση σηματοδοτεί την οριστική επιστροφή της ΕΚΤ από το έκτακτο καθεστώς της πανδημίας σε ένα ενιαίο και μόνιμο σύστημα αποδοχής εγγυήσεων για όλες τις τράπεζες της Ευρωζώνης.
Παράλληλα, διατηρεί τη δυνατότητα των πιστωτικών ιδρυμάτων να χρησιμοποιούν χαρτοφυλάκια επιχειρηματικών δανείων για την άντληση ρευστότητας, αλλά με ενιαίους κανόνες διαχείρισης κινδύνου που θα εφαρμόζονται σε ολόκληρο το Ευρωσύστημα.
