Η ενεργειακή κρίση που πυροδοτεί ο πόλεμος στη Μέση Ανατολή και η αποσταθεροποίηση στα Στενά του Ορμούζ αρχίζουν να μεταφράζονται σε άμεσες επιπτώσεις για την παγκόσμια αεροπορία και τους καταναλωτές.
Οι αυξανόμενες τιμές των καυσίμων, οι περιορισμοί στην εφοδιαστική αλυσίδα και οι γεωπολιτικές εντάσεις δημιουργούν ένα εκρηκτικό μείγμα που απειλεί να αναδιαμορφώσει τον κλάδο των αερομεταφορών.
Μέσα σε αυτό το περιβάλλον αβεβαιότητας, παράγοντες της αγοράς και κυβερνητικοί αξιωματούχοι προειδοποιούν για ακριβότερα εισιτήρια, λιγότερες πτήσεις και ενδεχόμενες ελλείψεις καυσίμων τους επόμενους μήνες, εάν δεν υπάρξει άμεση αποκλιμάκωση της κρίσης.
Αρχικά, ο Διευθύνων Σύμβουλος της Chevron, Μάικ Βιρτ, προειδοποίησε την Κυριακή σε δηλώσεις του στο CBS ότι οι επόμενες εβδομάδες θα είναι κρίσιμες, με το πρόβλημα να αναμένεται να επιδεινωθεί προτού εξομαλυνθεί.
Στο επίκεντρο της κρίσης βρίσκονται τα Στενά του Ορμούζ, καθώς οι περιορισμοί που επέβαλε το Ιράν, σε συνδυασμό με τον ναυτικό αποκλεισμό που εφαρμόζει το αμερικανικό ναυτικό από τις 13 Απριλίου, έχουν «παγώσει» τις εξαγωγές καυσίμων jet. Το πλήγμα είναι ιδιαίτερα βαρύ για την Ευρώπη, η οποία εξαρτάται σε ποσοστό 75% από τα διυλιστήρια της Μέσης Ανατολής για την εισαγωγή καυσίμων αεριωθουμένων.
Οι οικονομικές επιπτώσεις είναι ήδη ορατές στις ΗΠΑ, όπου η τιμή του καυσίμου εκτινάχθηκε από τα 2,50 δολάρια ανά γαλόνι — πριν την έναρξη των εχθροπραξιών στα τέλη Φεβρουαρίου — στα 4,19 δολάρια την περασμένη Παρασκευή. Η αύξηση αυτή μετακυλίεται άμεσα στους καταναλωτές. Σύμφωνα με στοιχεία της ομοσπονδιακής τράπεζας, οι μέσοι ναύλοι αυξήθηκαν ήδη κατά 7,57 δολάρια μέσα σε έναν μήνα, με τις προβλέψεις να δείχνουν περαιτέρω άνοδο.
Αντιμέτωποι με το δυσβάσταχτο κόστος, οι αεροπορικοί κολοσσοί προχωρούν σε δραστικά μέτρα. Η United Airlines ανακοίνωσε περικοπή του 5% των προγραμματισμένων δρομολογίων της για το δεύτερο και τρίτο τρίμηνο του έτους, ενώ στο ίδιο μήκος κύματος κινείται και η Delta Air Lines.
Μάλιστα, ο Βιρτ κατέληξε στο συμπέρασμα πως το επιβατικό κοινό θα πρέπει να προετοιμαστεί για μια νέα πραγματικότητα στους αιθέρες: λιγότερες διαθέσιμες πτήσεις, ασφυκτικά γεμάτα αεροσκάφη και σημαντικά ακριβότερα εισιτήρια, καθώς η ενεργειακή στενότητα συνεχίζει να σκιάζει τον κλάδο.
«Αγοράστε εισιτήρια τώρα!», λέει ο Ισπανός υπουργός Τουρισμού
Στο ίδιο μήκος κύματος κινήθηκε και ο υπουργός Βιομηχανίας και Τουρισμού της Ισπανίας, Ζόρδι Ερέου, ο οποίος δήλωσε ότι οι καταναλωτές θα πρέπει να αγοράσουν αεροπορικά εισιτήρια το συντομότερο δυνατό για να αποφύγουν το ενδεχόμενο να βρεθούν αντιμέτωποι με υψηλότερες τιμές στα εισιτήρια λόγω των αυξανομένων τιμών του πετρελαίου που πυροδοτήθηκαν από τον πόλεμο στο Ιράν.
Η Ισπανία, η οποία υποδέχθηκε αριθμό ρεκόρ 97 εκατομμυρίων τουριστών πέρυσι, 3,5% περισσότερους από το 2024, θα μπορούσε να διατηρήσει παρόμοιο ρυθμό ανάπτυξης φέτος, πρόσθεσε ο Ζόρδι Ερέου.
Ωστόσο οι υψηλότερες τιμές καυσίμων απειλούν να επιβαρύνουν τη ζήτηση, προειδοποίησε σε συνέντευξή του που δημοσιεύτηκε σήμερα στην ισπανική εφημερίδα Expansion.
«Αυτό που συνιστούμε είναι ο κόσμος να αγοράσει τα εισιτήριά του τώρα επειδή είναι αλήθεια ότι (οι αεροπορικές εταιρείες) χρησιμοποιούν τώρα κηροζίνη που έχει αγοραστεί εδώ και κάποιο καιρό, και ως εκ τούτου υπάρχει ένα στοιχείο διακυμάνσεων των τιμών», σημείωσε ο υπουργός.
«...Ήδη είναι σαφές ότι οι τιμές έχουν αυξηθεί και αυτό θα μπορούσε να επηρεάσει τη ζήτηση», πρόσθεσε, σημειώνοντας ότι οι ισπανικές και οι ευρωπαϊκές αρχές λαμβάνουν μέτρα για την πρόληψη ελλείψεων καυσίμων.
Ο Ερέου σημείωσε ότι η Ισπανία, η τέταρτη μεγαλύτερη οικονομία της Ευρωζώνης, έχει μεγαλύτερο απόθεμα κηροζίνης και υψηλότερη παραγωγική δυνατότητα από άλλες χώρες.
Ωστόσο προειδοποίησε: «Αν οι χώρες που στέλνουν τουρίστες στην Ισπανία έχουν προβλήματα, θα τα έχουμε κι εμείς».
Τζιτζικώστας: Ελλείψεις καυσίμων μετά τον Ιούνιο αν συνεχιστεί ο πόλεμος
Με τη σειρά του, ο Ευρωπαίος Επίτροπος για Μεταφορές και Τουρισμό, Απόστολος Τζιτζικώστας, έκρουσε τον «κώδωνα» του κινδύνου για τις ελλείψεις καυσίμων στην Ευρωπαϊκή Ένωση, εξαιτίας της κρίσης στη Μέση Ανατολή.
«Η κατάσταση όπως έχει διαμορφωθεί με τον πόλεμο και το κλείσιμο των Στενών του Ορμούζ δεν είναι καλή. Καύσιμα υπάρχουν, βέβαια πρέπει να συνυπολογίσει κανείς ότι οι τιμές έχουν εκτοξευτεί - έχουν περισσότερο από υπερδιπλασιαστεί - με αποτέλεσμα αυτήν τη στιγμή πάρα πολλές αεροπορικές εταιρείες να σταματούν τα δρομολόγια, τα οποία ακόμα και πριν τον πόλεμο δεν έβγαιναν οικονομικά», δήλωσε χαρακτηριστικά, μιλώντας στον ΣΚΑΪ.
«Υπολογίστε ότι το 40% του κόστους λειτουργίας ενός αεροσκάφους είναι τα καύσιμά του. Σε αυτήν τη φάση δεν αντιμετωπίζουμε ελλείψεις καυσίμων, αντιμετωπίζουμε όμως τεράστιο ζήτημα με την αύξηση των τιμών των αεροπορικών καυσίμων. Αυτό δεν σημαίνει ότι - αν ο πόλεμος συνεχιστεί και δεν υπάρξει κάποια λύση - μετά το Ιούνιο δεν θα αρχίσουν να εμφανίζονται προβλήματα, ακόμη και έλλειψης», υπογράμμισε ο κ. Τζιτζικώστας.
Μάλιστα, ο κ. Τζιτζικώστας πρόσθεσε ότι «αυτήν τη στιγμή επαναλαμβάνω δεν υπάρχει ζήτημα έλλειψης - άνω του 80% από τα αεροδρόμια μάς το λέει. Αν όμως ο πόλεμος και η αστάθεια στην περιοχή συνεχιστεί και τα Στενά του Ορμούζ δεν ανοίξει μέχρι τον Ιούνιο, τότε θα αρχίσουν να στενεύουν τα πράγματα. Θα έχουμε ακυρώσεις πτήσεων το επόμενο διάστημα - ήδη το βλέπουμε - αυτές όμως συνδέονται με το κόστος και όχι με την έλλειψη καυσίμων».
«Έλλειψη στα καύσιμα θα αργήσουμε να δούμε στην Ευρώπη, με την έννοια ότι έχουμε και τα αποθέματα έκτακτης ανάγκης. Με τα μέτρα που ανακοινώσαμε την προηγούμενη εβδομάδα, πλέον τα κράτη-μέλη είναι υποχρεωμένα να μας κοινοποιούν καθημερινά τα διαθέσιμα αποθέματα έκτακτης ανάγκης, ώστε να ξέρουμε πού και πόσα βρίσκονται ανά πάσα στιγμή. Αν δούμε ότι η αγορά στενεύει μετά τον Ιούνιο, θα απελευθερώνουμε τα αποθέματα αυτά, αρκεί αυτή η αποδέσμευση να γίνεται με τρόπο που να μην δημιουργεί περισσότερα προβλήματα».
