Η αναλαμπή του 2025 δεν έχει συνέχεια μέσα στο 2026, τουλάχιστον μέχρι τώρα. Σε τι αναφερόμαστε; Στην απόδοση των ευρωπαϊκών χρηματιστηρίων και την σύγκρισή τους με τις αντίστοιχες αμερικανικές. Το 2025 ήταν η πρώτη χρονιά ύστερα από χρόνια που οι ευρωαγορές κατάφεραν να ξεπεράσουν τις αποδόσεις των αμερικανικών.
Ο γερμανικός DAX 40 είχε πετύχει άνοδο περί το 23%, καλύτερη και από αυτήν του αμερικανικού Nasdaq, ο οποίος είχε ανεβεί κατά 20,40%, του S&P 500 με απόδοση 16,40% και του Dow Jones Industrial ο οποίος είχε την μικρότερη απόδοση με 12,60%. Καλύτερα και από τους 3 παραπάνω δείκτες είχε πάει και ο FTSE 100 του Λονδίνου, με άνοδο περίπου 21%. Αν όμως κοιτάξουμε τις αποδόσεις με όρους αμερικανικού δολαρίου, τότε οι ευρωπαϊκοί δείκτες ήταν ακόμα καλύτεροι από τους αμερικανικούς.
Καθώς το ευρώ είχε ανατιμηθεί κατά περίπου 13,50% σε σχέση με το δολάριο και η αγγλική λίρα κατά περίπου 7,40%, είναι φανερό πως η απόδοση των ευρωπαϊκών χρηματιστηριακών αγορών ήταν πολύ ανώτερη των αμερικανικών για το 2025 σε όρους δολαρίου ΗΠΑ. Περίπου 37% για τον DAX 40 και 30% για τον FTSE 100, ενώ ανώτερες των αμερικανικών ήταν με αυτό το μέτρο σύγκρισης και οι αποδόσεις του πανευρωπαϊκού STOXX 600 με περίπου 31% και του γαλλικού CAC 40 με 24%.
Η υπεραπόδοση της Ευρώπης συνεχίστηκε και στο ξεκίνημα του 2026 αλλά τα πράγματα άλλαξαν όταν ανέβηκε η ένταση στην Μέση Ανατολή και ακόμα περισσότερο μετά την έναρξη του πολέμου, με τις αμερικανικές χρηματιστηριακές αγορές να ξεπερνούν πλέον κατά πολύ τις ευρωπαϊκές για το διάστημα του 2026 που έχουμε διανύσει μέχρι τώρα. Με τις διεθνείς χρηματιστηριακές τιμές που επικρατούσαν αργά χθες το απόγευμα, η απόδοση του γερμανικού DAX ήταν αρνητική κατά περίπου 0,50%, αυτή του αγγλικού Ftse 100 θετική κατά 3,89%, αυτή του γαλλικού CAC 40 αρνητική κατά 2% περίπου και αυτή του πανευρωπαϊκού STOXX 600 θετική κατά 2,40%.
Πηγαίνοντας στις ΗΠΑ, βλέπουμε πως ο σημαντικότερος και πιο αντιπροσωπευτικός δείκτης, ο S&P 500 ανέβαινε κατά 7,50% περίπου, ο Dow Jones 30 κατά 3,10% περίπου και ο Nasdaq κατά σχεδόν 11%. Αν λάβουμε υπόψη μας το γεγονός πως το Ευρώ έχει υποτιμηθεί κατά περίπου 1,30% από την αρχή του 2026 σε σχέση με το δολάριο ΗΠΑ και η αγγλική λίρα κατά περίπου 0,56%, είναι φανερό πως για το 2026 οι αποδόσεις των βασικών αμερικανικών χρηματιστηριακών δεικτών είναι σαφώς καλύτερες από αυτές των ευρωπαϊκών, οι οποίοι μάλιστα δεν έχουν καταφέρει να ακολουθήσουν τον S&P 500 και τον Nasdaq στα διαδοχικά νέα ιστορικά υψηλά που έχουν πετύχει από την αρχή του Απριλίου.
Αναφερόμαστε στην απόδοση από την αρχή του Απριλίου γιατί από εκείνη την στιγμή άρχισε να εμφανίζεται μία σαφής διαφοροποίηση μεταξύ Ευρώπης και ΗΠΑ, με τους αμερικανικούς δείκτες να κινούνται σαφώς πιο ανοδικά, με οδηγούς κυρίως τον Nasdaq και τον S&P 500.
Το χρονικό σημείο μετά το οποίο άρχισε να γίνεται πιο έντονη η διαφορά στη συμπεριφορά των χρηματιστηρίων δεν είναι καθόλου τυχαίο, καθώς στο τέλος του Μαρτίου η αμερικανική χρηματιστηριακή αγορά άρχισε να αφήνει πίσω της τον πόλεμο στη Μέση Ανατολή, να καλύπτει τις απώλειες από την έναρξη των συγκρούσεων και να κινείται έντονα ανοδικά. Από την άλλη μεριά, οι ευρωπαϊκοί δείκτες δεν μπόρεσαν να πετύχουν κάτι παρόμοιο. Μπορεί να κάλυψαν το μεγαλύτερο μέρος των απωλειών που είχαν υποστεί μέσα στον Μάρτιο αλλά από εκεί και ύστερα δεν βρήκαν την δύναμη να κινηθούν προς τα δικά τους νέα υψηλά, αφήνοντας τον S&P 500, τον Nasdaq και τους δείκτες των χρηματιστηρίων στην Ταϊβάν, την Ιαπωνία και (κυρίως) την Νότια Κορέα να κλέβουν την παράσταση.
Δεν είναι και πολύ δύσκολο να καταλάβουμε το γιατί έχει γίνει αυτό. Οι συνέπειες του πολέμου και η μικρή παρουσία των ευρωπαϊκών επιχειρήσεων στις κοσμογονικές εξελίξεις στον τομέα της Τεχνητής Νοημοσύνης είναι δύο παράγοντες που έχουν παίξει πολύ μεγάλο ρόλο. Ξεκινώντας από την Τεχνητή Νοημοσύνη, δεν χρειάζεται να πούμε και πολλά, η απόδοση, για το 2026, των χρηματιστηριακών δεικτών στη Νότια Κορέα (περίπου 72%), στην Ιαπωνία (κατά περίπου 20%) και στην Ταϊβάν (περίπου 40%) μιλάει από μόνη της. Και μιλάει από μόνη της γιατί πίσω από αυτήν βρίσκονται οι εξωπραγματικές αποδόσεις πάρα πολλών μετοχών που σχετίζονται με τον ένα ή τον άλλο τρόπο με τις τεράστιες επενδύσεις στον τομέα της ΤΝ.
Το μεγάλο βάρος που έχουν αυτές οι τεχνολογικές μετοχές στους χρηματιστηριακούς δείκτες της Άπω Ανατολής εξηγεί την πολύ μεγάλη άνοδο αυτών των δεικτών. Κάτι αντίστοιχο δεν είναι πολύ εύκολο να συμβεί στις ΗΠΑ, καθώς εκεί υπάρχουν και πολλοί άλλοι κλάδοι που επηρεάζουν σημαντικά τους δείκτες, αλλά με λίγο ψάξιμο είναι εύκολο κάποιος να βρει πάρα πολλές μετοχές εισηγμένες στα αμερικανικά χρηματιστήρια που έχουν πετύχει διπλασιασμούς και τριπλασιασμούς μέσα στο 2026 και έχουν άμεση ή έμμεση σχέση με την ΤΝ.
Δεν φταίει όμως μόνο το γεγονός πως οι ευρωπαϊκές επιχειρήσεις που ωφελούνται από την ανάπτυξη της ΤΝ δεν έχουν σημαντική παρουσία στα χρηματιστήρια. Φταίει και το ότι ο πόλεμος στη Μέση Ανατολή και η αναταραχή στην παγκόσμια αγορά ενέργειας ανέδειξαν και πάλι το μεγάλο πρόβλημα της Ευρώπης, δηλαδή την εξάρτησή της από ενεργειακές πηγές που δεν μπορεί να ελέγξει η ίδια και το ότι η ενέργεια στην Ευρώπη κοστίζει γενικά αρκετά περισσότερο απ’ ότι στις ΗΠΑ. Σίγουρα, η κατάσταση είναι πολύ καλύτερη απ’ ότι το 2022 όταν η ρωσική εισβολή στην Ουκρανία δυσκόλεψε πολύ την Ευρώπη αλλά το αμερικανικό πλεονέκτημα παραμένει σε ό,τι αναφορά τα ενεργειακά ζητήματα. Ο πόλεμος όμως έχει δώσει και πάλι φτερά στον πληθωρισμό και αυτό έχει επίσης «κόψει την φόρα» των ευρωπαϊκών χρηματιστηρίων, ενώ τα αμερικανικά φαίνεται να επηρεάζονται λιγότερο, ίσως και λόγω της πεποίθησης που υπάρχει πως η αμερικανική οικονομία θα συνεχίσει να αναπτύσσεται με ρυθμούς ανώτερους της ευρωπαϊκής για τα επόμενα χρόνια.
Εκτός όμως από αυτά, μπορούμε να εντοπίσουμε και κάποιους άλλους παράγοντες που περιορίζουν τις αποδόσεις των ευρωπαϊκών χρηματιστηρίων σε σχέση με τα αμερικανικά. Ένας από αυτούς είναι ο κατακερματισμός της ευρωπαϊκής χρηματιστηριακής αγοράς, κάτι που την κάνει πιο ρηχή και λιγότερο ελκυστική για τους μεγάλους διεθνείς επενδυτές αλλά και τις επιχειρήσεις που ψάχνουν την πλέον κατάλληλη χρηματιστηριακή αγορά για να εισαγάγουν τις μετοχές τους.
Μιλώντας για εισαγωγή σε χρηματιστήριο, δεν έχουμε αμφιβολία πως οι επικείμενες τεράστιες αρχικές δημόσιες εγγραφές στις ΗΠΑ, με εταιρείες όπως η SpaceX, η OpenAI και η Anthropic να ετοιμάζονται να μπουν στο χρηματιστήριο και να αντλήσουν κεφάλαια ύψους πολλών δεκάδων δισεκατομμυρίων δολαρίων η κάθε μία μέσα στο 2026, δεν κάνει καλό στις ευρωπαϊκές αγορές. Από τις πληροφορίες του διεθνούς Τύπου έχει γίνει σαφές πως και οι τρεις παραπάνω επιχειρήσεις, με πρώτη την SpaceX του Ίλον Μασκ που φιλοδοξεί να μπει στο Nasdaq την 12η Ιουνίου, έχουν ήδη ξεκινήσει μία μεθοδική εκστρατεία προσέλκυσης επενδυτών σε όλο τον κόσμο, καθώς η ζήτηση από το εσωτερικό των ΗΠΑ μπορεί να μην είναι επαρκής για την απορρόφηση της μεγάλης προσφοράς μετοχών που θα προκαλέσουν αυτές οι νέες εισαγωγές.
Όπως λοιπόν εξελίσσονται τα πράγματα φαίνεται πως η «νίκη» των ευρωπαϊκών χρηματιστηρίων απέναντι στα αμερικανικά κινδυνεύει να αποτελέσει μία μικρή παρένθεση και οδεύουμε προς την επιστροφή σε μία κατάσταση που είχαμε συνηθίσει για πολλά χρόνια, δηλαδή στην υπεροχή των αμερικανικών σε όλους τους τομείς. Ετήσιες αποδόσεις, μεγαλύτερο βάθος, πολύ πιο μεγάλοι όγκοι συναλλαγών και πολύ μεγαλύτερος αριθμός mega μετοχών που να ξεχωρίζουν διεθνώς από πλευράς χρηματιστηριακής αξίας. Δεν θα στενοχωρηθούμε αν κάνουμε λάθος αλλά αυτή τη στιγμή δεν μπορούμε να σκεφθούμε κάτι άλλο.
