Iσχυρό αποτύπωμα στον ενεργειακό τομέα άφησε το Ταμείο Ανάκαμψης, καθώς σχεδόν το ένα πέμπτο των διαθέσιμων πόρων του προγράμματος κατευθύνθηκε σε επενδύσεις που συνδέονται με την πράσινη μετάβαση, τις ενεργειακές υποδομές και τη βιομηχανική παραγωγή. Με χρηματοδοτήσεις που φθάνουν τα 3,3 δισ. ευρώ από το σύνολο των 18 δισ. ευρώ, το Ταμείο Ανάκαμψης πάτησε «γκάζι» στην υλοποίηση κρίσιμων ενεργειακών επενδύσεων, επιταχύνοντας έργα που διαφορετικά θα εξελίσσονταν με πολύ πιο αργούς ρυθμούς.
Σύμφωνα με στελέχη του υπουργείου Περιβάλλοντος και Ενέργειας, η στρατηγική βασίστηκε σε τρεις διακριτούς άξονες: την ενίσχυση της ενεργειακής αποδοτικότητας, την ανάπτυξη νέων υποδομών ηλεκτρισμού και αποθήκευσης και τη δημιουργία των προϋποθέσεων για την ανάπτυξη μιας ανταγωνιστικής πράσινης βιομηχανίας.
Τι χρηματοδότησε το Tαμείο - Περισσότεροι από 180.000 ωφελημένοι
Πρώτη σε χρηματοδότηση αναδείχθηκε η ενεργειακή αναβάθμιση του κτιριακού αποθέματος, με πόρους που αγγίζουν το 1,5 δισ. ευρώ. Τα προγράμματα «Εξοικονομώ», σε συνδυασμό με τις δράσεις αντικατάστασης ενεργοβόρων συσκευών και θερμοσιφώνων, κινητοποίησαν σημαντικό επενδυτικό ενδιαφέρον, οδηγώντας ήδη σε παρεμβάσεις σε περισσότερες από 180.000 κατοικίες. Αντίθετα, οι αντίστοιχες δράσεις που σχεδιάστηκαν για τις επιχειρήσεις δεν κινήθηκαν με την ίδια ταχύτητα, γεγονός που οδήγησε σε χαμηλότερη αξιοποίηση των διαθέσιμων κονδυλίων.
Εξίσου σημαντικό ήταν το επενδυτικό πακέτο που διοχετεύθηκε στις Ανανεώσιμες Πηγές Ενέργειας, στα ηλεκτρικά δίκτυα και στις υποδομές αποθήκευσης. Περίπου 1,5 δισ. ευρώ κατευθύνθηκαν σε φωτοβολταϊκά συστήματα για κατοικίες και αγροτικές εκμεταλλεύσεις, σε έργα αποθήκευσης, στην κατασκευή της αντλησιοταμίευσης στην Αμφιλοχία, αλλά και σε κρίσιμες επενδύσεις των διαχειριστών μεταφοράς και διανομής για την αναβάθμιση των δικτύων, απαραίτητη προϋπόθεση για τη μεγαλύτερη διείσδυση των ΑΠΕ.
Παράλληλα, περίπου 400 εκατ. ευρώ επενδύθηκαν σε τεχνολογίες που φιλοδοξούν να διαμορφώσουν την επόμενη ημέρα της ενεργειακής οικονομίας. Στην κατηγορία αυτή εντάσσονται τα έργα πράσινου υδρογόνου, οι υποδομές δέσμευσης και αποθήκευσης διοξειδίου του άνθρακα (CCS), καθώς και οι βιομηχανικές επενδύσεις που αφορούν την παραγωγή εξοπλισμού για την ενεργειακή μετάβαση, ενισχύοντας παράλληλα την εγχώρια παραγωγική βάση.
Σύμφωνα με πληροφορίες, κατά την εφαρμογή του προγράμματος πραγματοποιήθηκαν στοχευμένες ανακατανομές πόρων, χωρίς όμως να μειωθεί ο συνολικός προϋπολογισμός που είχε προβλεφθεί για τον ενεργειακό τομέα. Έργα που παρουσίαζαν αυξημένο κίνδυνο να μην ολοκληρωθούν εντός των προθεσμιών αντικαταστάθηκαν από παρεμβάσεις υψηλότερης ωριμότητας, επιλογή που διασφάλισε την πλήρη αξιοποίηση των διαθέσιμων ευρωπαϊκών χρηματοδοτήσεων.
Η συμβολή του Ταμείου, ωστόσο, δεν περιορίστηκε στις επενδύσεις. Κατά την ίδια περίοδο ολοκληρώθηκαν σημαντικές θεσμικές παρεμβάσεις, όπως η δημιουργία του πλαισίου για το βιομεθάνιο, η θεσμοθέτηση των έργων CCS, η ίδρυση του ειδικού φορέα για την ανάπτυξη των υπεράκτιων αιολικών πάρκων και η προώθηση κρίσιμων χωροταξικών ρυθμίσεων για τις Ανανεώσιμες Πηγές Ενέργειας.
Νέα φάση για την αγορά αποθήκευσης - Ξεκλειδώνουν επενδύσεις σε μπαταρίες έως 7 GW
Παράλληλα με την ολοκλήρωση του επενδυτικού κύκλου του Ταμείου Ανάκαμψης, το υπουργείο Περιβάλλοντος και Ενέργειας στρέφει πλέον την προσοχή του στην επιτάχυνση των έργων αποθήκευσης ηλεκτρικής ενέργειας με μπαταρίες.
Πληροφορίες αναφέρουν ότι βρίσκεται σε πλήρη εξέλιξη η αξιολόγηση των επενδυτικών φακέλων, με στόχο οι πρώτες αποφάσεις να εκδοθούν μέσα στο προσεχές διάστημα, ώστε από το φθινόπωρο να αρχίσει η σταδιακή χορήγηση Όρων Σύνδεσης και τα έργα να περάσουν από τη θεωρία στην κατασκευή.
Το ενδιαφέρον της αγοράς παραμένει ιδιαίτερα υψηλό, καθώς οι υπό αξιολόγηση επενδύσεις αντιστοιχούν σε ισχύ περίπου 7 GW. Από αυτές, σχεδόν 4,7 GW αφορούν έργα που συμμετέχουν στη διαδικασία προτεραιότητας σύνδεσης μέσω του μηχανισμού MERITS, ενώ ακόμη 2,5 GW προέρχονται από τις κατηγορίες Ε11Α και Ε11Β του υφιστάμενου αδειοδοτικού πλαισίου.
Για το ΥΠΕΝ, η ολοκλήρωση των διαγωνισμών του Ταμείου για περίπου 900 MW επιδοτούμενων μονάδων σηματοδοτεί το τέλος της πρώτης φάσης ανάπτυξης της αγοράς αποθήκευσης. Το επόμενο στοίχημα είναι πλέον η επιτάχυνση της αδειοδότησης, η ταχύτερη πρόσβαση των έργων στο δίκτυο και η δημιουργία ενός επαρκούς χαρτοφυλακίου μονάδων που θα στηρίξει την περαιτέρω διείσδυση των ΑΠΕ και θα ενισχύσει την ευστάθεια του ηλεκτρικού συστήματος.
Η επόμενη διετία θεωρείται κρίσιμη για την αγορά, καθώς η επιτυχής υλοποίηση των συγκεκριμένων επενδύσεων θα καθορίσει σε μεγάλο βαθμό την ικανότητα του ηλεκτρικού συστήματος να υποδεχθεί νέα έργα ανανεώσιμων πηγών, αλλά και τη δυνατότητα της χώρας να διατηρήσει τον ρυθμό του ενεργειακού μετασχηματισμού που επιδιώκει.
